Thành lập 9 phường và TP Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên

Tờ trình do Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà trình bày cho biết, trong những năm qua, 9 xã của thị xã Phổ Yên (Đắc Sơn, Nam Tiến, Tiên Phong, Đông Cao, Tân Phú, Thuận Thành, Hồng Tiến, Tân Hương, Trung Thành) đã có những bước phát triển mạnh mẽ, cơ cấu kinh tế dịch chuyển theo hướng tăng tỷ trọng các ngành công nghiệp - xây dựng, thương mại - dịch vụ, giảm tỷ trọng ngành nông - lâm - thủy sản.

Tổng thu ngân sách hàng năm của các xã đều đạt chỉ tiêu của thị xã giao, góp phần bổ sung ngân sách cho thị xã; đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân không ngừng được cải thiện; chất lượng hệ thống giao thông, giáo dục, y tế, văn hóa, xã hội ngày càng được nâng cao…

Việc thành lập 9 phường trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên và quy mô dân số của 9 xã nêu trên là cần thiết, tạo thuận lợi cho việc thiết lập mô hình tổ chức chính quyền đô thị, đáp ứng yêu cầu và nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong công tác quản lý Nhà nước trên địa bàn.

Bên cạnh đó, thị xã Phổ Yên nằm ở vị trí cửa ngõ phía Nam của tỉnh Thái Nguyên, tiếp giáp với Thủ đô Hà Nội, là trung tâm kinh tế, thương mại và dịch vụ phía Nam của tỉnh; một trong những nơi hội tụ những giá trị truyền thống văn hóa, tinh thần của dân tộc và ý chí cách mạng của Nhân dân các dân tộc tỉnh Thái Nguyên; là đầu mối giao thông có vai trò thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội (KTXH) của vùng phía Nam tỉnh Thái Nguyên và là cửa ngõ giao thương kinh tế, văn hóa của tỉnh với Thủ đô Hà Nội và các tỉnh đồng bằng sông Hồng.

Năm 2020, mặc dù chịu ảnh hưởng bất lợi của dịch bệnh COVID-19 nhưng các chỉ tiêu KTXH của thị xã vẫn có sự phát triển, năm 2021 ước tính các chỉ tiêu đều đạt cao hơn năm 2020. Với vị trí địa lý và giao thông thuận lợi, trên địa bàn thị xã hiện nay đã có rất nhiều khu công nghiệp như: Khu công nghiệp Yên Bình 1, Yên Bình 2, khu công nghiệp Nam Phổ Yên, khu công nghiệp Điềm Thụy (trong đó có nhiều doanh nghiệp FDI, đặc biệt là Công ty SamSung Thái Nguyên trên địa bàn có số vốn đầu tư chiếm 15,7% tổng số vốn đầu tư của Công ty SamSung Việt Nam trên cả nước)… tạo nhiều cơ hội việc làm và tăng thu nhập cho người dân thị xã cũng như người dân trong các khu vực lân cận, thúc đẩy phát triển dịch vụ thương mại trên địa bàn.

Theo Kế hoạch phát triển và phân loại đô thị toàn quốc giai đoạn 2021 – 2030, đô thị Phổ Yên sẽ được nâng từ đô thị loại III lên đô thị loại II trong giai đoạn 2021 - 2025 với chức năng là trung tâm tiếp nhận, chuyển giao và lan tỏa công nghệ hiện đại của tỉnh (triển khai ứng dụng công nghệ số, chính quyền số, hướng tới công dân số), sẽ thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển KTXH của thị xã Phổ Yên và của tỉnh Thái Nguyên.

"Từ hiện trạng KTXH, tốc độ đô thị hóa ở các xã đề nghị thành lập phường, quy hoạch và định hướng phát triển của thị xã Phổ Yên nêu trên, việc thành lập TP Phổ Yên trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên và quy mô dân số của thị xã Phổ Yên là cần thiết, tạo thuận lợi cho việc thiết lập mô hình tổ chức chính quyền đô thị, góp phần thúc đẩy sự phát triển KTXH trên địa bàn đô thị Phổ Yên nói riêng và tỉnh Thái Nguyên nói chung; đáp ứng nguyện vọng của Nhân dân và cấp ủy, chính quyền, các đoàn thể của thị xã Phổ Yên", Bộ trưởng Bộ Nội vụ nhấn mạnh.

