Tháo gỡ khó khăn, quá tải sau sáp nhập tại TP Hồ Chí Minh
Theo UBND TP Hồ Chí Minh, công tác bố trí, sắp xếp nhân sự tại 168 UBND phường, xã, đặc khu trong thời gian qua cơ bản được triển khai kịp thời, bám sát các định hướng của Trung ương. Đội ngũ cán bộ, công chức tại cấp xã mới cơ bản đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ, bảo đảm sự thông suốt trong quản lý, điều hành khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động.
Tuy nhiên, với bình quân số lượng biên chế của một phòng chuyên môn cấp xã được bố trí khoảng 5 - 7 công chức như hiện nay là chưa đáp ứng yêu cầu công việc. Tính ra, trung bình mỗi công chức phải phụ trách từ 4-9 nhóm nhiệm vụ nên gặp rất nhiều khó khăn, quá tải. Đó là chưa nói đến khi công chức nghỉ phép, ốm đau hoặc tham gia tập huấn, bồi dưỡng, khối lượng công việc tồn đọng không có người thay thế kịp thời hoặc người thay thế phải gánh thêm phần việc lớn, gây áp lực và gián đoạn hoạt động chung.
Số lượng nhân sự lãnh đạo, quản lý trong các phòng, trung tâm hành chính công thuộc cấp xã chỉ 1 trưởng phòng và 1 phó trưởng phòng cũng chưa đảm bảo trong việc kịp phân công, kiểm tra, giám sát trong thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của từng phòng dẫn đến tình trạng gặp trở ngại trong quá trình tác nghiệp nhiệm vụ.
Một số chức danh còn phải kiêm nhiệm; một số công chức chưa được bố trí đúng chuyên ngành đào tạo dẫn đến hiệu quả thực hiện nhiệm vụ chưa cao. Một bộ phận công chức trước đây phụ trách những công tác chuyên môn hẹp, có tính chuyên ngành cao, nhưng sau khi bố trí về cấp xã phải phụ trách tham mưu nhiều lĩnh vực liên quan đến nhiều sở, ban, ngành khác nhau của thành phố, trong đó có nhiều nội dung mới nên chưa có nhiều kinh nghiệm. Ngoài ra, còn một bộ phận công chức hạn chế về khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số nên ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng tham mưu thực hiện nhiệm vụ.
Chính sách đãi ngộ, thu nhập cho cán bộ, công chức tuy đã có cải thiện nhưng vẫn còn khoảng cách so với khu vực tư mà áp lực công việc lại rất lớn nên chưa thật sự đủ sức thu hút và giữ chân cán bộ, công chức làm việc tại cấp xã.
Từ sau ngày 1/7/2025, các Đội Quản lý trật tự đô thị, lực lượng thanh tra chuyên ngành xây dựng ngừng hoạt động dẫn đến thiếu hụt nhân lực thực hiện các nhiệm vụ quản lý nhà nước về trật tự đô thị, đất đai, xây dựng. Các xã, phường, đặc khu hiện nay không còn lực lượng chuyên trách để thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát và xử lý các vi phạm liên quan đến trật tự đô thị và xây dựng. Việc thiếu hụt lực lượng chuyên môn trong lĩnh vực này đã gây ra nhiều khó khăn trong công tác quản lý, giám sát và xử lý vi phạm…
Để kịp thời hỗ trợ, tháo gỡ, thời gian qua lãnh đạo HĐND, UBND TP Hồ Chí Minh dẫn đầu các đoàn kiểm tra, giám sát, trực tiếp khảo sát tại các cơ quan, đơn vị cơ sở, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng và những kiến nghị, đề xuất của cán bộ, công chức.
UBND TP Hồ Chí Minh cũng đã chỉ đạo thành lập 3 tổ công tác giải ngân vốn đầu tư công để tăng cường công tác giám sát, kiểm tra thực địa tại hiện trường công trình để chỉ đạo, tháo gỡ các vướng mắc theo phương châm “quyết tại chỗ, tháo gỡ tại chỗ” đối với công tác giải phóng mặt bằng các hộ dân ở địa phương, di dời hạ tầng kỹ thuật... Đồng thời, đôn đốc việc thực hiện các thủ tục đầu tư, xây dựng thuộc thẩm quyền của các sở, ngành và UBND cấp xã liên quan đến dự án, nhanh chóng xử lý các vướng mắc cụ thể trong quá trình thực hiện và đẩy mạnh tiến độ giải ngân dự án.
Thành phố cũng tăng cường đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn cho cán bộ, công chức; phân công, biệt phái, tăng cường nhân lực cho chính quyền cấp xã để kịp thời hướng dẫn và hỗ trợ cho cán bộ, công chức tại các địa phương…
Về lâu dài, UBND TP Hồ Chí Minh kiến nghị Chính phủ cho phép được tăng thêm 1 phó chủ tịch UBND cấp xã đối với xã có quy mô dân số từ 50.000 người trở lên; tăng số lượng cấp phó của 3 phòng chuyên môn. Đồng thời, đề xuất cho phép Chủ tịch UBND cấp xã, phường, đặc khu quyết định số lượng cấp phó của từng phòng chuyên môn để tạo sự linh động, chủ động trong công tác chỉ đạo, điều hành.
Đồng thời, kiến nghị bố trí Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công là 1 công chức chuyên trách (tương đương Trưởng phòng) thay vì Phó Chủ tịch UBND cấp xã kiêm nhiệm như hiện nay để đảm bảo việc quản lý, điều hành Trung tâm được thường xuyên, liên tục, sâu sát; bổ sung từ 5 - 7 biên chế công chức để thực thi nhiệm vụ quản lý nhà nước về trật tự xây dựng, trật tự đô thị, vỉa hè…