Quyết liệt điều hành, không để thiếu năng lượng

Điều hành linh hoạt, kịp thời thích ứng

Thay mặt Bộ Chính trị, đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư vừa ký ban hành Kết luận số 14-KL/TW ngày 20/3/2026 về bảo đảm nguồn cung, giá nhiên liệu ổn định trong tình hình mới.

Tại phiên họp ngày 20/3/2026, sau khi xem xét báo cáo của Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan liên quan về tình hình giá xăng dầu liên quan đến chiến sự Trung Đông và các khu vực trên thế giới, Bộ Chính trị giao Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ khẩn trương lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan bám sát, dự báo tình hình, diễn biến cung cầu và giá cả xăng dầu thế giới để chủ động, xây dựng kịch bản ứng phó hiệu quả; xem xét sử dụng ngay các công cụ chính sách tài khóa (các loại thuế, phí, chi, ứng chi ngân sách), tiền tệ (hỗ trợ lãi suất, vay vốn, nhu cầu ngoại tệ), chính sách quản lý giá, chính sách thương mại,... kết hợp tăng cường các biện pháp thanh tra, kiểm tra, siết chặt quản lý chống buôn lậu, quản lý chặt chẽ các đầu mối, thương nhân; xử lý nghiêm tình trạng găm hàng trục lợi, gian lận thương mại.

Khuyến khích tiết kiệm trong tiêu dùng để bảo đảm ổn định nguồn cung, giảm thiểu biến động tăng giá nguyên liệu, nhiên liệu trong nước làm ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, đời sống nhân dân, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an ninh trật tự xã hội, kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền những vấn đề cần chỉ đạo; sớm xây dựng chiến lược quốc gia về cung ứng, dự trữ nguyên liệu, nhiên liệu trong dài hạn.

Quyết tâm đảm bảo an ninh năng lượng

Kể từ khi những khó khăn về nguồn cung và giá cả xăng dầu diễn ra do ảnh hưởng từ chiến sự Trung Đông, Đảng và Nhà nước ta đã liên tục chỉ đạo điều hành xăng dầu để không đứt gãy nguồn cung, đảm bảo an ninh năng lượng. Chính phủ đã ban hành 1 nghị định, 2 nghị quyết, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành 1 chỉ thị cùng nhiều văn bản, công điện chỉ đạo xử lý các diễn biến mới, thành lập Tổ công tác về an ninh năng lượng để chỉ đạo, điều hành kịp thời trước biến động nhiên liệu. Thủ tướng đã có các cuộc điện đàm, gửi công thư tới lãnh đạo nhiều nước, cũng như làm việc với Đại sứ các nước tại Việt Nam đề nghị hỗ trợ Việt Nam đảm bảo an ninh năng lượng.

Điều hành xăng dầu trong bối cảnh khẩn cấp, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh 4 mục tiêu lớn: Dứt khoát không để thiếu năng lượng nói chung và xăng dầu nói riêng cho sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng trong bất cứ tình hình nào; phải đặt trong tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội và nâng cao đời sống tinh thần, vật chất của nhân dân; phục vụ cho tăng trưởng từ 10% trở lên trong năm 2026 và những năm tiếp theo; quản trị được các rủi ro có thể xảy ra. Để đạt được các mục tiêu này, chúng ta đã thực hiện một số chính sách, trong đó có chính sách bình ổn giá xăng dầu theo quy định. Tuy nhiên, trước tình hình diễn biến nhanh, phức tạp và khủng hoảng có thể kéo dài, chúng ta phải chuẩn bị trước cho trường hợp Quỹ bình ổn giá xăng dầu bị thiếu hụt.

Thủ tướng đồng ý về chủ trương với đề xuất của các cơ quan về ứng ngân sách nhà nước (nguồn tăng thu năm 2025) cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu, khi khủng hoảng qua thì sẽ lấy nguồn của Quỹ để trả lại ngân sách; giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Văn phòng Chính phủ, Bộ Công Thương khẩn trương xây dựng, hoàn thiện dự thảo báo cáo, xin chủ trương của cấp có thẩm quyền để Chính phủ thực hiện theo thẩm quyền. Thời gian dự kiến áp dụng đến hết 15/4, trường hợp kéo dài thì Chính phủ căn cứ tình hình thực tế để được tiếp tục áp dụng và báo cáo lại.

Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu điều hành phải theo dõi, nắm chắc tình hình, phản ứng kịp thời, xây dựng chính sách dựa trên cơ sở dữ liệu, tình hình thực tế, phù hợp nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, điều kiện đất nước, phải có lộ trình, bước đi phù hợp, không giật cục, không gây sốc. Điều hành, quản lý thị trường xăng dầu có kiểm soát, bình ổn giá, nhưng đồng thời phải cân nhắc, tính tới yếu tố giá xăng dầu tại các nước xung quanh để vừa hỗ trợ đời sống của người dân, sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, vừa phòng, chống buôn lậu qua biên giới…

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành, cơ quan đã trích Quỹ bình ổn giá xăng dầu và điều chỉnh thuế đối với các mặt hàng xăng dầu nhằm hỗ trợ giá xăng dầu; các tập đoàn, doanh nghiệp tăng cường sản xuất, cung ứng xăng dầu, than, điện, khí cho nền kinh tế; thực hiện chuyển đổi năng lượng, với các sản phẩm mới thay thế dần nhiên liệu hoá thạch; thúc đẩy phong trào sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả; tăng cường kiểm tra, xử lý các hành vi buôn lậu, găm hàng, đầu cơ, trục lợi trong kinh doanh xăng dầu.

