Quyết liệt tăng trưởng kinh tế cao, bền vững và thực chất

Tăng trưởng có nguyên tắc: tốc độ đi cùng với chất lượng

Phát biểu bế mạc Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: Chúng ta không chấp nhận tăng trưởng thấp. Phải kiên trì thực hiện mục tiêu tăng trưởng cao, bền vững, thực chất. Vì vậy, các ban, bộ, ngành, địa phương, người dân, doanh nghiệp cần quán triệt sâu sắc 4 nguyên tắc cốt lõi: Tăng trưởng thực chất; kiên định nguyên tắc ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, đảm bảo các cân đối lớn; tận dụng hiệu quả mọi nguồn lực sẵn có, tập trung ưu tiên cho các dự án trọng điểm và thúc đẩy hợp tác công - tư, để gia tăng hiệu quả đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia; tăng trưởng kinh tế cao phải đảm bảo phục vụ lợi ích, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân và công bằng xã hội.

Theo TS Nguyễn Sĩ Dũng, Thành viên Hội đồng tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương lần thứ 2 khóa XIV của Tổng Bí thư Tô Lâm không chỉ khép lại một hội nghị, mà còn gợi mở một cách tiếp cận mới về đường hướng phát triển. Ở đó, mục tiêu tăng trưởng hai con số không được đặt ra như một sức ép chỉ tiêu đơn thuần, mà được đặt trong một chỉnh thể rộng hơn: Nền tảng chính trị vững, thể chế tốt hơn, quản trị hiện đại hơn, bộ máy hiệu quả hơn và năng lực quốc gia mạnh hơn. Khi tăng trưởng được nhìn từ góc độ ấy, hai con số không còn chỉ là tham vọng kinh tế, mà trở thành bài toán của tư duy phát triển.

“Tổng Bí thư không chỉ nêu mục tiêu tăng trưởng cao, mà đáng chú ý hơn là đặt ra bốn nguyên tắc để kiểm soát cách theo đuổi mục tiêu đó: Tăng trưởng phải thực chất; phải giữ ổn định vĩ mô; phải sử dụng nguồn lực hiệu quả; và phải hướng tới nâng cao đời sống nhân dân, bảo đảm công bằng xã hội. Thông điệp rất rõ: Việt Nam không chấp nhận tăng trưởng thấp. Nhưng cũng không chấp nhận tăng trưởng bằng mọi giá. Cách đặt vấn đề này rất có ý nghĩa khi chuyển trọng tâm từ "tăng nhanh" sang "tăng đúng". Đây không chỉ là yêu cầu chính trị, mà là một đòi hỏi có cơ sở kinh tế học và thực tiễn phát triển”, TS Nguyễn Sĩ Dũng phân tích.

TS Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương nhận định: Việc đặt ra mục tiêu tăng trưởng cao trong chặng đường phát triển hiện nay là rất cần thiết nhằm thúc đẩy tinh thần, khát vọng phát triển đất nước. Quan trọng hơn, Tổng Bí thư Tô Lâm còn xác định cách thức tăng trưởng với 4 nguyên tắc cốt lõi: Tăng trưởng thực chất; kiên định nguyên tắc ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn; tận dụng hiệu quả mọi nguồn lực sẵn có, tập trung ưu tiên cho các dự án trọng điểm; tăng trưởng kinh tế cao phải bảo đảm phục vụ lợi ích, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân và công bằng xã hội. Bốn nguyên tắc này không tách rời mà tạo thành một chỉnh thể thống nhất, để trong mô hình tăng trưởng mới, mục tiêu đặt ra không chỉ là tăng trưởng kinh tế cao hơn mà nhấn mạnh yếu tố tăng trưởng bền vững, thực chất.

