Tập trung đào tạo nguồn nhân lực y tế dự phòng, tại cơ sở

Tại Phiên chất vấn và trả lời chất vấn đối với Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính sáng 12/11, các đại biểu Quốc hội (ĐBQH) đã nêu nhiều vấn đề "nóng" gắn với kinh tế - xã hội, đảm bảo an sinh và đời sống của người dân, đặc biệt trong bối cảnh phòng, chống dịch.

"Chúng ta dần thích ứng, hiểu được dịch bệnh này"

ĐBQH Ma Thị Thúy (Tuyên Quang) đặt vấn đề, đến nay tình hình dịch bệnh ở nước ta cơ bản được kiểm soát nhưng vẫn còn đối mặt với nhiều khó khăn thách thức. Nước ta đã chuyển sang trạng thái thích ứng linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch bệnh. Đây là cách làm đúng, bước đầu có hiệu quả, phù hợp với thông lệ quốc tế. Đề nghị Thủ tướng cho biết chương trình hành động ứng phó với dịch COVID-19 trong thời gian tới là gì?

Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết, dịch bệnh COVID-19 không chỉ ảnh hưởng đến nước ta mà trên toàn thế giới. Vừa qua, sau hai năm thực hiện chống dịch, Việt Nam đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm. "Chúng ta có trả giá, có cái chưa được và qua phòng, chống dịch đã rút được nhiều kinh nghiệm và dần thích ứng, hiểu được dịch bệnh này, hiểu được con virus này", Thủ tướng nói.

Từ đó Chính phủ đã đưa ra được các trụ cột để phòng, chống dịch, như: cách ly nhanh chóng, hẹp nhất, nhanh nhất, giải tỏa nhanh nhất có thể; về xét nghiệm, "con virus nhìn không thấy, nếm không được, ngửi không được, nên phải xét nghiệm". Mà xét nghiệm phải trên cơ sở đảm bảo khoa học, tiết kiệm, hiệu quả, an toàn, tốc độ xét nghiệm phải nhanh hơn tốc độ lây lan của virus. Về điều trị thì phải từ sớm, từ xa, từ cơ sở để ngăn chặn bệnh nhân chuyển nặng, giảm tử vong.

Trên cơ sở 3 trụ cột này, Chính phủ đã hình thành công thức chống dịch, đầu tiên là "5K", rồi "5K + vaccine", sau đó cộng thêm thuốc điều trị, công nghệ và đề cao ý thức của người dân, doanh nghiệp; kết hợp Đông, Tây y... Theo Thủ tướng, chúng ta đã hình thành "cái tạm gọi là lý thuyết phòng, chống dịch". Vừa qua đi công tác nước ngoài, Thủ tướng cũng có trao đổi với lãnh đạo các nước về vấn đề này và thấy quá trình chống dịch dù chưa tổng kết "nhưng có bài bản", trên cơ sở đó chúng ta mạnh dạn và tự tin mở cửa.

Bên cạnh đó, Thủ tướng cho rằng, dịch bệnh cũng làm bộc lộ yếu kém về y tế dự phòng và y tế cơ sở, nên cần phải củng cố. "Vấn đề quan trọng nhất, tôi lo nhất là nguồn nhân lực. Chúng ta phải đầu tư cho nguồn nhân lực. Chúng ta có thể dành tiền mua trang thiết bị nhanh, sớm được, nhưng đào tạo nguồn nhân lực ngành y phải mất nhiều năm. Vì vậy, sắp tới cần tập trung cho đào tạo nhân lực. Đồng thời có chính sách phù hợp, thu hút nguồn nhân lực này xuống cơ sở", Thủ tướng nhấn mạnh.

Điều động Công an, Quân đội chống dịch là bài học kinh nghiệm rất tốt

ĐBQH Trịnh Xuân An (Đồng Nai) chất vấn Thủ tướng, với vai trò người đứng đầu Chính phủ - người tổng chỉ huy thời gian qua có thể khái quát, rút ra những bài học kinh nghiệm gì cả về lý luận và thực tiễn để định hướng công tác lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng và phát triển đất nước?

Trả lời câu hỏi này, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu 5 bài học kinh nghiệm lớn. Kinh nghiệm thứ nhất là cách tiếp cận toàn dân, lấy người dân là trung tâm, chủ thể trong phòng, chống dịch. Các chính sách được triển khai đều hướng tới người dân, ngược lại, người dân cũng phải tham gia tích cực, chủ động trong công tác chống dịch. Tuy nhiên Thủ tướng cũng nêu thực tế vừa qua khi bùng phát dịch mạnh tại TP Hồ Chí Minh, khi triển khai chính sách "lấy xã, phường, thị trấn làm pháo đài" thì một số nơi lại hiểu "pháo đài" như lô cốt, lại "bao vây pháo đài, gây ách tắc".