Chung tay ổn định thị trường

Trao đổi với Báo CAND, chuyên gia kinh tế Đinh Trọng Thịnh cho rằng việc điều hành trong thời gian qua thể hiện sự nhanh nhạy kịp thời của Bộ Chính trị, Chính phủ và các cơ quan chức năng như Công thương, Tài chính. “Trong bổi cảnh kinh tế thế giới khó khăn, nước ta bị ảnh hưởng sâu sắc bởi sự tăng giá và thiếu hụt nguồn cung xăng dầu, Đảng và Nhà nước đã có những ứng biến linh hoạt, kịp thời, phù hợp với bối cảnh khẩn cấp. Với quyết tâm không để thiếu hụt nguồn cung xăng dầu, đảm bảo an ninh năng lượng, chúng ta vừa kết hợp đối nội và đối ngoại.

Về đối ngoại, các giải pháp ngoại giao như liên hệ với các nước, ký kết các thoả thuận với Nga cũng như một số nước khác để đảm bảo nguồn cung. Để làm đạt được các điều này, chúng ta đã có nền móng ngoại giao vững chắc, khẳng định được vị thế của mình trên trường quốc tế, nên khi có vấn đề xảy ra, chúng ta đã có các mối quan hệ đủ để hỗ trợ đất nước đẩy nhanh cung ứng, vận chuyển xăng dầu.

Về đối nội, chúng ta tăng cường các biện pháp giảm thuế phí, sửa đổi các quy định điều hành giá cơ sở… nghĩa là chúng ta đang thực hiện song song các giải pháp đối phó. Trong ngắn hạn, các giải pháp này đã và đang phát huy hiệu quả rất tốt. Tuy nhiên, cũng cần phải có giải pháp dài hạn trong trường hợp tình trạng này kéo dài, đó là phải chủ động tìm nguồn cung thay thế, đồng thời phải có các giải pháp đồng bộ để hỗ trợ kinh tế.

Về chi tiêu xăng dầu, phải tính toán để Nhà nước, Chính phủ, cơ quan doanh nghiệp và người dân chi tiêu xăng dầu tiết kiệm. Ví dụ những công việc đặc thù có thể làm online thì nên vận dụng tối đa, còn người dân, có thể chuyển sang xe điện, đi xe đạp hoặc đi bộ đối với quãng đường ngắn, vừa tiết kiệm năng lượng, vừa rèn luyện sức khoẻ. Nếu tất cả cùng đồng lòng, chúng ta sẽ vượt qua khó khăn, đảm bảo được các chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế, vừa ích nước, và lợi nhà”, ông Thịnh nói.

Phân tích sâu hơn về chuyên môn, tại talkshow “Chiến sự Trung Đông và giải pháp ổn định giá xăng dầu Việt Nam” mới đây,  ông Phạm Văn Bình - Phó Cục trưởng Cục Quản lý giá, Bộ Tài chính cho biết, công tác bình ổn giá xăng dầu hiện nay đang được các cơ quan chức năng triển khai đồng bộ nhiều công cụ và giải pháp, với mức độ linh hoạt cao để phù hợp với diễn biến thị trường. “Trước đây, chúng ta điều hành giá xăng dầu từ 15 ngày, rút xuống 7 ngày và hiện nay trong tình huống khẩn cấp, chúng ta điều hành theo thực tế diễn biến thị trường là các ứng phó rất hợp lý. Việc linh hoạt trong việc điều hành đã góp phần rất là tốt cho ổn định thị trường”, ông Bình nhận định.

Chia sẻ thêm từ thực tế, ông Nguyễn Xuân Hùng - Phó Tổng Giám đốc Petrolimex cho biết, Petrolimex đã rà soát toàn bộ các hợp đồng nhập khẩu đã ký kết, trong bối cảnh rủi ro bị cắt giảm sản lượng hoặc đối tác viện dẫn điều khoản bất khả kháng là hiện hữu; đồng thời chủ động làm việc với các đối tác để hạn chế tối đa khả năng gián đoạn, đồng thời duy trì ổn định các hợp đồng dài hạn.

Trong khi đó, phân tích về tác động kinh tế, TS Cấn Văn Lực, chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, Thành viên Hội đồng tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ cho biết: "Theo các thống kê và nghiên cứu trước đây, tôi thấy tại Việt Nam, khi giá xăng dầu bình quân tăng 10%, sẽ khiến tăng trưởng GDP có thể giảm khoảng 0,5 điểm phần trăm. Tức là từ mục tiêu tăng trưởng đặt ra là 10%, thì mức tăng thực tế có thể giảm xuống còn khoảng 9,5% và lạm phát sẽ bị tăng thêm khoảng 0,36 điểm phần trăm. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, khả năng chống chịu và thích ứng của nền kinh tế đã được cải thiện đáng kể, do đó mức độ tác động thực tế có thể thấp hơn so với ước tính trước đây".