Pháp trao Huân chương Bắc đẩu Bội tinh vinh danh hai nhà khoa học gốc Việt
Đại sứ Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet nhấn mạnh, việc trao huân chương cao quý nhất của nước Pháp dành tặng vợ chồng Giáo sư Jean Trần Thanh Vân và Lê Kim Ngọc là một sự kiện đặc biệt, nhằm tôn vinh những cống hiến khoa học và đóng góp to lớn của họ với sự phát triển quan hệ khoa học giữa Pháp và Việt Nam.
Chiều tối 3/10 tại Hà Nội, nhân danh Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam tổ chức lễ trao tặng huân chương Bắc đẩu Bội tinh bậc Sĩ quan – huân chương cao quý bậc nhất của nước Pháp, với hai nhà khoa học Pháp gốc Việt gồm Giáo sư, Tiến sĩ vật lý Jean Trần Thanh Vân và Giáo sư, Tiến sĩ sinh học Lê Kim Ngọc.
Tại buổi lễ, Đại sứ Olivier Brochet cho biết, hai Giáo sư đã dành trọn cuộc đời, trí tuệ và cả tài sản cá nhân để phục vụ khoa học, gắn kết quan hệ Pháp – Việt cũng như đưa Việt Nam hội nhập sâu rộng với cộng đồng khoa học quốc tế. Trước đó, hai Giáo sư từng được trao huân chương Bắc đẩu Bội tinh bậc Hiệp sĩ vào các năm 2000 và 2016.
Trong phát biểu đầy xúc động, Giáo sư Lê Kim Ngọc cho rằng phần thưởng này không chỉ là vinh dự cá nhân mà còn mang ý nghĩa lớn đối với hợp tác khoa học Pháp – Việt. Bà nhắn nhủ thế hệ trẻ Việt Nam: “Hãy vững tin vào ước mơ, dám khẳng định bản thân và giữ gìn bản sắc. Hãy biết lắng nghe và sẻ chia, chỉ khi đó chúng ta mới có thể xóa bỏ rào cản và lan tỏa tình người”.
Về phần mình, Giáo sư Jean Trần Thanh Vân gửi lời cảm ơn tới tất cả những người bạn đã hỗ trợ ông trên con đường dẫn tới thành công, nhất là người bạn đời Lê Kim Ngọc. Giáo sư mong muốn các bạn trẻ Việt Nam sẽ không ngừng trau dồi và kiên trì với những nghiên cứu khoa học cơ bản, bởi đó là nền tảng của những công nghệ tương lai.
Dấu ấn lớn trong sự nghiệp của vợ chồng Giáo sư Jean Trần Thanh Vân và Lê Kim Ngọc bắt đầu từ việc sáng lập chuỗi hội nghị khoa học quốc tế “Gặp gỡ Việt Nam” từ năm 1993, quy tụ hàng trăm nhà khoa học hàng đầu thế giới trong nhiều lĩnh vực từ khoa học cơ bản, khoa học phát triển bền vững cho tới khoa học xã hội và nhân văn. Toàn bộ nguồn thu từ sự kiện này đã được tái đầu tư để xây dựng Trung tâm Quốc tế về Liên ngành Khoa học và Giáo dục (ICISE) tại Quy Nhơn, khánh thành năm 2013.
Là một sáng kiến độc đáo tại Việt Nam, ICISE đặt mục tiêu trở thành địa điểm tất yếu cho các hội nghị khoa học và học thuật cấp cao, thu hút các nhà nghiên cứu từ khắp nơi trên thế giới. Nỗ lực này đã được đền đáp xứng đáng, với sự tham gia của nhiều nhà khoa học đoạt giải Nobel và huy chương Fields tại nhiều sự kiện được tổ chức kể từ khi thành lập. ICISE cũng hướng đến việc phổ biến văn hóa khoa học đến công chúng Việt Nam, đặc biệt là khơi dậy niềm đam mê khoa học trong giới trẻ.
ICISE nằm cạnh khu phức hợp Explorascience, bao gồm một cung thiên văn và một số phòng triển lãm, được thiết kế với sự hỗ trợ của các trường Cité des Sciences et de l’Industrie và Palais de la Découverte và các tổ chức uy tín như Trung tâm Quốc gia nghiên cứu vũ trụ CNES. ICISE được sự ủng hộ của các cơ quan chức năng cấp cao nhất của Pháp và Việt Nam, và đặc biệt được đề cập trong cuộc hội đàm giữa Tổng Bí thư Tô Lâm và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron trong chuyến thăm cấp nhà nước tới Việt Nam vào tháng 5 vừa qua.
Song song với sự nghiệp khoa học, hai Giáo sư còn gắn bó bền bỉ với các hoạt động thiện nguyện. Năm 1970, họ thành lập hiệp hội Aide à l’enfance du Vietnam tại Pháp để hỗ trợ trẻ em Việt Nam có hoàn cảnh khó khăn. Sau đó, hai Giáo sư đã góp phần xây dựng Làng trẻ em SOS đầu tiên tại Việt Nam, mở ra mái ấm cho nhiều trẻ mồ côi.