Tuyên bố chung nâng cấp quan hệ Việt Nam - Czech lên “Đối tác Chiến lược”

Kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1950 đến nay, Việt Nam và Czech đã xây dựng và phát triển mối quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác nhiều mặt tốt đẹp trên cơ sở tin cậy, bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau vì lợi ích của nhân dân hai nước.

Trên cơ sở những thành tựu nổi bật của quan hệ song phương trên tất cả các lĩnh vực trong 75 năm qua, với tiềm năng hợp tác rộng mở và sự tin tưởng vững chắc vào tương lai tốt đẹp của quan hệ hai nước, nhằm đáp ứng nguyện vọng của nhân dân hai nước, ngài Phạm Minh Chính, Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và ngài Petr Fiala, Thủ tướng Chính phủ Cộng hòa Czech đã nhất trí ra Tuyên bố chung nâng cấp quan hệ Việt Nam - Czech lên “Đối tác Chiến lược” nhân chuyến thăm chính thức Cộng hòa Czech của Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam từ ngày 18 - 20/1/2025.

Quan hệ đối tác mới sẽ nâng tầm quan hệ song phương lên tầm cao mới trên cả bình diện song phương và đa phương. Khuôn khổ nâng cấp này cũng củng cố và nâng cao hiệu quả các cơ chế hợp tác song phương hiện có, thúc đẩy hình thành các cơ chế mới.

Quan hệ Việt Nam - Cộng hòa Czech được xây dựng vững chắc trên các nguyên tắc chung, sự tương đồng về lợi ích và sự tuân thủ Hiến chương Liên hợp quốc cùng các nguyên tắc chung đã được thống nhất trong Hiệp định khung về Đối tác và Hợp tác toàn diện giữa Liên minh Châu Âu và các quốc gia thành viên với Việt Nam. Các nguyên tắc này bao gồm: tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của tất cả các quốc gia và hệ thống chính trị của mỗi nước; không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau; tôn trọng và đảm bảo lợi ích lẫn nhau; cam kết thúc đẩy thương mại tự do toàn cầu, tiến bộ của luật pháp quốc tế và chủ nghĩa đa phương; cũng như thúc đẩy hòa bình, an ninh và thịnh vượng phù hợp với Hiến chương Liên hợp quốc.

Trong khuôn khổ quan hệ Đối tác Chiến lược, Việt Nam và Czech sẽ tiếp tục làm sâu sắc hơn nữa hợp tác trên các lĩnh vực sau đây nhằm bảo đảm lợi ích thiết thực của nhân dân hai nước, đóng góp cho hòa bình, ổn định, hợp tác và thịnh vượng ở cả hai khu vực và trên thế giới.

Tăng cường hợp tác chính trị và quan hệ ngoại giao

Hai bên cam kết thúc đẩy các chuyến thăm cấp cao và đối thoại giữa Việt Nam và Czech, tổ chức các chuyến thăm, đối thoại định kỳ của các Bộ trưởng và các quan chức cấp cao hai bên.

Hai bên mong muốn tăng cường hơn nữa quan hệ trên kênh nghị viện và kênh đảng thông qua thúc đẩy đối thoại, trao đổi và thảo luận về các lĩnh vực ưu tiên và kinh nghiệm thực tiễn của mỗi bên.

Trong khuôn khổ mới này, hai bên cam kết tăng cường cơ chế tham vấn chính trị ở cấp lãnh đạo bộ, mở rộng các cuộc tham vấn chính sách, đối thoại và trao đổi giữa các Vụ và Viện của Bộ Ngoại giao hai nước. Bên cạnh đó, hai bên xem xét thiết lập cơ chế Đối thoại Chiến lược về ngoại giao, quốc phòng và an ninh ở cấp Thứ trưởng do Bộ Ngoại giao hai nước chủ trì và có sự tham gia của các bộ, ngành liên quan.

Tăng cường hợp tác quốc phòng và an ninh

Hai bên bày tỏ sẵn sàng thúc đẩy trao đổi đoàn các cấp để tăng cường hợp tác song phương trong lĩnh vực quốc phòng và an ninh, tăng cường trao đổi thông tin về các vấn đề quốc phòng và an ninh chiến lược, mở rộng hợp tác trong ngành công nghiệp quốc phòng, trao đổi nhân sự, đào tạo.

Hai bên cũng mong muốn, tăng cường hợp tác giữa các lực lượng an ninh và cảnh sát. Các cơ quan thực thi pháp luật của hai nước sẽ đẩy mạnh trao đổi thông tin, kinh nghiệm và phối hợp trong việc phòng, chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia, đặc biệt là tội phạm mạng, tội phạm ma túy và các loại tội phạm mới nổi có ảnh hưởng đến môi trường và phát triển bền vững, theo đúng Thỏa thuận Hợp tác về Phòng chống Tội phạm năm 2017 và các luật pháp và nghĩa vụ liên quan.

Tăng cường quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư

Hợp tác kinh tế được xác định là một trong những trụ cột quan trọng của quan hệ song phương. Dựa trên Hiệp định hợp tác kinh tế giữa Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ Cộng hòa Czech, hai bên cam kết tăng cường vai trò và hiệu quả của Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam - Cộng hòa Czech về hợp tác kinh tế do Bộ Công Thương Việt Nam và Bộ Công Thương Czech đồng chủ trì. Hai bên sẽ khuyến khích thành lập các tiểu ban ngành trong Ủy ban liên Chính phủ để rà soát, đánh giá việc thực hiện các thỏa thuận hiện có và đề xuất các biện pháp nhằm khai thác cơ hội, tạo bước đột phá trong hợp tác thương mại, đầu tư và công nghiệp, hướng tới kim ngạch thương mại song phương tương xứng với quan hệ Đối tác Chiến lược.

Hai bên sẵn sàng tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và nhà đầu tư hoạt động trên thị trường của nhau thông qua hợp tác và hỗ trợ các hoạt động xúc tiến thương mại. Hai bên cũng sẵn sàng tăng cường hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư trong các lĩnh vực như phát triển cơ sở hạ tầng, năng lượng tái tạo, công nghệ xanh, dược phẩm, khai thác và chế biến khoáng sản, cơ khí, máy móc chuyên dụng và ngành công nghiệp ô tô.

Hai bên nhấn mạnh tầm quan trọng của một môi trường thương mại và đầu tư mở, công bằng, minh bạch và không phân biệt đối xử, dựa trên các quy tắc quốc tế. Hai bên sẽ tận dụng các cơ hội trong khuôn khổ quan hệ đối tác Việt Nam - EU, phối hợp thực hiện tích cực và hiệu quả Hiệp định thương mại tự do EU - Việt Nam (EVFTA), khuyến khích hoàn tất việc phê chuẩn và triển khai Hiệp định bảo hộ đầu tư EU - Việt Nam (EVIPA). Hai bên sẽ hỗ trợ lẫn nhau trong việc thúc đẩy hợp tác kinh tế và cải thiện khả năng tiếp cận thị trường ASEAN và EU.

Hai bên mong muốn tăng cường hợp tác nông nghiệp và trao đổi thông tin về các quy định, tiêu chuẩn và yêu cầu kỹ thuật liên quan đến kiểm soát chất lượng và an toàn thực phẩm trong lĩnh vực nông, lâm, thủy sản; hợp tác xây dựng, chuỗi cung ứng trực tiếp nông sản giữa hai nước; xây dựng các mô hình chung ứng dụng công nghệ trong sản xuất nông nghiệp; thúc đẩy hợp tác nghiên cứu và trao đổi giống cây trồng, vật nuôi, công nghệ sinh học và sản xuất thức ăn chăn nuôi.

Cộng đồng người Việt tại Czech

Hai bên sẽ phối hợp chặt chẽ hơn nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc hội nhập của cộng đồng người Việt Nam tại Czech, giúp họ tiếp tục đóng góp tích cực vào mối quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác nhiều mặt giữa hai quốc gia.

Giáo dục, đào tạo, khoa học, công nghệ, thông tin và truyền thông

Hai bên khẳng định cam kết ký kết và thực hiện Hiệp định hợp tác về lĩnh vực giáo dục, tăng cường hợp tác trực tiếp giữa các trường đại học và viện nghiên cứu của mỗi nước trong các lĩnh vực mà Việt Nam và Czech có thế mạnh.

Hai bên sẽ đẩy mạnh hợp tác trong các lĩnh vực truyền thống như công nghệ nano, công nghệ sinh học và y dược, công nghệ môi trường, công nghệ trong nông nghiệp và thuỷ sản, công nghệ thông tin và truyền thông, mở rộng hợp tác sang cơ khí chế tạo, khai khoáng (nghiên cứu, khai thác, tinh chế và đánh giá chất lượng đất hiếm...).

Hai bên sẽ tăng cường hợp tác khoa học, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Hai bên sẽ đẩy mạnh hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế số, chuyển đổi số, an toàn thông tin, trí tuệ nhân tạo và an ninh mạng. Hai bên cũng sẽ thúc đẩy hợp tác giữa các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong nghiên cứu và phát triển các sản phẩm, giải pháp chuyển đổi số và công nghệ mới.

Hai bên khẳng định cam kết phát triển và tăng cường các biện pháp thúc đẩy an ninh và tính toàn vẹn trong nghiên cứu, phù hợp với luật pháp hai bên, nhằm ngăn chặn việc bên thứ ba khai thác kết quả nghiên cứu chung.

