Phân cấp, phân quyền toàn diện, tối đa cho chính quyền Thủ đô Hà Nội
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, tinh thần Luật Thủ đô lần này là phải phân quyền triệt để; các bộ, ngành không ôm việc mà phải giao cho Hà Nội; bảo vệ cán bộ, khuyến khích đổi mới sáng tạo; tăng cường công cụ quản lý đô thị mạnh mẽ, hiệu quả; hướng tới mô hình phát triển bền vững dựa trên kinh tế tri thức, đô thị đa trung tâm, liên kết vùng sông Hồng, bảo tồn văn hóa, phù hợp định hướng xây dựng Hà Nội “văn hiến - văn minh - hiện đại - hạnh phúc”.
Chiều 8/4, sau khi làm việc tại hội trường, Quốc hội thảo luận tại Tổ, cho ý kiến về: Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi); Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng; Dự án Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi).
Tham dự thảo luận tại Tổ 2 có Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; Bí thư Thành ủy Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang; Đoàn Đại biểu Quốc hội TP Hồ Chí Minh.
Cho ý kiến về Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, việc tiếp tục sửa đổi luật là cần thiết bởi trong năm 2025, Quốc hội đã ban hành tới 89 luật, riêng Kỳ họp thứ 9 thông qua 34 luật, Kỳ họp thứ 10 thông qua 51 luật. Nhiều quy định mới đã có bước phát triển vượt trội so với Luật Thủ đô hiện hành, khiến luật này dần trở nên lạc hậu, không còn theo kịp yêu cầu phát triển, đặc biệt trong các lĩnh vực kinh tế - xã hội.
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, trước đây, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 15-NQ/TW ngày 5/5/2022 về xác định phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Vừa qua, Bộ Chính trị tiếp tục điều chỉnh, bổ sung nghị quyết này. Theo đó, ngày 17/3, đã ban hành Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về "Xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới"...
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, tinh thần xuyên suốt của lần sửa đổi Luật Thủ đô lần này là phân cấp, phân quyền toàn diện, tối đa cho chính quyền Thủ đô theo nguyên tắc: Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm.
Về nội dung cụ thể, Chủ tịch Quốc hội khái quát lại 7 điểm nổi bật trong dự thảo luật bao gồm: mở rộng nguyên tắc áp dụng pháp luật tại Điều 5; bổ sung quy định miễn trách nhiệm pháp lý tại khoản 2 Điều 34; quy định về thành lập đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt tại Điều 6; tăng thẩm quyền về tổ chức bộ máy cho HĐND thành phố tại Điều 7; tăng mức xử phạt vi phạm hành chính tại khoản 4 Điều 14; cụ thể hóa biện pháp ngừng cung cấp điện, nước để xử lý vi phạm tại khoản 5 Điều 14; tăng trách nhiệm giải trình và công khai tại khoản 6 Điều 33.
Đối với công cụ quản lý đô thị, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, cần phải đủ mạnh, nhất là trong xử lý các công trình vi phạm quy hoạch, trật tự xây dựng, phòng cháy chữa cháy, môi trường, qua đó tạo điều kiện triển khai quy hoạch một cách hiệu quả.
Về tổng thể, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) cần nhấn mạnh 4 nhóm vấn đề lớn. Theo đó, tinh thần Luật Thủ đô lần này là phải phân quyền triệt để; các bộ, ngành không ôm việc mà phải giao cho Hà Nội; bảo vệ cán bộ, khuyến khích đổi mới sáng tạo; tăng cường công cụ quản lý đô thị mạnh mẽ, hiệu quả; hướng tới mô hình phát triển bền vững dựa trên kinh tế tri thức, đô thị đa trung tâm, liên kết vùng sông Hồng, bảo tồn văn hóa, phù hợp định hướng xây dựng Hà Nội “văn hiến - văn minh - hiện đại - hạnh phúc”. Chủ tịch Quốc hội bày tỏ mong muốn Luật Thủ đô (sửa đổi) sẽ được Quốc hội xem xét thông qua ngay tại Kỳ họp thứ Nhất theo quy trình rút gọn một kỳ họp và có hiệu lực từ ngày 1/7 tới.
Cũng cho ý kiến vào dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), tại Tổ 6, đại biểu Lê Hoàng Hải (đại biểu Quốc hội tỉnh Thái Nguyên) cho rằng, dự thảo luật đã thể hiện sự đổi mới mạnh mẽ trong tư duy phát triển, đẩy mạnh phân quyền để tạo lập cơ chế đặc thù vượt trội. Việc này giúp Thủ đô chủ động huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực, đóng vai trò trung tâm và động lực phát triển cho cả vùng và cả nước. Đại biểu Trịnh Xuân An (đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Nai) cũng khẳng định tinh thần của luật lần này là trao cho Thủ đô những “quyền năng” lớn nhất theo đúng hướng phân cấp, phân quyền mạnh bạo hơn để phát huy lợi thế của một đô thị đặc biệt.