Tội phạm tham nhũng phải thực hiện xong nghĩa vụ dân sự, bồi thường thiệt hại mới được đặc xá

Sáng 4/7, Văn phòng Chủ tịch nước đã tổ chức họp báo công bố Quyết định đặc xá năm 2022 của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc. Đồng chí Phạm Thanh Hà, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước; Thiếu tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an; đồng chí Nguyễn Trí Tuệ, Phó Chánh án TAND Tối cao; đồng chí Hà Kim Ngọc, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao chủ trì buổi họp báo và thay mặt cơ quan chức năng trả lời câu hỏi của các phóng viên. 

Tại buổi họp báo, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Phạm Thanh Hà phát biểu nêu rõ: Đặc xá là một trong những chế định pháp lý được quy định tại Điều 88 Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, được thể chế hóa bằng Luật Đặc xá năm 2007 và nay là Luật Đặc xá năm 2018. Trong những năm qua, Đảng, Nhà nước đã tiến hành nhiều đợt đặc xá tha tù cho những phạm nhân có quá trình cải tạo lao động, học tập tốt, trở về với cộng đồng và xã hội. 

Xuất phát từ truyền thống nhân đạo của dân tộc ta, chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước đối với người phạm tội, kết quả thực hiện công tác đặc xá và tình hình thực tế công tác thi hành án phạt tù thời gian qua, căn cứ Điều 88, Điều 91 Hiến pháp năm 2013 và Luật Đặc xá năm 2018, theo đề nghị của Chính phủ tại Tờ trình số 16/TTr-CP ngày 28/6/2022, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ký Quyết định số 766/2022/QĐ-CTN về đặc xá năm 2022.

Theo Quyết định này, Chủ tịch nước quyết định thực hiện đặc xá tha tù trước thời hạn cho người bị kết án phạt tù có thời hạn, tù chung thân nhân dịp Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/2022). Thời gian đã chấp hành án phạt tù để xét đặc xá tính đến ngày 31/8/2022. 

“Năm 2021, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã quyết định đặc xá cho 3.035 phạm nhân. Mặc dù trong bối cảnh dịch COVID diễn biến hết sức phức tạp tại nhiều địa phương trên cả nước nhưng với sự cố gắng, nỗ lực của các cơ quan trong hệ thống chính trị từ trung ương đến địa phương, công tác đặc xá năm 2021 đã đảm bảo các yêu cầu chính trị, pháp luật, nghiệp vụ, đối ngoại, được Nhân dân trong nước đồng tình và dư luận quốc tế đánh giá cao, tiếp tục khẳng định chủ trương, chính sách nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong việc thúc đẩy và bảo vệ quyền con người một cách công bằng, bình đẳng cho tất cả mọi công dân, kể cả người đang chấp hành án phạt tù” – đồng chí Phạm Thanh Hà cho biết.

Đồng chí Phạm Thanh Hà cho biết thêm, với Quyết định đặc xá năm 2021 của Chủ tịch nước, hàng nghìn người đã hưởng niềm vui được khoan hồng, sớm trở về đoàn tụ với gia đình, sẵn sàng làm lại cuộc đời. “Qua theo dõi, phần lớn người đặc xá năm 2021 đã trở về nơi cư trú, ổn định cuộc sống và làm ăn lương thiện. Tỷ lệ người được đặc xá năm 2021 tái phạm tội rất thấp, chỉ có 2/3035 người tái phạm tội. Đó chính là dấu ấn nhân văn lớn nhất của chủ trương đặc xá, phản ánh rõ nhất ưu tiên đảm bảo và thúc đẩy quyền con người trong chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước ta” – đồng chí Phạm Thanh Hà nhấn mạnh.

Theo quyết định của Chủ tịch nước thì đối tượng đặc xá bao gồm: người đang chấp hành án phạt tù có thời hạn, người bị kết án tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn, người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù.

Trả lời câu hỏi của phóng viên về điều kiện đặc xá năm 2022 so với năm 2021, Thứ trưởng Nguyễn Văn Long cho biết, căn cứ điều kiện thực tế của năm 2021 đã đặc xá hơn 3000 phạm nhân nhưng chỉ có 2 người tái phạm tội. Vì vậy điều kiện về đặc xá năm 2021 phù hợp với công tác quản lý, giáo dục, cải tạo phạm nhân cũng như thực hiện được chính sách khoan hồng của Đảng, Nhà nước ta. Chính vì vậy, điều kiện đặc xá năm 2022 cơ bản như năm 2021. Các trường hợp được đặc xá phải không làm ảnh hưởng đến ANQG, TTATXH và phải cải tạo tiến bộ” – Thứ trưởng Nguyễn Văn Long nhấn mạnh.  

Trả lời câu hỏi về điều kiện đặc xá của phạm nhân phạm tội về tham nhũng, kinh tế, chức vụ, Thứ trưởng Nguyễn Văn Long cho biết, điều kiện đặc xá của các trường hợp phạm tội bình đẳng như nhau, không phân biệt phạm tội gì. “Tuy nhiên, tội phạm về kinh tế, tham nhũng phải thêm một điều kiện nữa, đó là phải thực hiện xong nghĩa vụ, trách nhiệm dân sự” – Thứ trưởng Nguyễn Văn Long trả lời. 

Về câu hỏi phạm nhân Phan Sào Nam có được đặc xá trong đợt này hay không, Thứ trưởng Nguyễn Văn Long cho biết, nếu Phan Sào Nam có đủ các điều kiện theo quy định thì sẽ được đặc xá.

Trả lời về việc vì sao năm 2021 mới đặc xá, năm 2022 lại tiếp tục đặc xá, Thứ trưởng Nguyễn Văn Long cho biết, đặc xá là chủ trương rất lớn của Đảng, Nhà nước, thể hiện tính nhân văn, nhân đạo, khoan hồng đối với người phạm tội, để họ sớm trở về đoàn tụ với gia đình, làm lại cuôc đời “Qua theo dõi, phần lớn các trường hợp đăc xá trở về nơi cư trú, làm ăn lương thiện. Tỷ lệ người đặc xá tái phạm tội chỉ 0,06% tổng số người được đặc xá. Chính vì vậy, năm 2022, Chủ tịch nước quyết định tiếp tục đặc xá để thể hiện chính sách khoan hồng chứ không phải do các cơ sở giam giữ đông, quá tải” – Thứ trưởng Nguyễn Văn Long khẳng định.

Thứ trưởng Bộ ngoại giao Hà Kim Ngọc cho biết, theo thống kê, có 751 phạm nhân có quốc tịch nước ngoài đang chấp hành án tại Việt Nam. Sau khi rà soát các hồ sơ, các cơ quan chức năng sẽ công bố các phạm nhân người nước ngoài đủ điều kiện được đặc xá.