Môi trường, tài nguyên thiên nhiên và y tế

Hai bên sẵn sàng tăng cường hợp tác và chia sẻ công nghệ, kinh nghiệm trong các lĩnh vực kinh tế tuần hoàn, quản lý chất thải, xử lý nước, cung cấp nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn, chuyển giao công nghệ tiên tiến về xử lý nước thải, cũng như thúc đẩy hợp tác trong khai thác khoáng sản, khai thác kim loại đất hiếm và chuyển đổi năng lượng.

Hai bên sẽ xem xét mở rộng hợp tác trong sản xuất thiết bị y tế, đầu tư và chuyển giao công nghệ để sản xuất các loại thuốc chuyên biệt và hiếm.

Du lịch

Hai bên bày tỏ sẵn sàng khuyến khích các hãng hàng không hợp tác và nghiên cứu việc mở các đường bay thẳng nhằm tăng cường giao lưu văn hóa, vận tải và kết nối giữa nhân dân hai nước. Hai bên sẽ tạo điều kiện thuận lợi nhất để thúc đẩy du lịch. Hai nước cũng đẩy mạnh hợp tác chia sẻ kinh nghiệm, quảng bá du lịch và phát triển nguồn nhân lực trong ngành du lịch.

Văn hoá

Hai bên cam kết tạo điều kiện thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau giữa nhân dân hai nước. Hai bên khuyến khích xây dựng các mạng lưới để củng cố liên kết và hợp tác trong lĩnh vực nghệ thuật, văn hóa. Hai bên sẽ hỗ trợ thành lập và vận hành Trung tâm Văn hóa Việt Nam tại Praha và Trung tâm Văn hóa Czech tại Hà Nội được xây dựng bởi Chính phủ hai nước. Hai bên sẽ phối hợp thúc đẩy hợp tác văn hóa trên nhiều lĩnh vực, bao gồm việc tăng cường tiếp xúc trực tiếp giữa các cơ quan văn hóa để tăng cường hiểu biết về nền văn hóa của nhau.

Lao động tay nghề cao

Hai bên sẽ xem xét hợp tác hiệu quả hơn trong lĩnh vực lao động tay nghề cao. Phía Việt Nam đề nghị phía Czech xem xét tạo điều kiện thuận lợi cho việc đưa lao động từ Việt Nam sang Cộng hòa Czech. Việc xem xét tạo thuận lợi này đối với lao động tay nghề cao sẽ phụ thuộc vào việc phía Việt Nam cung cấp các bảo đảm phù hợp về an ninh và tiếp nhận trở lại công dân.

Giao lưu nhân dân

Hai bên sẵn sàng tăng cường hợp tác giữa các chính quyền địa phương, các tổ chức xã hội và nghề nghiệp để khai thác các thế mạnh bổ trợ lẫn nhau, thúc đẩy kết nối trong các lĩnh vực như thương mại, đầu tư, giáo dục và giao lưu văn hóa, nhằm mang lại lợi ích thiết thực và tăng cường tình hữu nghị giữa Việt Nam và Czech.

Hợp tác tại các diễn đàn đa phương

Hai bên sẵn sàng tăng cường trao đổi quan điểm, mở rộng và làm sâu sắc hơn hợp tác, cam kết phối hợp chặt chẽ lập trường và xem xét ủng hộ lẫn nhau tại các tổ chức quốc tế và diễn đàn khu vực, đa phương, đặc biệt là Liên hợp quốc, WTO, ASEAN-EU, ASEM và OECD, cùng các khuôn khổ khác. Hai bên sẽ tăng cường tham vấn, phối hợp lập trường về các vấn đề khu vực và quốc tế, phối hợp giải quyết các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống, bao gồm dịch bệnh, biến đổi khí hậu, khủng bố, an ninh lương thực, năng lượng và nguồn nước phối hợp thúc đẩy tự do hoá thương mại và liên kết kinh tế khu vực.

Việt Nam và Czech ủng hộ chủ nghĩa đa phương và việc tôn trọng đầy đủ cũng như tuân thủ luật pháp quốc tế, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là Hiến chương Liên hợp quốc, không sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực. Hai bên nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định, bảo đảm an ninh, an toàn và tự do hàng hải, hàng không, thương mại không bị cản trở, và bảo đảm thượng tôn pháp luật trên biển phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS 1982).

Về vấn đề Ucraina, hai bên nhấn mạnh cần thiết lập một nền hòa bình toàn diện, công bằng và lâu dài phù hợp với Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế.

Dựa trên nội dung Tuyên bố chung, Bộ trưởng Ngoại giao hai nước sẽ chịu trách nhiệm phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng sớm nhất có thể kế hoạch hành động để thực hiện các mục tiêu nêu trên.

Tài liệu này được công bố vào 20 tháng 01 năm 2025 gồm phiên bản bằng ba ngôn ngữ  tiếng Anh, Việt và tiếng Czech.