Tăng cường hợp tác Việt - Nga trong các lĩnh vực then chốt của kỷ nguyên mới

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam vừa kết thúc tốt đẹp chuyến thăm chính thức Liên bang Nga từ ngày 22-25/3 theo lời mời của Thủ tướng Chính phủ Liên bang Nga Mikhail Mishustin. Nhân dịp này, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng đã có cuộc trao đổi với báo chí về ý nghĩa và kết quả của chuyến thăm.

PV: Xin Thứ trưởng cho biết những điểm nhấn quan trọng của chuyến thăm chính thức Liên bang Nga của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính?

Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng: Như các bạn đã biết, nhận lời mời của Thủ tướng Chính phủ Liên bang Nga Mikhail Mishustin, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã thăm chính thức Liên bang Nga từ ngày 22 -25/3/2026. Đây là chuyến thăm đầu tiên của lãnh đạo chủ chốt Việt Nam tới Liên bang Nga ngay sau thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam và cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp.

Chỉ trong vòng 72 tiếng đồng hồ, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã có một lịch làm việc dày đặc, với gần 30 hoạt động, trong đó hội đàm, hội kiến, trao đổi ý kiến với tất cả lãnh đạo cấp cao nhất của Liên bang Nga là Tổng thống Vladimir Putin, Thủ tướng Mikhail Mishustin, Chủ tịch Thượng viện Valentina Matvienko, Chủ tịch Duma quốc gia Vyacheslav Volodin và Thư ký Hội đồng An ninh Sergey Shoigu; thăm và làm việc các cơ sở kinh tế, nghiên cứu khoa học, giáo dục hàng đầu của Nga; dự Diễn đàn doanh nghiệp Việt – Nga và gặp gỡ nhiều doanh nghiệp hàng đầu của Liên bang Nga.

Bên cạnh đó, Thủ tướng Chính phủ dành thời gian để gặp gỡ, tri ân nhiều bạn bè truyền thống từ Đảng Cộng sản Liên bang Nga, Hội Cựu chiến binh, Hội Hữu nghị Nga – Việt và ngay khi vừa đặt chân đến Moskva, Thủ tướng Chính phủ đã gặp gỡ gần 300 bà con kiều bào và sinh viên Việt Nam ở sở tại.

Thông qua các cuộc hội đàm, hội kiến với các nhà lãnh đạo Nga, hai bên đạt nhất trí rất cao về việc trên cơ sở nền tảng quan hệ hữu nghị truyền thống sẵn có, cần làm sâu sắc hơn nữa tin cậy chính trị, hiểu biết lẫn nhau giữa hai quốc gia và hai dân tộc. Tại các cuộc trao đổi, các lãnh đạo cấp cao của Liên bang Nga, đại diện các đảng phái trong Đuma Quốc gia Nga, đại diện các tập đoàn, doanh nghiệp hàng đầu của Nga đều khẳng định ủng hộ thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, mang lại lợi ích cho nhân dân hai nước, đóng góp vào hòa bình, hợp tác, ổn định và phát triển ở khu vực và trên thế giới.

Thông qua các cuộc làm việc với các tập đoàn, doanh nghiệp, hai bên đã thông qua, ký kết nhiều thỏa thuận liên quan tới các lĩnh vực phù hợp với nhu cầu và mục tiêu phát triển của Việt Nam trong kỷ nguyên mới như năng lượng hạt nhân, sử dụng điện hạt nhân vì mục đích hòa bình; tăng cường khai thác dầu khí trên lãnh thổ của nhau; kết nối giao thông; hợp tác phát triển tàu điện ngầm, lĩnh vực mà Nga rất có thế mạnh về cả kỹ thuật lẫn kinh nghiệm. Việc ký kết thỏa thuận xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 là sự kiện lịch sử. Đây sẽ là công trình biểu tượng mới cho quan hệ Việt Nam – Liên bang Nga trong tương lai như những tượng đài hữu nghị Nhà máy thủy điện Hòa Bình, Cầu Thăng Long... trước đây.

Thông qua các cuộc làm việc với các cơ sở giáo dục – đào tạo, nghiên cứu khoa học, hai nước cũng xác định thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực nghiên cứu cơ bản, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ số, công nghệ mới, y sinh học, giao thông, khoa học cơ bản, nghệ thuật hàn lâm...

Đây là một hướng đi phù hợp trên nền tảng bề dày lịch sử hợp tác giáo dục khi Liên Xô trước đây và Liên bang Nga hiện nay đã giúp Việt Nam có được một đội ngũ lãnh đạo, chuyên gia, nghệ sỹ, học giả có trình độ cao trên hầu hết các lĩnh vực. Với mục tiêu phát triển đất nước nhanh, mạnh, bền vững, lấy khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực trung tâm cho phát triển nhanh và bền vững của Việt Nam, Liên bang Nga sẽ tiếp tục là đối tác tin cậy đồng hành cùng Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và các nhà lãnh đạo Nga rất quan tâm ủng hộ tăng cường giao lưu văn hóa, thường xuyên tổ chức ngày văn hóa, các chương trình biểu diễn nghệ thuật tại mỗi nước để người dân hai nước nhất là thế hệ trẻ hiểu biết và gần gũi nhau hơn. Đồng thời nhất trí tạo điều kiện tối đa cho người dân hai nước đi du lịch tại mỗi nước. Hai bên ghi nhận vai trò cầu nối của cộng đồng người Việt Nam ở Nga cũng như những doanh nhân, trí thức từng được đào tạo và trưởng thành tại Nga trong quan hệ song phương. Phía Nga khẳng định sẽ tạo điều kiện cho bà con an cư và hội nhập, doanh nghiệp Việt Nam đầu tư thuận lợi, đóng góp vào tình hữu nghị truyền thống giữa hai nước.

Như vậy có thể nói rằng, chuyến thăm đã rất thành công, đạt kết quả nhiều mặt và thực chất, với tầm nhìn chiến lược trăm năm, đáp ứng tất cả các mục đích và yêu cầu đã đề ra, phản ánh nhận thức chung của hai nước trong việc định vị lại và nâng tầm quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Liên bang Nga.

PV: Xin Thứ trưởng cho biết hai bên sẽ làm gì trong thời gian tới để thúc đẩy quan hệ song phương như lãnh đạo hai nước đã thống nhất trong chuyến thăm?

Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng: Với tinh thần “biến ý chí thành hành động, biến quyết sách thành kết quả cụ thể” như chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, quyết tâm thực hiện “sáu rõ” của Thủ tướng Chính phủ, tôi cho rằng có những định hướng lớn như sau:

Một là, hai bên cần phát huy các cơ chế hợp tác sẵn có, các Ủy ban liên Chính phủ, Ủy ban hợp tác liên Nghị viện, các tổ công tác trong thúc đẩy hợp tác giữa hai nước. Các Bộ, ngành, địa phương hai bên cần tích cực triển khai những thỏa thuận đã đạt được, chủ động xây dựng các lộ trình và kế hoạch triển khai, xác định rõ các nhiệm vụ trọng tâm và ưu tiên, tìm kiếm giải pháp đột phá, kịp thời giải quyết khó khăn, không để những vấn đề kỹ thuật làm ảnh hưởng tới tổng thể hợp tác.

Hai là, hai bên cần khẩn trương bắt tay ngay vào triển khai những thỏa thuận đã đạt được trong các lĩnh vực an ninh năng lượng, giao thông vận tải, logistics, khoa học công nghệ, đáp ứng các mục tiêu phát triển của đất nước. Cần sớm đưa dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 vào triển khai; mở rộng hoạt động, tăng cường khai thác dầu khí thông qua các liên doanh Vietsovpetro và Rusvietpetro; kết nối giao thông đường sắt, mở rộng giao thông đường không và đường biển.

Ba là, thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực nhân văn. Hai bên cần đẩy mạnh hợp tác giáo dục – đào tạo, khoa học – công nghệ, nhất là trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, trong nghiên cứu cơ bản. Thúc đẩy giảng dạy ngôn ngữ ở hai nước; tổ chức thường xuyên, liên tục, đa dạng các hoạt động giao lưu văn hóa, thể thao, nghệ thuật, không chỉ nhằm quảng bá du lịch, mà còn giáo dục nhân dân, nhất là thế hệ trẻ về tình hữu nghị đặc biệt giữa hai nước.

Bốn là, hợp tác địa phương cần tiếp tục mở rộng. Hiện hai nước đã có 20 cặp địa phương hợp tác và vẫn còn rất nhiều địa phương ở cả hai nước có nhu cầu kết nối, khai phá những tiềm năng hợp tác mới. Đây là lĩnh vực lãnh đạo hai nước rất quan tâm và thúc đẩy.

Cuối cùng, công tác người Việt Nam tại Nga cần tiếp tục được chú trọng. Đây là nguồn lực quý giá, quan trọng trong kết nối giữa hai quốc gia và cần tiếp tục nhận được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, sự hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi của chính quyền sở tại, để bà con yên tâm sinh sống, làm việc và học tập, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của hai nước, sự gắn bó giữa hai quốc gia, hai dân tộc.

Tôi tin tưởng rằng, với nỗ lực và quyết tâm của lãnh đạo, sự triển khai quyết liệt của các Bộ, ngành, địa phương hai nước, quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt – Nga sẽ phát triển mạnh mẽ, góp phần xứng đáng vào công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội của mỗi nước trong thời kỳ mới.

PV: Xin trân trọng cảm ơn Thứ trưởng!