Tiếp tục rà soát và bổ sung quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân trong không gian số
Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 10, chiều 1/12, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Chuyển đổi số.
Đóng góp ý kiến về quyền công dân số và trách nhiệm bảo vệ dữ liệu cá nhân, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga (TP Hải Phòng) cho biết, với xu hướng quản trị dựa trên dữ liệu, các hệ thống tự động sẽ ngày càng tham gia vào quyết định hành chính.
Với các phương pháp quản trị, thu thập, khai thác, sử dụng dữ liệu hiện nay đang tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ vi phạm quyền riêng tư, sai lệch dữ liệu, lộ lọt dữ liệu... Vì vậy, dự án luật cần rà soát và tiếp tục bổ sung các quy định chặt chẽ, cụ thể về các quyền được tôn trọng, bảo vệ thông tin của người dân khi tham gia vào không gian số.
Liên quan đến nội dung trên, đại biểu Quốc hội Phạm Trọng Nhân (TP Hồ Chí Minh) nhận định, công dân số và quyền dữ liệu chưa trở thành một cơ chế bảo vệ, mọi dịch vụ công số đều đi xuyên qua dữ liệu cá nhân nhưng dự thảo luật chỉ mới dừng ở nguyên tắc, chưa có quy định rõ về quyền tự quyết dữ liệu, minh bạch xử lý dữ liệu, cơ chế khiếu nại, bồi thường hay tiêu chuẩn quyền riêng tư từ thiết kế. Nếu luật không tạo hành lang bảo vệ đủ mạnh thì người dân sẽ bước vào chuyển đổi số trong tâm thế đáng lo ngại.
Theo đại biểu Phạm Trọng Nhân, dữ liệu phi cá nhân phải được chia sẻ ở dạng tổng hợp, ẩn danh, chống độc quyền dữ liệu. Quyền và nghĩa vụ công dân số tại Chương 5 cần quy định bộ công cụ tối thiểu của công dân số gồm căn cước điện tử, chữ ký số, tài khoản thanh toán số… cùng nguyên tắc bảo vệ dữ liệu cá nhân theo chuẩn quốc tế do Chính phủ phổ cập kỹ năng số, thiết kế dịch vụ công để người dùng dễ tiếp cận cho mọi nhóm dân cư.
Giải trình ý kiến của các đại biểu, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định, Luật chuyển đổi số được thiết kế theo hướng là luật khung quy định các nguyên tắc chung về chuyển đổi số, các nguyên tắc thiết kế và kiến trúc số yêu cầu tối thiểu đối với các hệ thống số; trách nhiệm của các chủ thể tham gia cơ chế điều phối và các biện pháp thúc đẩy nhằm đảm bảo mọi hoạt động chuyển đổi số trên phạm vi toàn quốc diễn ra thống nhất, an toàn và hiệu quả. Chính vì vậy, Luật chuyển đổi số được xây dựng nhằm tạo khung pháp lý thống nhất cho chuyển đổi số quốc gia, bảo đảm chuyển đổi số đúng hướng, an toàn, hiệu quả.
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, lần đầu tiên các khái niệm quan trọng nhất của chuyển đổi số như chuyển đổi hạ tầng số, dữ liệu số; nền tảng, môi trường số, Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số được định nghĩa một cách chính thức ở tầm luật.
Luật Chuyển đổi số cũng chính thức hóa việc ban hành chương trình chuyển đổi số quốc gia, khung kiến trúc tổng thể quốc gia số, khung quản trị dữ liệu, khung năng lực số, bộ chỉ số đo lường chuyển đổi số quốc gia.
Trên cơ sở những đóng góp ý kiến, đề xuất, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ nghiên cứu tiếp thu tối đa các ý kiến của các đại biểu Quốc hội để hoàn thiện dự án Luật Chuyển đổi số và đề nghị Quốc hội xem xét ban hành luật để tạo ra sự thống nhất về chuyển đổi số của Việt Nam.