Nỗ lực chung của ASEAN trong ứng phó, xử lý thông tin sai sự thật trên không gian mạng

Ngày 19/9, tại Đà Nẵng, Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông (TT&TT) Nguyễn Thanh Lâm chủ trì Diễn đàn khu vực ASEAN về ứng phó và xử lý tin sai sự thật trên không gian mạng.

Tham dự Diễn đàn có đại diện các cơ quan quản lý về thông tin điện tử của 8 nước ASEAN; đại diện cơ quan báo chí của các nước ASEAN; đại diện một số nền tảng xuyên biên giới (Google, Tiktok) và đại diện Ban thư ký ASEAN.

Hoạt động nằm trong Hội nghị Bộ trưởng Thông tin ASEAN (AMRI) lần thứ 16 và các hội nghị quan chức cấp cao liên quan với chủ đề “Truyền thông: Từ thông tin tới tri thức vì một ASEAN tự cường và thích ứng”.

Theo Thứ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Thanh Lâm, từ năm 2017 đến nay, liên quan đến vấn đề thông tin sai lệch và tin giả, ASEAN đã tiến hành nhiều hoạt động nhằm tăng cường nhận thức về việc đối phó với tác hại của tin giả, bao gồm các chương trình và hội thảo để chia sẻ các chính sách quản lý, các chiến dịch nhằm nâng cao sự hiểu biết về công nghệ số cho người dân cũng như thúc đẩy việc chia sẻ kinh nghiệm giữa các cơ quan quản lý thông tin điện tử.

Tại Hội nghị Bộ trưởng thông tin ASEAN (ARMI) lần thứ 14 năm 2018, khuôn khổ và tuyên bố chung về giảm thiểu các tác hại của tin giả được thông qua. Tiếp đó, tại hội nghị quan chức cấp cao phụ trách thông tin ASEAN lần thứ 19 (SOMRI-19) ở Thái Lan năm 2022, Việt Nam đã đề xuất thành lập tổ phản ứng của ASEAN về tin giả để tăng cường hợp tác, chia sẻ thông tin, đề xuất các giải pháp khả thi phòng, chống tin giả.

Sau đó, sáng kiến được chính thức thông qua và Nhóm Đặc trách ASEAN về tin giả được thành lập. Tuy nhiên, các hoạt động chủ yếu chỉ tập trung vào chia sẻ kinh nghiệm của các cơ quan quản lý các nước.

Để tăng cường hơn nữa vai trò của các cơ quan nghiên cứu, đơn vị truyền thông các nước, diễn đàn hôm nay nhằm tạo không gian trao đổi mở giữa các cơ quan quản lý Nhà nước, báo chí, nền tảng xuyên biên giới và các bên liên quan khẳng định quyết tâm của các nước ASEAN trước giảm thiểu tác hại tin giả.

Tuy nhiên, các hoạt động trong giai đoạn này mới dừng lại ở việc chia sẻ chính sách và kinh nghiệm giữa các cơ quan quản lý nhà nước chứ chưa mở rộng cho các cơ quan báo đài (tham gia với vai trò tăng cường thông tin chính thống, phát hiện, công bố và cải chính tin giả) hay các cơ quan nghiên cứu/ đơn vị truyền thông (tham gia với vai trò như các tổ chức nghiên cứu và kiểm chứng độc lập) hay các nhà cung cấp dịch vụ mạng xã hội xuyên biên giới.

Do dó, việc tổ chức Diễn đàn khu vực ASEAN về Ứng phó và xử lý tin sai sự thật trên không gian mạng nhằm tạo không gian trao đổi mở giữa các cơ quan quản lý nhà nước, báo chí, nền tảng xuyên biên giới và các bên liên quan nhằm khẳng định quyết tâm của các nước ASEAN trước việc giảm thiểu tác hại của tin giả, hướng đến nỗ lực chung của ASEAN về tạo dựng một không gian thông tin lành mạnh và đáng tin cậy cho người dân.

Diễn đàn lần này có báo cáo về các nội dung: Nỗ lực của các nước ASEAN chung tay đấu tranh và xử lý tin giả, tin sai; Khuyến nghị các biện pháp cho tương lai; Kinh nghiệm từ các quốc gia trong khu vực và cơ quan báo chí truyền thông; Các chính sách thúc đẩy hiểu biết số và chính sách truyền thông từ một số quốc gia ASEAN cũng như chính sách của các nền tảng trong xử lý tin giả, tin sai và hướng dẫn an toàn khi tham gia trực tuyến.

Diễn đàn cũng thảo luận về các khuyến nghị, biện pháp hợp tác phó và xử lý tin giả, tin sai trên không gian mạng: thúc đẩy hợp tác trong khu vực ASEAN, giữa chính phủ, địa phương các nước thành viên ASEAN và các nền tảng mạng xã hội...