Thể hiện rõ tâm thế, bản sắc và bản lĩnh ngoại giao Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh

Ngày 22/1, tại Hà Nội, Bộ Ngoại giao tổ chức trọng thể Hội nghị Tổng kết 2 năm Việt Nam đảm nhiệm cương vị Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (HĐBA LHQ) nhiệm kỳ 2020-2021. Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính dự và phát biểu chỉ đạo hội nghị.

Cùng dự hội nghị có Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Bình Minh; nguyên Phó Thủ tướng, nguyên Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm; Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn; Trưởng Ban Đối ngoại Trung ương Lê Hoài Trung; Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Hoàng Xuân Chiến cùng lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương. Dự hội nghị qua hình thức trực tuyến có các vị đại sứ, trưởng cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam tại nước ngoài.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn nhấn mạnh, Việt Nam đã hoàn thành trọng trách Uỷ viên không thường trực HĐBA LHQ nhiệm kì 2020-2021, dù 2 năm vừa qua là giai đoạn hết sức khó khăn đối với thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng do những chuyển biến phức tạp, chưa từng có tiền lệ, đặc biệt tác động sâu rộng của đại dịch COVID-19.

Với thông điệp xuyên suốt là “Đối tác vì một nền hòa bình bền vững”, Việt Nam đã tham gia HĐBA với tinh thần chủ động, tích cực, trách nhiệm cao, cân bằng, minh bạch, đề xuất nhiều sáng kiến, đóng góp thực chất vào công việc của HĐBA.

“Chúng ta đã thực sự thể hiện rõ tâm thế, bản sắc và bản lĩnh của ngoại giao Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh, đồng thời lan toả mạnh mẽ thông điệp về một đất nước yêu chuộng hòa bình, nhân văn, coi trọng công lý và lẽ phải, đổi mới, năng động, sẵn sàng gánh vác trách nhiệm vì hoà bình và phát triển bền vững trên thế giới”, Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn khẳng định.

Nêu bật những dấu ấn lớn của Việt Nam trong nhiệm kỳ Ủy viên không thường trực HĐBA LHQ vừa qua, Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn nhấn mạnh, Việt Nam đã góp phần thúc đẩy cách tiếp cận đa phương, kiên trì đề cao luật pháp quốc tế và các nguyên tắc cơ bản của Hiến chương LHQ. Trong điều hành, xử lý các công việc chung, Việt Nam luôn thúc đẩy không khí đồng thuận, đối thoại, hợp tác, vì lợi ích chung của cộng đồng quốc tế.

Bên cạnh đó, Việt Nam đã thúc đẩy việc tìm kiếm giải pháp bền vững, toàn diện cho xung đột, trong đó có cả xử lý hậu quả xung đột, hướng tới phát triển lâu dài tại các nước. Từ kinh nghiệm tái thiết đất nước của mình, Việt Nam đã hướng sự quan tâm của cộng đồng quốc tế đến những hậu quả lâu dài của xung đột với cuộc sống của người dân và an ninh, phát triển của các quốc gia, trong đó có vấn đề bom mìn còn sót lại sau xung đột.

Tiếp đó, Việt Nam đã thúc đẩy tinh thần nhân văn, nhân ái, hướng tới người dân, tăng cường bảo vệ thường dân trong xung đột, nhất là các nhóm dễ bị tổn thương như phụ nữ và trẻ em.

Ngoài ra, Việt Nam đã rất nỗ lực thúc đẩy hợp tác giữa LHQ, HĐBA với các tổ chức khu vực trong duy trì hoà bình và an ninh quốc tế, cũng như đề cao vai trò trung tâm và sự hiện diện của ASEAN tại HĐBA.

Với vị thế tại HĐBA, Việt Nam chủ động đề xuất các giải pháp toàn cầu về nhiều vấn đề toàn cầu, nhất là xử lý các thách thức an ninh phi truyền thống như biến đổi khí hậu, an ninh biển. Về ứng phó với đại dịch COVID-19, Việt Nam chủ động kêu gọi bảo đảm tiếp cận vaccine cho tất cả các nước với giá cả phù hợp và ưu tiên cho nhóm dân số có nguy cơ lây nhiễm cao, bước đầu tạo cơ sở cho đẩy mạnh ngoại giao vaccine của Việt Nam.

Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ, HĐBA LHQ là cơ quan có vai trò quan trọng hàng đầu trong duy trì hòa bình và an ninh quốc tế, cơ quan duy nhất có quyền hạn đặc biệt đưa ra các quyết định có tính ràng buộc pháp lý với 193 quốc gia trên thế giới. Việc Việt Nam lần thứ hai đảm nhiệm vị trí quan trọng này với số phiếu bầu gần như tuyệt đối (192/193 phiếu), đã thể hiện rõ nét vị thế của đất nước và sự tín nhiệm cao của quốc tế với chính sách đối ngoại của Việt Nam.

Thủ tướng khẳng định, trong nhiệm kỳ 2020-2021, Việt Nam đã hoàn thành xuất sắc vai trò Ủy viên không thường trực HĐBA, đạt được các mục tiêu, phương châm đề ra từ đầu nhiệm kỳ, để lại những dấu ấn quan trọng, đóng góp lớn vào công việc chung của thế giới.