Sau khi thành lập, tỉnh Thái Nguyên không thay đổi về diện tích tự nhiên, dân số và số đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã trực thuộc, nhưng tăng 1 thành phố, giảm 1 thị xã, giảm 9 xã và tăng 9 phường; có 9 đơn vị hành chính cấp huyện (gồm: 3 thành phố, 6 huyện); 178 đơn vị hành chính cấp xã (gồm: 128 xã, 41 phường, 9 thị trấn). Tỷ lệ đô thị hóa đạt 39,86%.

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Hoàng Thanh Tùng tán thành với sự cần thiết thành lập 9 phường thuộc thị xã Phổ Yên và TP Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên với những lý do nêu trong Tờ trình và Đề án của Chính phủ.

Căn cứ vào quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương và Nghị quyết số 1211 của UBTVQH về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính và phân loại đơn vị hành chính thì việc thành lập các phường thuộc thị xã Phổ Yên đã bảo đảm 5/5 điều kiện và 4/4 tiêu chuẩn về quy mô dân số, diện tích tự nhiên, cơ cấu và trình độ phát triển KTXH, hệ thống cơ sở hạ tầng đô thị; việc thành lập TP Phổ Yên đã bảo đảm 5/5 điều kiện và 5/5 tiêu chuẩn về quy mô dân số, diện tích tự nhiên, số đơn vị hành chính trực thuộc, phân loại đô thị, cơ cấu và trình độ phát triển KTXH theo quy định.

Ủy ban Pháp luật nhận thấy, việc thành lập TP Phổ Yên sẽ có nhiều tác động tích cực đến sự phát triển KTXH, quá trình đô thị hoá, bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội cũng như đời sống của người dân trên địa bàn.

Song cùng với đó sẽ có nhiều vấn đề phát sinh, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng đời sống của người dân, môi trường, quy hoạch, kiến trúc, cảnh quan đô thị trên địa bàn… "Đề nghị Chính phủ, chính quyền tỉnh Thái Nguyên quan tâm, có định hướng, giải pháp toàn diện đầu tư xây dựng, phát triển TP Phổ Yên và các phường sau khi được thành lập, bảo đảm phát triển đô thị theo hướng bền vững, gắn với xây dựng chính quyền điện tử, ứng dụng công nghệ số, không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân", Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật nhấn mạnh.

Qua thảo luận, các đại biểu đều nhất trí việc thành lập 9 phường và TP Phổ Yên. Trưởng Ban Công tác đại biểu Nguyễn Thị Thanh cho rằng, thị xã Phổ Yên gần Thủ đô Hà Nội, khi nâng cấp lên thành phố sẽ tạo không gian phát triển cho cả Thái Nguyên và khu vực. Đặc biệt khi nơi này thu ngân sách hơn 1.300 tỷ đồng năm 2020 và đạt tăng trưởng gần 11% giai đoạn 2018 - 2020.

Từng có thời gian làm đại biểu Quốc hội ở thị xã Phổ Yên, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga đánh giá, người dân nơi đây rất năng động, sáng tạo, và kể từ khi là huyện hay thị xã thì Phổ Yên luôn là đơn vị đứng đầu của tỉnh Thái Nguyên.

Do đó, việc thành lập 9 phường và TP Phổ Yên là hết sức cần thiết. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho rằng, "cái áo của thị xã Phổ Yên nay đã chật, phải thay bằng cái áo mới", thu ngân sách của thị xã Phổ Yên có năm còn cao hơn TP Thái Nguyên, kinh tế đô thị đã đi trước một bước...

UBTVQH đã tiến hành biểu quyết, 100% đại biểu tham dự phiên họp thống nhất đồng ý thông qua việc thành lập các phường thuộc thị xã Phổ Yên và thành lập TP Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên.