Xây dựng một hệ sinh thái dữ liệu đất đai quốc gia hiện đại, bền vững

Chiều 30/3, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) phối hợp Bộ Công an tổ chức Hội nghị triển khai công tác đo đạc, lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia (CSDLQG) về đất đai. Hội nghị được kết nối trực tuyến tới các điểm cầu tại UBND các tỉnh trên toàn quốc.

Các đồng chí: Trần Đức Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường ; Trịnh Việt Hùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ NN&MT; Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an, đồng chủ trì hội nghị.

61 triệu thửa đất đã được cập nhật vào cơ sở dữ liệu quốc gia

Phát biểu khai mạc hội nghị, Bộ trưởng Bộ NN&MT Trần Đức Thắng cho biết, thời gian qua, Bộ NN&MT đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an, các bộ, ngành và địa phương, các đơn vị đồng hành quyết liệt triển khai Chiến dịch 90 ngày đêm làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, bước đầu đã đạt được những kết quả tích cực. Không chỉ cải thiện chất lượng dữ liệu theo yêu cầu “đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung”, chiến dịch còn mang lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu trong công tác chỉ đạo, tổ chức thực hiện, phối hợp giữa liên ngành và xử lý các vấn đề phát sinh.

Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Trần Đức Thắng: “Mục tiêu của chúng ta không dừng lại ở khối lượng dữ liệu được làm giàu, làm sạch, mà là xây dựng một hệ sinh thái dữ liệu đất đai quốc gia hiện đại, bền vững, với toàn bộ khoảng 106 triệu thửa đất trên toàn quốc được quản lý, vận hành theo thời gian thực”.

Nhiệm vụ xây dựng, hoàn thiện CSDLQG về đất đai là một bước chuyển mình mạnh mẽ, thay đổi phương thức quản lý từ thủ công sang hiện đại, minh bạch; chặng đường phía trước để hoàn thành về đích trong năm 2026 vẫn còn nhiều thách thức. Bộ trưởng Trần Đức Thắng tin tưởng, với sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Trung ương; sự vào cuộc quyết liệt của các địa phương; sự đồng hành của các bộ, ngành, đặc biệt là Bộ Công an, mục tiêu xây dựng CSDLQG về đất đai "đúng - đủ - sạch - sống" sẽ hoàn thành, góp phần quan trọng vào kiến tạo Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số.

Báo cáo tại hội nghị, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai (Bộ NN&MT) Mai Văn Phấn thông tin, hiện cả nước có khoảng 106 triệu thửa đất, trong đó mới có khoảng 61 triệu thửa đã được cập nhật vào CSDLQG; chỉ khoảng 24 triệu thửa đạt tiêu chuẩn “đúng - đủ - sạch - sống”. Như vậy, còn khoảng 45 triệu thửa chưa được tạo lập dữ liệu và gần 37 triệu thửa cần được làm sạch, đối soát, cập nhật. Đây là khối lượng công việc rất lớn, đòi hỏi các bộ, ngành và địa phương phải tập trung cao độ, triển khai đồng bộ các giải pháp kỹ thuật và tổ chức thực hiện, phấn đấu hoàn thành trong năm 2026. 

Theo Kế hoạch số 2959/KH-BNNMT-BCA ngày 29/3/2026, thời gian thực hiện xây dựng, hoàn thiện CSDLQG về đất đai trong 9 tháng, từ 1/4 đến 31/12/2026 trên phạm vi toàn quốc. Nhiệm vụ trọng tâm gồm: Rà soát, làm sạch toàn bộ CSDL đất đai đã có; đo đạc, lập bản đồ địa chính; đăng ký đất đai; lập hồ sơ địa chính và xây dựng CSDL đất đai. Sau khi làm sạch dữ liệu, nhiệm vụ cốt lõi là đồng bộ ba khối thông tin và đối khớp tự động giữa thông tin người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản với CSDLQG về dân cư do Bộ Công an quản lý.

Chuyển phương thức Nhà nước đi thu thập sang người dân chủ động cung cấp

Chia sẻ tại hội nghị, Thiếu tướng Vũ Văn Tấn, Cục trưởng Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (Bộ Công an) nhấn mạnh sự cần thiết phải triển khai đồng bộ các bước, từ đo đạc lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính, số hóa xây dựng CSDL đất đai, triển khai phần mềm đảm bảo vận hành xử lý đúng tiến độ giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, tích hợp dữ liệu địa chính với CSDL dân cư. Việc hình thành dữ liệu đất đai đảm bảo sạch, tích hợp liên tục theo từng thửa vào phần mềm đất đai tại địa phương và vận hành ngay để giải quyết thủ tục hành chính. 

