Thủ tướng đề xuất 3 ưu tiên chiến lược và 3 đột phá hành động với ASEAN

Phiên khai mạc Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) 2025 chào đón sự tham dự của Tổng thống Timor-Leste José Ramos-Horta; Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn; Phó Thủ tướng các nước Lào và Campuchia, Ngoại trưởng các nước Thái Lan và Timor-Leste.

Về phía Việt Nam, diễn đàn có sự tham dự của Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương Nguyễn Xuân Thắng; Bộ trưởng Bộ Công an, Đại tướng Lương Tam Quang; Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn; Bộ trưởng, Chủ nhiệm văn phòng Chính phủ Trần Văn Sơn.

Diễn đàn cũng chào đón sự tham dự của gần 600 đại biểu gồm quan chức cấp cao các nước ASEAN và đối tác; các Đại sứ, đại diện ngoại giao đoàn và tổ chức quốc tế; các học giả, chuyên gia cùng các nhà lãnh đạo trẻ; lãnh đạo các bộ ban ngành, các doanh nghiệp địa phương và phóng viên báo chí trong nước và quốc tế.

Cơ hội để ASEAN bứt phá

Phát biểu tại phiên khai mạc, Thủ tướng Phạm Minh Chính chuyển lời của Tổng Bí thư Tô Lâm, Chủ tịch nước Lương Cường, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và nhân danh cá nhân nhiệt liệt chào mừng các đại biểu đã tham dự Diễn đàn.

Thủ tướng khẳng định AFF 2025 là sự kiện rất có ý nghĩa, diễn ra trong thời điểm kỉ niệm 10 năm hình thành Cộng đồng ASEAN, 30 năm Việt Nam gia nhập mái nhà chung ASEAN, và cũng là năm thông qua Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN đến 2045 để đưa ASEAN bước vào kỷ nguyên mới, hướng tới một cộng đồng đoàn kết, thống nhất trong đa dạng, tự cường, đổi mới sáng tạo và lấy người dân làm trung tâm.

"Thế giới cũng như khu vực châu Á - Thái Bình Dương đang chứng kiến những biến động sâu sắc với các thách thức và cơ hội đan xen, nhưng chúng tôi đánh giá thách thức và khó khăn nhiều hơn là cơ hội và thuận lợi. Các vấn đề mang tính toàn cầu, toàn dân, toàn diện diễn biến nhanh hơn, phức tạp hơn, khó lường hơn", Thủ tướng Phạm Minh Chính chia sẻ.

Theo đó, thế giới ngày nay đang đứng trước các xu thế phân cực hóa về chính trị, già hóa về dân số, cạn kiệt về tài nguyên, đa dạng hóa về thị trường, sản phẩm, chuỗi cung ứng, xanh hóa về sản xuất kinh doanh dịch vụ, số hóa mọi hoạt động của con người. Bối cảnh đó đặt ra nhiều bài toán khó nhưng đồng thời cũng mở ra những cơ hội hiếm có để ASEAN khẳng định vị thế và bứt phá vươn lên.

Thủ tướng Phạm Minh Chính nhận định, bước vào giai đoạn phát triển mới, ASEAN được dự báo trở thành nền kinh tế lớn thứ 3 thế giới với GDP vượt 10.000 tỷ USD, có thị trường tiêu dùng hơn 800 triệu dân, đồng thời sẽ là trung tâm công nghệ kinh tế số đổi mới sáng tạo với nền kinh tế số dự kiến 1000 tỷ USD vào năm 2030.

"Để dự báo thành hiện thực, ASEAN không chỉ cần sự đoàn kết nhất trí đồng lòng, mà còn cần tư duy đột phá chiến lược sắc bén lộ trình khả thi nguồn lực tập trung và hành động quyết liệt", Thủ tướng khẳng định.

3 ưu tiên chiến lược – 3 đột phá hành động

Tại phiên khai mạc, Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng đã đề xuất 3 ưu tiên chiến lược, trong đó nhấn mạnh việc củng cố một ASEAN tự chủ về chiến lược thông qua tăng cường đoàn kết và vai trò trung tâm của ASEAN. Một ASEAN tự chủ chiến lược là một ASEAN đồng thuận và đoàn kết, đồng thời cân bằng, linh hoạt trong mọi quan hệ đối ngoại; đóng vai trò tích cực trong định hình trật tự khu vực và đoàn kết, hợp tác quốc tế trong bối cảnh hiện nay.

Thứ hai, xây dựng một ASEAN tự cường về kinh tế thông qua đổi mới các động lực tăng trưởng truyền thống, đồng thời thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới, nhất là về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. ASEAN cần đi đầu trong đẩy mạnh chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo; phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, năng lượng tái tạo; kết nối sâu với chuỗi cung ứng toàn cầu để trở thành trung tâm sản xuất chiến lược của thế giới.

Thứ ba, giữ vững giá trị và bản sắc của ASEAN như tinh thần đồng thuận, hài hòa, thống nhất trong đa dạng và tôn trọng sự khác biệt. Điều này không chỉ được tiếp tục phát huy mà còn là giá trị cần được ASEAN chia sẻ, lan tỏa rộng rãi để trở thành phương châm ứng xử chung của các nước trong quan hệ quốc tế.