Kinh nghiệm thứ hai là huy động tinh thần đại đoàn kết dân tộc. Thứ ba là cách ứng phó linh hoạt. "Tất nhiên có chỗ này, chỗ kia nhưng các địa phương đã ứng phó một cách linh hoạt trong giai đoạn dịch bệnh, dù đây là việc làm chưa có tiền lệ". Ví dụ, khi chúng ta nhận thấy năng lực y tế cơ sở yếu, chúng ta ngay lập tức điều Quân đội, Công an giúp chống dịch; ta xây dựng một lúc hơn 500 trạm xá lưu động ở TP Hồ Chí Minh. Tôi cho đây là một kinh nghiệm rất tốt", Thủ tướng đánh giá.

Tiếp theo là bài học kinh nghiệm từ việc triển khai các chính sách an sinh xã hội. Thời gian tới, Thủ tướng cho biết sẽ tổng kết việc này, bởi đây là chính sách giúp người dân yên tâm tham gia chống dịch. Một bài học nữa là huy động sự giúp đỡ của quốc tế. Khi Việt Nam thiếu vaccine, các vị lãnh đạo Đảng, Nhà nước trong các cuộc gặp, trực tiếp hay gián tiếp, đều kêu gọi vaccine.

"Vaccine là vũ khí quan trọng ngăn chặn dịch bệnh, chúng ta đã dùng mọi biện pháp, từ kêu gọi bán, nhượng, vay vaccine. Chúng ta cũng chỉ đạo việc sản xuất vaccine trong nước, hiện quá trình này cũng đang được thúc đẩy tích cực...", Thủ tướng nhấn mạnh.

Khi người dân có công ăn việc làm sẽ yên tâm ở quê

ĐBQH Nguyễn Thị Quyên Thanh (Vĩnh Long) nêu thực trạng từ đầu tháng 11 đến nay, COVID-19 diễn biến phức tạp tại các tỉnh, thành phố đồng bằng sông Cửu Long, sau làn sóng người lao động di chuyển về quê từ các thành phố lớn. Các cấp, ngành địa phương nỗ lực vào cuộc, khống chế dịch bệnh, nhưng cũng phải chịu áp lực về khả năng thu dung, điều trị, an sinh xã hội và an ninh, trật tự. "Giải pháp cũng như các gói hỗ trợ của Chính phủ đối với các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long là gì? Thời gian tới, chính sách phát triển vùng và liên vùng thế nào để phát huy thế mạnh của vùng, để người dân an cư lạc nghiệp trên chính mảnh đất quê hương mình?", nữ đại biểu chất vấn.

Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá, dịch chuyển lao động là hiện tượng bình thường trong kinh tế thị trường, nhưng thời gian qua không bình thường ở chỗ quản lý nhà nước còn có sơ hở, nên khi người lao động dịch chuyển đã gây áp lực cho các địa phương. "Vậy áp lực này cần giải quyết thế nào?", Thủ tướng cho biết, đầu tiên là Trung ương và địa phương phải phối hợp, xem xét lại năng lực y tế; Chính phủ, Bộ Y tế và các Bộ, ngành liên quan như Bộ Tài chính, Kế hoạch Đầu tư nghiên cứu giải pháp nâng cao năng lực y tế cho các tỉnh này.

Thứ hai là tăng cường cung cấp vaccine. Theo Thủ tướng, thời gian qua, do vaccine ít nên phải ưu tiên các lực lượng tuyến đầu, địa bàn có dịch phức tạp, ban đầu đồng bằng sông Cửu Long chưa được ưu tiên nhiều. Khi TP Hồ Chí Minh, các tỉnh miền Đông cơ bản khống chế dịch bệnh thì vaccine đã được chuyển cho đồng bằng sông Cửu Long.

Thứ ba là an sinh xã hội. Vừa qua, Chính phủ đã có các chính sách giúp các tỉnh giải quyết khó khăn. Thứ tư là kêu gọi sự hỗ trợ của các thành phần kinh tế khác để giảm áp lực cho đồng bằng sông Cửu Long. "Quyết sách căn cơ là tạo công ăn việc làm, sinh kế cho người dân. Muốn làm được thì phải giải quyết nút thắt về hạ tầng", Thủ tướng nêu quan điểm.

Thủ tướng cho biết, vừa qua Chính phủ có Nghị quyết 120 về phát triển bền vững đồng bằng sông Cửu Long thích ứng với biến đổi khí hậu. "Chính phủ đang suy nghĩ cơ chế để xin ý kiến cấp có thẩm quyền, phát triển căn cơ 3 hạ tầng cho đồng bằng sông Cửu Long. Từ đó mới có doanh nghiệp về đầu tư, tạo công ăn việc làm, tạo sinh kế cho người dân. Khi người dân có công ăn việc làm thì sẽ yên tâm ở quê", Thủ tướng nói.