Vì sao cán bộ công chức tăng lương lên 30% nhưng hưu trí chỉ tăng 15%?

Ngày 29/6, sau phiên bế mạc Kỳ họp thứ 7, tại Trung tâm báo chí, Nhà Quốc hội, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Bùi Văn Cường đã chủ trì họp báo công bố kết quả Kỳ họp thứ 7, Quốc hội Khóa XV.

Chuyển từ tăng lương hưu 11,5% lên 15%

Trả lời câu hỏi của phóng viên về việc vì sao cán bộ, công chức được tăng lương lên 30% nhưng lương hưu chỉ tăng 15%, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội Đặng Thuần Phong cho biết, nhiều người hưu trí cũng gọi điện hỏi ông về vấn đề này. “Thời gian qua, mức lương hưu của người nghỉ hưu liên tục được nâng lên, trên cơ sở mức tăng của chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và tăng trưởng kinh tế. Theo tính toán của Ban Chỉ đạo cải cách tiền lương với số lần tăng lương hưu thời gian qua thì lương hưu chỉ tăng 11,5% sẽ ngang bằng với 30% của cán bộ, công chức. Tuy nhiên, xác định người hưởng lương hưu khó khăn và năm nay, khi tăng lương, giá cả sẽ tăng lên. Vì vậy, Ban chỉ đạo cải cách tiền lương đã cân nhắc rất nhiều và xác định chuyển từ 11,5% lên 15%. Đây là quan điểm hết sức nhân văn, ưu tiên cho các cụ về hưu” - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội cho biết.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội Đặng Thuần Phong cho rằng, đối với cán bộ, công chức do nhiều lần chưa thực hiện tăng lương được, nên lần này tăng đồng bộ 30%. "Chúng ta mong muốn thực hiện lộ trình cải cách tiền lương theo hướng thận trọng, chắc chắn, hiệu quả. Thực tế, việc thực hiện cải cách tiền lương theo Nghị quyết số 27-NQ/TW đã có 3 lần lùi và tới nay vẫn chưa hoàn thành các nhiệm vụ đề ra tại Nghị quyết này. Ban Chỉ đạo cải cách tiền lương đã họp hai mươi mấy cuộc, thực hiện được 4 nội dung và còn 2 nội dung chưa thực hiện được" - Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Xã hội nêu.

9 chế độ phụ cấp hiện còn đang vướng mắc

Về bảng lương mới ở cơ sở, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội cho biết, chúng ta xác định theo vị trí việc làm. Trên cơ sở đó xác định tinh giản biên chế như thế nào, mức lương từng vị trí ra sao cho thích hợp. Nhưng quá trình thực hiện cho thấy, việc xác định vị trí việc làm chưa đồng bộ, hiện nay còn đang tích hợp từ các bộ, ngành, các địa phương và chưa có sự thống nhất tương đối giữa các bộ, ngành, địa phương, dù chung một lĩnh vực. Với bảng lương của lực lượng vũ trang, cũng có những biến động nhất định; ba thang bảng lương phải xác định rõ từng vị trí.

Đối với các đơn vị sự nghiệp công lập, chưa đến 30% là bao gồm số đơn vị tự chủ toàn phần (tự chủ cả chi thường xuyên và đầu tư), đơn vị tự chủ được chi thường xuyên và tự chủ một phần chi thường xuyên. Còn lại trên 70% chưa tự chủ được, do ngân sách Nhà nước xử lý.

“Nếu không giải quyết được bài toán vị trí việc làm ở các đơn vị sự nghiệp công lập và có cơ chế giải quyết, thì không biết tính nguồn lực thế nào để xử lý vấn đề cải cách tổng thể về tiền lương. Chính vì thế, Ban Chỉ đạo cải cách tiền lương đã đề nghị chậm lại, cho phép Chính phủ rà soát thật kỹ, tính toán thật kỹ” – ông Đặng Thuần Phong cho biết.

Về 9 chế độ phụ cấp hiện còn đang vướng mắc, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Xã hội cho rằng, trước đây, phụ cấp chiếm 40% tổng thu nhập, và hiện bây giờ rút lại còn 30%. Nhưng nếu chúng ta xử lý không đồng bộ, sẽ có những người rất thiệt thòi ở trong chính ngành nghề của họ hoặc ở đơn vị công tác, nơi vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn.

"Bây giờ bỏ phụ cấp, mức lương nhận được của họ sẽ rất thấp. Có người so với thời điểm hiện hành chưa cải cách tiền lương còn khá hơn, nhưng khi cải cách rồi mà không áp dụng phụ cấp nữa thì càng thấp, không khuyến khích được nhân tài cũng như nỗ lực của người lao động, cán bộ, công chức, viên chức, dễ dẫn đến bức xúc trong tâm tư, tình cảm và tư tưởng. Ban Chỉ đạo cải cách tiền lương cũng nhận được rất nhiều ý kiến, kiến nghị về vấn đề này" - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội nêu và cho biết, nếu áp dụng đầy đủ theo 9 phụ cấp này cũng có nhiều vấn đề phát sinh, kể cả đối với người nhận lương hưu trước 1/7/2024 cũng khác so với người nhận lương hưu sau 1/7/2024. Trước những bất cập này, nhận thấy chưa có sự tương thích đồng bộ giữa các đối tượng thụ hưởng, Ban Chỉ đạo cải cách tiền lương đã đề nghị tiếp tục nghiên cứu, tính toán hài hòa vấn đề phụ cấp. Đồng thời, tính toán 10% Quỹ khen thưởng khác so với quy định của Luật Thi đua, khen thưởng, nhằm động viên từng cơ quan, đơn vị khi thực hiện cải cách tiền lương. 

Một vấn đề nữa, theo Phó Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội Đặng Thuần Phong, để thực hiện toàn diện chính sách cải cách tiền lương sẽ phải sửa hai mấy văn bản có liên quan đối với lương cơ sở. Trong Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua đã áp dụng bằng mức tham chiếu. Nếu bỏ lương cơ sở thì phải sửa các văn bản quy phạm pháp luật của Đảng, Nhà nước và Chính phủ hiện vẫn đang rà soát, chưa thể trình và đề nghị đưa vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của Quốc hội để hoàn thiện và đồng bộ hệ thống pháp luật khi thực hiện chính sách cải cách tiền lương. "Tới giờ phút này, chúng ta đã cân đối được 913.000 tỷ đồng cho tới năm 2026. Từ năm 2026 về sau, nguồn lực như thế nào thì chúng ta chưa dự báo và xác định được" – Phó Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội nêu.