Xây dựng thế trận bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc

Các đồng chí: GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh; Thượng tướng, GS.TS Nguyễn Văn Thành, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Thứ trưởng Bộ Công an, Phó Chủ tịch Chuyên trách Hội đồng Lý luận Trung ương; Thượng tướng, TS Lê Huy Vịnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Quân ủy Trung ương, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng; đồng chí Lê Thị Thu Hằng, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao đồng chủ trì hội thảo.

Tham dự hội thảo có các đồng chí: Đại tướng Nguyễn Tân Cương, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Tổng Tham mưu trưởng QĐND Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng; PSG.TS Nguyễn Thế Kỷ, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương kiêm Trưởng Ban Lý luận phê bình văn học nghệ thuật; PGS.TS Trần Quốc Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Điện Biên,  Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương, cùng đông đảo lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương, địa phương, các Học viện, Nhà trường, các nhà khoa học, học giả...

Phát biểu khai mạc hội thảo, Thượng tướng, TS Lê Huy Vịnh, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng nhấn mạnh: kế thừa truyền thống quý báu dựng nước đi đôi với giữ nước của dân tộc Việt Nam qua hàng nghìn năm lịch sử; trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn nhất quán quan điểm xác định bảo vệ Tổ quốc là một trong hai nhiệm vụ chiến lược, quan trọng, xuyên suốt của cách mạng Việt Nam.

Theo Thượng tướng, TS. Lê Huy Vịnh, để bảo vệ vững chắc Tổ quốc, cần triển khai đồng bộ, toàn diện nhiều nội dung, biện pháp, trên cơ sở phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân tộc. Trong đó, xây dựng thế trận bảo vệ Tổ quốc vững chắc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, giữ vai trò nền tảng, định hình khả năng ứng phó hiệu quả với mọi tình huống. Từ thực tiễn đó, Đảng ta đã không ngừng phát triển, hoàn thiện tư duy lý luận về thế trận bảo vệ Tổ quốc, bảo đảm phù hợp với quy luật khách quan và đáp ứng kịp thời yêu cầu, nhiệm vụ trong từng giai đoạn cách mạng.

Phát biểu đề dẫn tại hội thảo, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng khẳng định: Trong điều kiện mới, bảo vệ Tổ quốc không chỉ đặt ra khi xảy ra chiến tranh hay xung đột vũ trang, mà phải được chuẩn bị và triển khai một cách chủ động, toàn diện, từ sớm, từ xa, từ cơ sở ngay trong thời bình.

Điều đó đòi hỏi tư duy bảo vệ Tổ quốc phải luôn ở trạng thái chủ động chiến lược, không để bị động, bất ngờ; đồng thời, mở rộng không gian bảo vệ từ lãnh thổ truyền thống sang các không gian phi truyền thống. Không chỉ đối phó với các nguy cơ từ bên ngoài, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc còn bao hàm yêu cầu chủ động nhận diện, phòng ngừa và hóa giải các nguy cơ từ bên trong, nhất là những nguy cơ tác động trực tiếp đến nền tảng chính trị, tinh thần của xã hội.

Theo GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, thực tiễn hiện nay cho thấy hai nhóm nguy cơ, thách thức lớn trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc: một là, các nguy cơ, thách thức từ bên ngoài đối với chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ; hai là, các nguy cơ, thách thức từ bên trong đối với ổn định chính trị - xã hội và sự phát triển bền vững của đất nước. Hai nhóm nguy cơ này không tồn tại biệt lập, mà đan xen, tác động qua lại, thậm chí có thể chuyển hóa lẫn nhau.

Chính vì vậy, theo Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, bảo vệ Tổ quốc trong tình hình hiện nay không thể tách rời nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền lãnh thổ với nhiệm vụ giữ vững ổn định chính trị - xã hội, phát triển bền vững đất nước và củng cố thế trận lòng dân. Điều đó đòi hỏi cách tiếp cận tổng thể, hệ thống, linh hoạt; sự kết hợp chặt chẽ giữa phòng ngừa và ứng phó, giữa bảo vệ và phát triển, giữa sức mạnh bên ngoài và sức mạnh nội sinh, nhằm xây dựng và vận hành hiệu quả thế trận bảo vệ Tổ quốc trong mọi tình huống.

Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh GS.TS Nguyễn Xuân Thắng cũng nhấn mạnh vai trò trụ cột của thế trận quốc phòng toàn dân trong bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ; vai trò của thế trận an ninh nhân dân trong bảo vệ an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội, bảo đảm ổn định và phát triển bền vững đất nước. Hai thế trận này vừa có chức năng riêng, vừa gắn bó hữu cơ, bổ trợ cho nhau trong một chỉnh thể thống nhất; cùng với ngoại giao tạo thành “thế chân kiềng” vững chắc, bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.

Thực tiễn 40 năm đổi mới đã khẳng định, việc xây dựng và phát huy hiệu quả thế trận bảo vệ Tổ quốc đã góp phần quan trọng giữ vững độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; bảo đảm ổn định chính trị - xã hội; tạo môi trường hòa bình, thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.

Tuy nhiên, trước những biến động nhanh chóng, phức tạp, khó dự báo của tình hình thế giới và khu vực; trước sự gia tăng, đan xen của các nguy cơ an ninh truyền thống và phi truyền thống, đặc biệt trên các không gian mới như: không gian mạng, kinh tế, văn hóa, tư tưởng, xã hội…, việc xây dựng thế trận bảo vệ Tổ quốc đang đặt ra nhiều vấn đề mới cần tiếp tục nghiên cứu, luận giải từ nhiều góc độ.

Với ý nghĩa và tính thời sự đó, Hội thảo đã thu hút sự quan tâm sâu sắc của các đồng chí lãnh đạo, quản lý, các cơ quan nghiên cứu, đội ngũ nhà khoa học và các lực lượng hoạt động thực tiễn đến từ các ban, bộ, ngành Trung ương, các học viện, viện nghiên cứu, cùng các tỉnh, thành phố trong cả nước.

Các tham luận và nhiều ý kiến phát biểu trao đổi, thảo luận trực tiếp tại Hội thảo đã phân tích sâu sắc, gợi mở nhiều vấn đề lớn trên 3 khía cạnh nội dung: Cơ sở lý luận, nội hàm, cấu trúc và logic vận hành của thế trận bảo vệ Tổ quốc trong tình hình hiện nay; Thực tiễn, kinh nghiệm xây dựng thế trận bảo vệ Tổ quốc trên các lĩnh vực, địa bàn, cả trong không gian truyền thống và phi truyền thống; Bối cảnh, yêu cầu mới, định hướng và giải pháp xây dựng, củng cố và phát huy hiệu quả thế trận bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Qua đó, nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn quan trọng đã được làm rõ hơn, đặc biệt là yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng thế trận bảo vệ Tổ quốc từ tiếp cận thiên về phòng thủ sang tiếp cận toàn diện, chủ động, tích hợp; gắn chặt nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc với phát triển kinh tế - xã hội, đối ngoại, văn hóa và con người trong điều kiện hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.

Kết quả của hội thảo sẽ được nghiên cứu, chắt lọc, tổng hợp thành những luận cứ khoa học phục vụ công tác tư vấn, kiến nghị với Đảng, Nhà nước trong hoạch định chủ trương, đường lối, chính sách; đồng thời, góp phần định hướng nghiên cứu xây dựng thế trận bảo vệ Tổ quốc, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.