Cũng tại diễn đàn, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã nêu rõ 3 đề xuất về đột phá hành động cho ASEAN, bao gồm xây dựng cơ chế ra quyết định linh hoạt, hiệu quả, trách nhiệm hơn, bảo đảm vừa giữ nguyên tắc đồng thuận vừa có cơ chế đặc thù cho các sáng kiến chiến lược, tạo đột phá.

Thứ hai, đẩy mạnh hợp tác công-tư để huy động mọi nguồn lực cho phát triển khu vực, nhất là các dự án trọng điểm; khuyến khích sự tham gia ngày càng lớn hơn của khu vực tư nhân trong tổng đầu tư toàn xã hội; loại bỏ hơn nữa các rào cản và hạn chế thương mại truyền thống; phát triển môi trường kinh tế số thông minh, an toàn để phục vụ thương mại, đầu tư trong ASEAN.

Thứ ba, tăng cường hơn nữa kết nối, nhất là kết nối hạ tầng, giao lưu nhân dân và hài hòa hóa thể chế cho thông thoáng; nỗ lực rút ngắn hơn nữa quá trình ra quyết định và đơn giản hóa các quy trình, thủ tục hành chính trong từng nước ASEAN để triển khai hiệu quả các hoạt động hợp tác.

Cùng viết tiếp trang sử mới đầy tự hào 

Theo Thủ tướng, 3 thập kỷ đồng hành cùng ASEAN đã khẳng định tầm nhìn chiến lược đúng đắn của Việt Nam. ASEAN đã trở thành không gian chiến lược và môi trường phát triển tự nhiên của Việt Nam, trong khi Việt Nam luôn là thành viên tích cực, có trách nhiệm trong việc củng cố đoàn kết, tăng cường vai trò trung tâm và thúc đẩy phát triển bền vững của ASEAN.

Nhắc lại câu tục ngữ Việt Nam "Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao", Thủ tướng cho rằng điều này càng đúng đắn trong bối cảnh hiện nay khi ASEAN và Việt Nam đang đứng trước khởi điểm lịch sử mới, cùng hướng tới những mục tiêu đầy khát vọng. Việt Nam tin tưởng mạnh mẽ vào sự đoàn kết, thống nhất, tinh thần hợp tác, vào sức sống và giá trị chiến lược của ASEAN.

"Chúng tôi cam kết là thành viên chủ động, tích cực và có trách nhiệm trong xây dựng Cộng đồng ASEAN đoàn kết, bao trùm và tự cường, cùng nhau hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 vì lợi ích của mọi người dân trong khu vực, cùng các nước thành viên, đối tác và bạn bè quốc tế viết tiếp những trang sử mới đầy tự hào trong hành trình phát triển của ASEAN", người đứng đầu chính phủ Việt Nam nhấn mạnh.

Đoàn kết là sức mạnh lớn nhất của ASEAN

Trước đó, phát biểu khai mạc Diễn đàn, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn nhấn mạnh, AFF được khởi xướng vào năm ngoái là một diễn đàn mở, bao trùm, kênh 1.5, là Diễn đàn "của ASEAN, do ASEAN và vì ASEAN", nhằm bổ sung cho các khuôn khổ sẵn có của ASEAN bằng việc thúc đẩy các cuộc thảo luận với những góc nhìn mới mẻ, sáng tạo và mang tính chiến lược.

"Mục tiêu của chúng tôi là biến diễn đàn thành một nền tảng có giá trị, góp phần định hình tương lai ASEAN, mang lại lợi ích chung cho khu vực", Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn nhấn mạnh, bày tỏ hi vọng rằng diễn đàn sẽ tiếp tục phát triển, trở thành một nền tảng thường niên và một "vườn ươm" cho những ý tưởng đổi mới, vì sự phát triển của ASEAN trong tương lai.

Trong bài phát biểu, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn khẳng định đoàn kết là điểm mạnh lớn nhất của ASEAN, còn kiên cường là lời kêu gọi hành động, phản ánh khả năng của ASEAN trong việc ứng phó với những bất ổn toàn cầu và các cú sốc từ bên ngoài.

Tính bao trùm đảm bảo rằng sự phát triển của ASEAN là công bằng, không có quốc gia hay nhóm nào bị bỏ lại phía sau. Điều này cũng có nghĩa là ASEAN sẽ không đứng về bên nào, mà sẽ làm bạn và đối tác với tất cả, đóng vai trò là cầu nối cho đối thoại và hợp tác giữa các bên.

"Tôi tin rằng đoàn kết, bao trùm và tự cường chính là những yếu tố then chốt giúp ASEAN vững vàng vượt qua bối cảnh toàn cầu đầy biến động hiện nay", Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao khẳng định.

Trên tinh thần đó, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn kỳ vọng các đại biểu tại AFF 2025 sẽ tập trung thảo luận về các vấn đề quan trọng, bao gồm những xu hướng lớn đang định hình ASEAN; những cơ hội và thách thức lớn nhất với ASEAN; làm thế nào để ASEAN duy trì đoàn kết, bao trùm và tự cường; các công nghệ tiên tiến sẽ tác động đến ASEAN như thế nào; và làm thế nào ASEAN có thể duy trì vai trò trung tâm trong thế giới đang thay đổi nhanh chóng.