Theo Thủ tướng Phạm Minh Chính, lãnh đạo cấp cao nhiều nước đánh giá cao lập trường nguyên tắc, ứng xử có trách nhiệm, “có tình có lý” của Việt Nam tại HĐBA. Điều này góp phần thúc đẩy và làm sâu sắc hơn quan hệ song phương với các nước trong và ngoài HĐBA, nhất là các nước lớn, đối tác quan trọng, các nước bạn bè, các tổ chức quốc tế và khu vực, đem lại nhiều nguồn lực hỗ trợ quý báu cho đất nước thời gian qua, trong đó có hỗ trợ quốc tế ứng phó với đại dịch.

Thủ tướng nhấn mạnh, Việt Nam cũng có các sáng kiến rất thiết thực, đúng và trúng mối quan tâm của cộng đồng quốc tế, đồng thời cũng là các vấn đề quan trọng đối với lợi ích của nước ta. Thủ tướng lấy ví dụ, trong hơn 200 triệu liều vaccine mà Việt Nam đã có đến nay, khoảng một nửa được mua, nửa còn lại là từ nguồn viện trợ.

Qua những thành tựu đó, Thủ tướng nêu bật những bài học kinh nghiệm trong công tác đối ngoại, trong đó nhấn mạnh, những người làm công tác ngoại giao phải luôn kiên định lập trường nguyên tắc về thúc đẩy hòa bình, độc lập dân tộc, chống chiến tranh, thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa và phát huy uy tín, vị thế ngày càng cao của đất nước, quan hệ rộng mở, tốt đẹp với tất cả các nước trên thế giới.

“Trong triển khai mọi hoạt động đối ngoại, cần bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, tuyệt đối của Đảng, kiên định những mục tiêu, nguyên tắc lớn là bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia, dân tộc; giữ vững độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, trên cơ sở luật pháp quốc tế, Hiến chương LHQ”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, phải phát huy sức mạnh đoàn kết, ý chí thống nhất của toàn dân, với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự tín nhiệm, hỗ trợ của các nước và bạn bè quốc tế; sự quan tâm, chỉ đạo sát sao và tham gia trực tiếp của các đồng chí Lãnh đạo cấp cao, sự đồng hành, phối hợp nhịp nhàng của cả hệ thống chính trị, các bộ, ngành Trung ương và địa phương. Ngoài ra, phải chuẩn bị từ sớm, công phu, bài bản về cả nội dung và lực lượng; đổi mới trong cách làm, mạnh dạn đề xuất ý tưởng, luôn có phương án dự phòng tốt, không để bị động, bất ngờ; xử lý nhanh và kịp thời các vấn đề phức tạp, các phát sinh mới, bảo đảm tốt yêu cầu đối nội và đối ngoại.

Thủ tướng yêu cầu vận dụng hiệu quả phương châm "dĩ bất biến, ứng vạn biến" và bảo đảm lợi ích quốc gia - dân tộc hài hòa với lợi ích chung của cộng đồng quốc tế trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của Hiến chương LHQ và luật pháp quốc tế; bám sát lập trường nguyên tắc song luôn chủ động xử lý khôn khéo và linh hoạt, hài hòa, mềm dẻo các vấn đề phức tại HĐBA, xử lý hài hòa, hợp lý lợi ích và quan tâm chính đáng của các nước liên quan.

Theo người đứng đầu chính phủ, cần kết hợp nhuần nhuyễn giữa đối ngoại đa phương với đối ngoại song phương, tranh thủ hiệu quả các trọng trách đa phương để làm sâu sắc quan hệ song phương, tạo dựng sức mạnh tổng hợp của đất nước. Trong tổ chức thực hiện và giao tiếp cụ thể, phải thể hiện tình cảm, chân thành, tin cậy, bình đẳng, tôn trọng, lắng nghe, hiệu quả, hợp tác, cùng phát triển.

Trong bối cảnh quốc tế, khu vực diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó lường, cạnh tranh chiến lược gay gắt, thuận lợi và thách thức đan xen, Thủ tướng đề nghị ngành ngoại giao tiếp tục vai trò tiên phong, đi trước mở đường giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, góp phần quan trọng vào công cuộc bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ và phát triển đất nước trong tình hình mới. “Đối ngoại nói chung, ngoại giao đa phương nói riêng cần bám sát chỉ đạo của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị Đối ngoại toàn quốc vừa qua, coi đối ngoại đa phương là một định hướng chiến lược quan trọng”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Trong giai đoạn phát triển mới, Thủ tướng mong muốn và tin tưởng rằng công tác đối ngoại sẽ tiếp tục đóng vai trò tiên phong trong việc giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; góp phần quan trọng vào việc bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ; góp phần thực hiện mục tiêu vì sự nghiệp dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, tất cả vì lợi ích của quốc gia, dân tộc, của nhân dân, tất cả vì sự phát triển hùng cường, thịnh vượng của đất nước trong bối cảnh mới.