Phân tích sâu hơn về các nguyên tắc mà Tổng bí thư kết luận, TS Nguyễn Sĩ Dũng cho rằng về nguyên tắc đầu tiên là tăng trưởng thực chất. Tổng Bí thư nhấn mạnh không đánh đổi chất lượng và tính bền vững lấy tốc độ đơn thuần. Mỗi phần trăm GDP phải đi kèm hàm lượng tri thức và giá trị gia tăng cao hơn. Về mặt kinh tế, đây là điểm then chốt. Một nền kinh tế có thể tăng nhanh bằng cách tăng đầu tư, mở rộng tín dụng hoặc khai thác thêm tài nguyên. Nhưng cách tăng trưởng này thường không bền. Nó làm nền kinh tế "to lên", nhưng chưa chắc "khỏe lên". Ngược lại, tăng trưởng dựa vào năng suất, công nghệ và năng lực cạnh tranh có thể không nhanh bằng ở bề mặt, nhưng bền hơn ở chiều sâu. Vì vậy, nguyên tắc này thực chất là một lời cảnh báo: đừng nhầm lẫn giữa tăng trưởng về lượng và phát triển về chất.

Nguyên tắc thứ hai là giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn, phối hợp linh hoạt chính sách tài khóa và tiền tệ. Đây là điều kiện tiên quyết. Không có nền kinh tế nào duy trì tăng trưởng cao lâu dài nếu nền tảng vĩ mô bất ổn. Với người dân, ổn định vĩ mô là giá cả không biến động mạnh, thu nhập không bị bào mòn. Với doanh nghiệp, đó là khả năng dự báo và niềm tin để đầu tư dài hạn. Một nền kinh tế có thể tăng nhanh trong vài năm. Nhưng nếu niềm tin thị trường suy giảm, thành quả sẽ bị xói mòn rất nhanh

Nguyên tắc thứ ba là sử dụng nguồn lực hiệu quả. Tập trung vào dự án trọng điểm. Hạn chế dàn trải. Đẩy mạnh hợp tác công - tư. Mọi quyết định đầu tư phải dựa trên tính toán kinh tế - xã hội rõ ràng. Đây là vấn đề rất thực tế. Nhiều nền kinh tế không thiếu nguồn lực, nhưng thiếu kỷ luật trong phân bổ nguồn lực. Khi đầu tư bị chia nhỏ, nơi nào cũng một ít, hiệu quả sẽ thấp và tác động lan tỏa hạn chế. Tăng trưởng cao không thể dựa vào việc chi nhiều hơn. Mà phải dựa vào việc chi đúng hơn. Điều quan trọng là lựa chọn đúng dự án, đúng ưu tiên, đúng thời điểm và có cơ chế để bảo đảm chế độ trách nhiệm rõ ràng.

Nguyên tắc thứ tư là tăng trưởng phải phục vụ người dân. Thành quả phải chuyển hóa thành thu nhập, việc làm, phúc lợi và cơ hội phát triển công bằng hơn. Đây là điểm xác định đích đến của tăng trưởng. GDP là chỉ số quan trọng, nhưng không phải mục tiêu cuối cùng. Một nền kinh tế có thể tăng trưởng nhanh. Nhưng nếu người dân không cảm nhận được sự cải thiện trong đời sống, nếu khoảng cách phát triển nới rộng, thì tăng trưởng đó khó bền. Công bằng xã hội không phải là phần "đi sau" của tăng trưởng. Nó phải được tính ngay từ đầu, trong cách thiết kế chính sách và phân bổ nguồn lực.

Mệnh lệnh non sông, đưa đất nước vững bước vào kỷ nguyên vươn mình

Tại Hội nghị "Doanh nghiệp góp phần vào tăng trưởng hai con số và Thủ tướng Chính phủ tri ân doanh nghiệp", Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nêu rõ mục tiêu tăng trưởng trung bình 10% trở lên là mệnh lệnh của non sông, đưa đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, thịnh vượng. Tuy nhiên, bối cảnh trong nước và quốc tế còn nhiều thách thức như bảo hộ thương mại gia tăng, xung đột địa chính trị, biến đổi khí hậu, già hóa dân số, cạn kiệt tài nguyên, chuyển đổi năng lượng…. đang là những thách thức lớn.

Do đó, chúng ta phải làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống và thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới, phát triển dựa vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế sáng tạo, kinh tế tầm thấp…

Thủ tướng nêu rõ, tất cả điều này đòi hỏi trí tuệ, nỗ lực; với tư duy, phương pháp luận và cách làm phải thay đổi. Trong tiến trình này, Đảng, Nhà nước sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, thể chế, chính sách, song người làm vẫn là doanh nghiệp; dù đường lối, thể chế tốt nhưng nếu doanh nghiệp không nỗ lực thì không thể thành công, không đạt hiệu quả như mong muốn. Doanh nghiệp phải là trung tâm, chủ thể trong sự phát triển. Do đó, doanh nghiệp phải đóng góp vào đổi mới, xây dựng thể chế, nhận thức rõ vai trò trong phát triển đất nước nhanh và bền vững.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn cho biết, yêu cầu phát triển trong giai đoạn tới đặt ra phải thay đổi căn bản trong tư duy điều hành: từ "ổn định để phát triển" sang "ổn định để bứt phá"; từ "cải thiện môi trường kinh doanh" sang "kiến tạo lợi thế cạnh tranh quốc gia"; và đặc biệt là từ "hỗ trợ doanh nghiệp" sang "trao quyền và đồng hành để doanh nghiệp trở thành lực lượng kiến tạo tăng trưởng".

Về tình hình doanh nghiệp, tính đến hết năm 2025, cả nước có khoảng hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, tăng hơn 25% so với năm 2020.

Đặc biệt, sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, khí thế khởi sự kinh doanh lan tỏa mạnh mẽ; từ tháng 5/2025, bình quân mỗi tháng có khoảng 18.000 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 38% so với bình quân 4 tháng đầu năm. Năm 2025, cả nước có gần 298 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động.

Ông Cao Anh Tuấn cho rằng, trong tổng thể đó, cần chuyển mạnh nhận thức và cách tiếp cận: doanh nghiệp không chỉ là "đối tượng phục vụ" hay thực thi chính sách, mà là chủ thể kiến tạo tăng trưởng và tham gia định hình chiến lược phát triển quốc gia; trong đó các doanh nghiệp lớn phải trở thành lực lượng dẫn dắt, có khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu và nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế.

Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính đề nghị các Bộ, ngành, địa phương, cần quyết liệt triển khai đồng bộ, hiệu quả các chủ trương lớn của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; hội nhập quốc tế.... Trọng tâm là hoàn thiện thể chế, cải cách mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh, cắt giảm thực chất điều kiện kinh doanh, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm thủ tục hành chính; bảo đảm quyền tự do kinh doanh và tiếp cận bình đẳng các nguồn lực giữa các khu vực doanh nghiệp; đồng thời hoàn thiện khung pháp lý cho các mô hình kinh tế mới; cho phép áp dụng cơ chế "sandbox" cơ chế chuyên biệt đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế số, trọng tâm là công nghệ tài chính, trí tuệ nhân tạo, công nghệ chiến lược, công nghệ mới....

Về phía doanh nghiệp, cần tiếp tục phát huy tinh thần tiên phong và khát vọng cống hiến vì một quốc gia cường thịnh; chủ động đầu tư cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, nâng cao năng lực quản trị, chất lượng nguồn nhân lực và sức cạnh tranh. Chủ động tham gia cùng nhà nước triển khai các dự án lớn, chương trình khoa học và công nghệ cấp quốc gia, trọng điểm, tập trung vào các ngành, lĩnh vực ưu tiên phục vụ mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng hai con số. Chủ động nâng cao năng lực sản xuất, đặc biệt trong các ngành công nghiệp chiến lược, tiến tới tự lực, tự chủ và tự cường về khoa học và công nghệ. Chủ động tận dụng các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới mà Việt Nam đã hoặc cam kết sẽ tham gia.

Về phía các tổ chức hiệp hội doanh nghiệp, cần tăng cường liên kết giữa các doanh nghiệp hội viên, giữa doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp nước ngoài; đẩy mạnh xúc tiến thương mại, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của hội viên, chủ động phối hợp với các cơ quan hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng, triển khai hiệu quả các chương trình, chính sách, giải pháp hỗ trợ. Đồng thời, các hiệp hội cần phát huy vai trò cầu nối hiệu quả giữa Nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp.

“Mục tiêu tăng trưởng hai con số không chỉ là yêu cầu về tốc độ, mà là yêu cầu chuyển đổi mô hình phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Đây không chỉ là nhiệm vụ kinh tế, mà là sứ mệnh chiến lược để đưa đất nước vượt qua bẫy thu nhập trung bình, hiện thực hóa khát vọng trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045. Trong tiến trình đó, doanh nghiệp phải thực sự trở thành lực lượng tiên phong, dẫn dắt đổi mới sáng tạo và tạo dựng vị thế của Việt Nam trong nền kinh tế toàn cầu”, Thứ trưởng Bộ Tài chính cho biết.

Doanh nghiệp quyết tâm vào cuộc

Từ phía doanh nghiệp, xác định trách nhiệm của mỗi cá thể tăng trưởng nhanh, vững chắc sẽ đóng góp vào tổng thể chung, ông Lê Ngọc Sơn, Chủ tịch Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) cho biết trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đầy biến động, Petrovietnam không chỉ giữ vững vị thế "đầu tàu" mà còn bứt phá mạnh mẽ, thiết lập những kỷ lục mới và sẵn sàng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026. Tổng doanh thu toàn Petrovietnam năm 2025 đạt trên 1,1 triệu tỷ đồng (42,4 tỷ USD) tăng 76% so với năm 2021. Đồng thời, nộp ngân sách nhà nước chiếm từ 7-9% tổng thu ngân sách nhà nước, đạt trung bình trên 165 nghìn tỷ đồng/năm. Những kết quả này, bên cạnh sự quyết tâm, cố gắng của cả hệ thống, Petrovietnam đã nhận được rất nhiều sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của các đồng chí Lãnh đạo Đảng, Nhà nước.

“Bước sang năm 2026, nhận nhiệm vụ từ Chính phủ về mục tiêu tăng trưởng hai con số, chúng tôi xem đây là một thách thức lớn nhưng cũng là mệnh lệnh để quyết tâm bứt phá. Sự quyết liệt ấy đã được hiện thực hóa bằng những kết quả hết sức tích cực trong quý I năm 2026 như khai thác dầu thô đã tăng trưởng 10,4% so với cùng kỳ năm 2025 - đây cũng là năm đầu tiên đạt được tăng trưởng sau 11 năm; Sản xuất điện, tăng 17,5% so với cùng kỳ; và sản xuất xăng dầu đạt hơn 14 triệu tấn - góp phần quan trọng trong việc đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Về chỉ tiêu tài chính, Doanh thu hợp nhất tăng 17% so với cùng kỳ và đạt 10% so với kế hoạch của Chính phủ giao và tiếp tục là cơ sở để tạo cái đà tăng trưởng vững chắc cho các quý còn lại trong năm và cho giai đoạn tiếp theo. Để đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số của cả năm và cho giai đoạn 5 năm (2026-2030), Petrovietnam tập trung với ba định hướng chiến lược trọng tâm gồm đột phá về năng lực quản trị; đẩy mạnh đầu tư trọng điểm; chuyển dịch chiến lược và đổi mới sáng tạo”, ông Sơn thông tin.

Tương tự, ông Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) nêu rõ: Quán triệt thực hiện Nghị quyết 01/NQ-CP của Chính phủ về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026, dưới sự chỉ đạo của Thủ trưởng Bộ Quốc phòng, ngay từ những ngày đầu năm 2026, Viettel đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp trên tất cả các lĩnh vực hoạt động, hướng tới mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Trong quý 1/2026, về kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, Tập đoàn hoàn thành 107% kế hoạch quý, tăng trưởng 19% so với cùng kỳ năm 2025. Đặc biệt trong đó, lĩnh vực đầu tư ra nước ngoài của Tập đoàn tiếp tục duy trì đà tăng trưởng cao gần 30%, đóng góp gần 60% vào tăng trưởng chung của Tập đoàn.

Ông Lê Ngọc Lâm, Tổng Giám đốc BIDV cho biết mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới không chỉ là mục tiêu về quy mô tăng trưởng mà còn mang ý nghĩa chiến lược trong việc nâng cao vị thế quốc gia, tăng cường năng lực cạnh tranh và cải thiện chất lượng sống của người dân.

Ngay từ đầu năm 2026, Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước đã ban hành đồng bộ nhiều Nghị quyết, Chỉ thị và Công điện quan trọng, định hướng rõ mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên 10%, đồng thời yêu cầu điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa, thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển thị trường vốn và đảm bảo an toàn hệ thống ngân hàng.

Đây là cơ sở quan trọng để hệ thống các tổ chức tín dụng, trong đó có BIDV, chủ động triển khai các giải pháp hỗ trợ nền kinh tế. Trong bối cảnh nền kinh tế bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững và mang tính đột phá, các ngân hàng thương mại nhà nước tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột, chủ lực trong việc thực thi chính sách kinh tế vĩ mô, đảm bảo các cân đối lớn và dẫn dắt thị trường.

Trong năm 2026, với tốc độ tăng trưởng bình quân do Ngân hàng Nhà nước giao khoảng 11 - 12%, các ngân hàng thương mại nhà nước dự kiến gia tăng giải ngân khoảng 1 triệu tỷ đồng, để phục vụ các nhu cầu vốn của nền kinh tế. Nguồn vốn tín dụng của các ngân hàng sẽ tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên như: nông nghiệp, xuất khẩu, công nghiệp chế biến chế tạo, năng lượng và chuyển đổi số. Đây là các động lực tăng trưởng kinh tế quan trọng. Mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số là thách thức lớn nhưng hoàn toàn khả thi với sự quyết tâm của Chính phủ, sự hưởng ứng và đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp cũng như hệ thống tài chính ngân hàng.

Ông Lưu Trung Thái, Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng Thương mại cổ phần Quân đội (MB) cho biết: Trung bình mỗi năm, Ngân hàng Thương mại cổ phần Quân đội (MB) dành từ 50 đến 100 triệu USD đầu tư cho khoa học công nghệ; riêng năm vừa qua, mức đầu tư khoảng 62 triệu USD. Kết quả, trong 5 năm qua, quy mô tổng tài sản bình quân của MB đã tăng gấp 3 lần. Doanh thu duy trì tốc độ tăng trưởng đều đặn ở mức 25% mỗi năm. Đặc biệt, số lượng khách hàng đã tăng gấp 5 lần, đưa MB trở thành ngân hàng dẫn đầu thị trường về quy mô khách hàng nhờ chiến lược chuyển đổi số quyết liệt. “Đây là những bước đi cụ thể mà chúng tôi đã tận dụng để đóng góp vào sự tăng trưởng chung của nền kinh tế trong giai đoạn vừa qua”, ông Thái thông tin.

Còn bà Thái Hương, Chủ tịch Tập đoàn TH Group cho biết: Từ những trải nghiệm khi vượt qua các biến cố chưa từng có tiền lệ như dịch bệnh; sau dịch bệnh là đứt gãy chuỗi logistics, rồi đến xung đột vũ trang trên thế giới, có thể thấy với sự năng động, quyết liệt và tầm nhìn thấu đáo, bao quát của Đảng, Nhà nước, cùng với sự điều hành trực tiếp của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ. Chúng ta đã có những bước đi rất mạnh mẽ, kịp thời và cầu thị, góp phần quan trọng giúp đất nước vượt qua khó khăn.

Nhờ đó, trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo toàn tâm, toàn ý của các bộ, ban, ngành, đứng đầu là Chính phủ, Tập đoàn TH liên tục duy trì tăng trưởng hai con số. Riêng năm vừa qua, Tập đoàn đạt mức tăng trưởng 17%, và kế hoạch năm 2026 là 20,9%.

Không chỉ hoạt động trong nước, Tập đoàn TH đã mở rộng đầu tư ra quốc tế. Chúng tôi đã đầu tư tại Nga và được ghi nhận; tiếp đó là đầu tư tại Australia với quy mô lớn. Hiện nay, Tập đoàn đang phát triển vùng nguyên liệu nho để sản xuất rượu phục vụ xuất khẩu. Tập đoàn TH cam kết tiếp tục phát triển trên nền tảng bền vững, ứng dụng khoa học, công nghệ và quản trị hiện đại, xây dựng nền tảng căn cơ cho phát triển lâu dài…