Thiếu tướng Vũ Văn Tấn đề nghị, về phía Bộ NN&MT cần hoàn thiện hệ thống MPLIS (hệ thống thông tin đất đai quốc gia), đảm bảo tích hợp đồng bộ với CSDL dân cư, hỗ trợ công tác quy hoạch, hoạch định chính sách tầm quốc gia về đất đai. Các địa phương sử dụng phần mềm VNPT ILIS/VBDLIS để chỉnh lý biến động đất đai của người dân, đảm bảo được yếu tố chính trị, đặc thù tại địa phương và đặc biệt là các hồ sơ pháp lý về địa chính đã cấp cho người dân qua các thời kỳ lịch sử để giảm thiểu khiếu nại về đất đai của người dân tại các tỉnh. 

Dữ liệu đất đai tại các tỉnh trong VNPT ILIS/VBDLIS tích hợp với Hệ thống Thủ tục hành chính và Tích hợp đồng bộ lên hệ thống MPLIS quốc gia. VNPT ILIS/VBDLIS cần đảm bảo duy trì tốt phạm vi dữ liệu đã "đúng – sạch" trong CSDL và tiếp nhận dữ liệu mới được số hóa. Cần triển khai tổng thể đồng bộ các bước đo đạc lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính, số hóa xây dựng CSDL đất đai trên phạm vi từng tỉnh.

Dữ liệu được số hóa cần được đẩy luôn vào phần mềm theo từng thửa đất, chứ không đợi việc nghiệm thu dự án theo các bước trước đây gây độ trễ dữ liệu, không đảm bảo "đúng – sạch" được, các tỉnh nên lựa chọn một tổng thầu triển khai tổng thể đồng bộ các bước đo đạc lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính, số hóa xây dựng.

Chỉ đạo tại hội nghị, Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an thông tin, Bộ Công an đã triển khai tiện ích trên ứng dụng VNeID để người dân chủ động cung cấp thông tin. Đến nay đã có hơn 126.000 lượt thông tin về các thửa đất được cập nhật. Trên nền tảng dữ liệu đã làm sạch, nhiều địa phương đã tiên phong cắt giảm thủ tục hành chính, thực hiện dịch vụ công trực tuyến toàn trình, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và xã hội. 
Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Nguyễn Văn Long, đến nay vẫn còn một số tồn tại cần phải tập trung giải quyết. Hiện vẫn còn khoảng 37 triệu thửa đất cần tiếp tục đo đạc, cập nhật thông tin, 45 triệu thửa đất chưa được đưa vào hệ thống cơ sở dữ liệu. Tỷ lệ dữ liệu đạt chuẩn "đúng - đủ - sạch - sống" còn hạn chế, nhiều địa phương chưa đáp ứng được các tiêu chuẩn về an ninh mạng, tiềm ẩn nguy cơ lộ lọt thông tin khi thực hiện kết nối, chia sẻ dữ liệu quy mô lớn.
Nguyên nhân được Thứ trưởng Nguyễn Văn Long chỉ rõ, chủ yếu do ở một số nơi, lãnh đạo địa phương chưa nhận thức đầy đủ tầm quan trọng của CSDL đất đai đối với phát triển kinh tế - xã hội, dẫn đến thiếu sự chỉ đạo quyết liệt.
Hồ sơ tài liệu đất đai được hình thành qua nhiều giai đoạn khác nhau, thông tin dữ liệu không thống nhất. Có nhiều thông tin biến động gây khó khăn cho công tác xây dựng cơ sở dữ liệu. Công tác tuyên truyền, vận động để người dân hiểu, từ đó chủ động, tích cực tham gia, huy động sự vào cuộc đông đảo của quần chúng nhân dân còn hạn chế.

Để đảm bảo hoàn thành mục tiêu xây dựng, hoàn thiện và đưa vào vận hành hiệu quả CSDLQG về đất đai trong năm 2026, Thứ trưởng Nguyễn Văn Long yêu cầu Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội tiếp tục hỗ trợ các địa phương đối khớp, xác thực thông tin chủ sử dụng đất theo thời gian thực, cải tiến giao diện tiện ích trên VNeID để người dân dễ dàng cung cấp thông tin, chuyển từ phương thức Nhà nước đi thu thập sang người dân chủ động cung cấp.
Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao chỉ đạo rà soát, kiểm tra, đánh giá an toàn thông tin, đảm bảo hệ thống cơ sở dữ liệu, đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn bảo mật, kết nối đồng bộ với CSDLQG về dân cư và Trung tâm Dữ liệu quốc gia.
Công an các địa phương phân công bố trí lực lượng phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường tại địa phương, cán bộ địa chính cấp xã tiếp tục rà soát, kiểm kê số hóa, tạo lập dữ liệu đối với các thửa đất chưa có trong cơ sở dữ liệu đất đai, đảm bảo toàn bộ các thửa đất trên phạm vi cả nước đều được tạo lập dữ liệu số.
Bộ Công an đề nghị lãnh đạo UBND các tỉnh, thành phố trực tiếp chỉ đạo, ưu tiên bố trí nguồn lực, ngân sách để thực hiện kế hoạch tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn, hỗ trợ người dân cung cấp thông tin đất đai trên VNeID.