Quản lý tiền ảo, tiền điện tử trong phòng, chống rửa tiền

Chiều 24/10, Quốc hội thảo luận tại tổ về Luật Phòng, chống rửa tiền (sửa đổi). Các đại biểu đều tán thành mục tiêu sửa đổi Luật này nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng và Nhà nước; đáp ứng yêu cầu hội nhập, thực hiện các điều ước, cam kết quốc tế, khắc phục những bất cập của luật hiện hành; bảo đảm an ninh, an toàn tài chính, tiền tệ quốc gia; góp phần đẩy mạnh và tăng cường hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.

Việc sửa đổi toàn diện Luật Phòng, chống rửa tiền, theo đánh giá của các đại biểu, cũng sẽ khắc phục thiếu hụt về cơ chế phòng, chống rửa tiền và tài trợ khủng bố, tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt theo các khuyến nghị và báo cáo đánh giá của các tổ chức quốc tế, tránh việc bị đưa vào “Danh sách Xám” dẫn đến việc bị giảm sút đáng kể luồng vốn đầu tư của nước ngoài, giao dịch tài chính ra nước ngoài của các tổ chức tài chính (ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán...) sẽ bị các nước tính phí cao hơn và phải chịu sự rà soát tăng cường. Đồng thời, thể hiện Việt Nam là thành viên có trách nhiệm trong công tác phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố, tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt của khu vực cũng như trên thế giới. Các đại biểu cũng nhất trí, với hồ sơ dự án Luật và các tài liệu kèm theo, dự luật đủ điều kiện để Quốc hội xem xét, thông qua theo quy trình tại một Kỳ họp.

Kiến nghị quản lý tiền ảo, tiền điện tử

Thảo luận về các nội dung cụ thể, đại biểu Trình Lam Sinh (An Giang) đề nghị bổ sung khoản 10 Điều 3 đối với tội phạm đánh bạc và tội phạm ma tuý bởi hai nhóm tội phạm này hiện có liên quan rất nhiều đến hoạt động rửa tiền. Cùng với đó, đại biểu cũng đề nghị bổ sung quy định đối với tiền ảo vì thực tế hiện nay dù luật pháp chưa cho phép nhưng các hoạt động giao dịch tiền ảo vẫn diễn ra. Nếu không có biện pháp phòng ngừa sớm, đại biểu Trình Lam Sinh cho rằng, lĩnh vực này sẽ rất dễ trở thành lĩnh vực rửa tiền nhiều nhất.

Cũng quan tâm đến tiền ảo, tiền kỹ thuật số, đại biểu Đào Hồng Vận (Hưng Yên) cho rằng, mặc dù nước ta không cho phép tiền ảo, tiền kỹ thuât số nhưng thực chất hai loại tiền này đang có giao dịch. Vì vậy, nếu chúng ta không quan tâm đến loại tiền này thì đây sẽ là kẽ hở pháp lý. Chính vì vậy, chúng ta nên nghiên cứu quy định trong Luật để quản lý vì nếu không đưa vào Luật sẽ tạo thành kẽ hở để các đối tượng lợi dụng. “Tôi lấy ví dụ, đối tượng có thể dùng tiền thật mua tiền ảo, sau đó ra nước ngoài bán tiền ảo đó thì đương nhiên, tiền của chúng ta sẽ bị đưa trái phép ra nước ngoài” – đại biểu kiến nghị.  

Về vấn đề ngày, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cho rằng, sửa đổi Luật Phòng, chống rửa tiền phải cân nhắc đến tiền ảo. Mặc dù chúng ta chưa công nhận nhưng trên thực tế vẫn có, người dân vẫn sử dụng. “Vậy chúng ta phải tính toán quy định như thế nào cho phù hợp.Việc này chúng tôi rất sốt ruột, pháp luật không công nhận nhưng trên thực tế vẫn tồn tại. Khi thảo luận ở Chính phủ cũng có 2 luồng ý kiến là quy định hay không quy định trong Luật. Theo tôi, đề nghị giao cho Chính phủ quy định về kiểm soát, chế tài xử lý vì các loại liên quan đến điện tử, kỹ thuật số… diễn biến rất nhanh” – Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu ý kiến. Cũng nói về tiền ảo, tiền điện tử, đại biểu Nguyễn Mạnh Hùng (Cần Thơ) cho rằng đây là loại hình giao dịch khá phổ biến, việc rửa tiền liên quan đến tiền điện tử đang là nguy cơ, nhưng trong các Luật chưa quy định. Đại biểu cũng kiến nghị quản lý loại tiền này. 

Trách nhiệm phòng, chống rửa tiền

Nhất trí với việc bổ sung các quy định về đánh giá rủi ro quốc gia về rửa tiền, tuy nhiên, đại biểu Nguyễn Thị Ngọc Xuân (Bình Dương) đề nghị nên quy định theo hướng: định kỳ 2 năm một lần hoặc theo yêu cầu của Quốc hội, Chính phủ có báo cáo đánh giá rủi ro quốc gia về rửa tiền để báo cáo Quốc hội bởi đây là vấn đề quan trọng, có thể ảnh hưởng đến an ninh, an toàn tài chính, tiền tệ quốc gia và các cam kết của Việt Nam với quốc tế, do đó, nếu có rủi ro phát sinh liên quan đến chính sách, pháp luật thì Quốc hội phải kịp thời xem xét.   

Đại biểu Hoàng Hữu Chiến (An Giang) đề nghị cần rà soát bổ sung, làm rõ nhiệm vụ, trách nhiệm của các cơ quan nhà nước có liên quan trong phòng, chống rửa tiền theo hai nhóm giải pháp phòng và chống. Theo đại biểu, đây là nội dung cốt lõi, quan trọng nhất của dự luật, sau này có thực hiện hiệu quả được hay không cũng phụ thuộc vào điều này. Tuy nhiên “dự luật chưa quy định rõ, còn chung chung. Trách nhiệm, nhiệm vụ cụ thể của từng cơ quan có liên quan trong "phòng" rửa tiền là gì? trong "chống" rửa tiền là gì? – Phải cố gắng xác định rõ”, đại biểu Hoàng Hữu Chiến nói.