Thông điệp về sự gắn kết giữa hai đất nước cùng khát vọng phát triển
Nhận lời mời của Chủ tịch nước Lương Cường, Tổng thống nước Cộng hòa Lithuania Gitanas Nauseda và phu nhân thăm chính thức Việt Nam từ ngày 11–12/6. Đây là chuyến thăm đầu tiên tới Việt Nam của người đứng đầu Nhà nước Lithuania kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao, phản ánh mong muốn của Vilnius trong việc thúc đẩy hơn nữa quan hệ với Hà Nội, hướng tới hợp tác thực chất, hiệu quả và toàn diện trong thời gian tới.
Lithuania là một trong những trung tâm tài chính quốc tế quan trọng của khu vực Trung – Đông Âu. Với dân số 2,89 triệu người, quốc gia vùng Baltic này có Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) đạt 89,19 tỷ USD. Lithuania gia nhập Liên minh châu Âu (EU) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) từ năm 2004, và chính thức sử dụng đồng euro từ ngày 1/1/2015. Nước này bắt đầu tiến trình tư nhân hóa sớm hơn các quốc gia Baltic khác và đã hoàn tất việc chuyển đổi trong các lĩnh vực nông nghiệp, doanh nghiệp nhỏ, ngân hàng. Hiện Lithuania đang bước vào giai đoạn cuối tư nhân hóa các tập đoàn quốc doanh trong lĩnh vực giao thông vận tải và năng lượng.
Về chính trị – ngoại giao, Việt Nam và Lithuania thiết lập quan hệ vào ngày 18/3/1992, sau khi Việt Nam chính thức công nhận Lithuania vào tháng 9/1991. Trước đó, trong thời kỳ Liên Xô (1954–1975), Lithuania đã hỗ trợ Việt Nam đào tạo hơn 450 sinh viên, cử hàng trăm chuyên gia về cầu đường và nông nghiệp, đồng thời viện trợ hơn 120 tấn vật tư y tế, máy phát điện và xe cứu thương.
Gần đây, vào tháng 12/2022, tại Bỉ, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã gặp Tổng thống Gitanas Nauseda trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN – EU. Tháng 1/2025, Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp tục gặp Thủ tướng Lithuania Gintautas Paluckas tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF 55) ở Davos (Thuỵ Sĩ). Trên trường quốc tế, hai nước duy trì phối hợp, ủng hộ lẫn nhau tại nhiều tổ chức đa phương, đặc biệt là Liên hợp quốc.
Về kinh tế, kim ngạch thương mại hai chiều năm 2024 đạt hơn 200 triệu USD, tăng 7,5% so với năm 2023. Trong quý I/2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa hai nước đạt 94,7 triệu USD, tăng 94,4%. Lithuania hiện có ba dự án đầu tư trực tiếp còn hiệu lực tại Việt Nam với tổng vốn khoảng 260 nghìn USD, tập trung vào các lĩnh vực truyền thông, khoa học công nghệ và y tế. Lithuania cũng đã sớm phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam – EU (EVIPA).
Cộng đồng người Việt tại Lithuania hiện có khoảng 100 người, chủ yếu sinh sống tại Thủ đô Vilnius. Hội người Việt tại Lithuania được thành lập năm 2012 và được đánh giá cao bởi chính quyền và cộng đồng sở tại. Lithuania cũng là một trong những nước thành viên EU đầu tiên hỗ trợ Việt Nam trong giai đoạn đầu phòng, chống đại dịch COVID-19. Đến nay, hai bên đã thiết lập đường dây nóng để tăng cường phối hợp phòng, chống tội phạm. Hiện Việt Nam và Lithuania đang xem xét đàm phán, ký kết các thỏa thuận hợp tác trong lĩnh vực xuất nhập cảnh, dẫn độ và chuyển giao người bị kết án phạt tù.
Theo Đại sứ Việt Nam tại Ba Lan kiêm nhiệm Lithuania Hà Hoàng Hải, chuyến thăm của Tổng thống Gitanas Nauseda không chỉ tạo động lực mới trong quan hệ song phương, mà còn gửi đi thông điệp tích cực về sự gắn kết và chia sẻ giữa hai quốc gia có cùng khát vọng phát triển, cùng cam kết vì hòa bình, hợp tác và phát triển bền vững. Đối với Việt Nam, Lithuania là một đối tác có thiện chí với tiềm năng bổ trợ lẫn nhau và đóng vai trò cầu nối quan trọng trong thúc đẩy hợp tác giữa Việt Nam và EU, đặc biệt trong bối cảnh Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) đang phát huy hiệu quả rõ rệt.
Trong chuyến thăm Việt Nam cách đây hai năm, Bộ trưởng Ngoại giao Lithuania Gabrielius Landsbergis từng bày tỏ ấn tượng sâu sắc trước thành tựu phát triển kinh tế – xã hội của Việt Nam, đồng thời khẳng định mong muốn thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa mối quan hệ hợp tác với Việt Nam – đối tác ưu tiên của Lithuania tại Đông Nam Á. Ông cũng chia sẻ, người dân Lithuania rất yêu thích những bãi biển cát trắng dài ở Việt Nam, cùng những thành phố nhộn nhịp và nền ẩm thực độc đáo. Hai nước chắc chắn còn nhiều tiềm năng để phát triển quan hệ hợp tác sâu rộng.
Theo chương trình nghị sự dự kiến, Chủ tịch nước Lương Cường sẽ hội đàm với Tổng thống Lithuania và chứng kiến lễ ký kết một số văn kiện hợp tác. Tổng thống Gitanas Nauseda cũng sẽ hội kiến Tổng Bí thư Tô Lâm và Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn.