Cảnh sát hình sự khuyến cáo 7 chiêu trò của “tín dụng đen”

Các loại hình cho vay theo kiểu “tín dụng đen” này đang gây nhiều ảnh hưởng xấu trong xã hội, làm ảnh hưởng đến đời sống người dân và tình hình an ninh trật tự.

Về vấn đề này, Trung tá Ngô Hồng Vương (Cục Cảnh sát hình sự Bộ Công an) chỉ ra 7 chiêu trò mà các đối tượng hoạt động cho vay theo kiểu “tín dụng đen” thường sử dụng hiện nay.

Thứ nhất, khi cho vay để mua sắm phục vụ sản xuất, nhất là sản xuất nông nghiệp có thể yêu cầu cầm cố nhà cửa, đất đai, hoặc chính các công cụ sản xuất, nông sản để trả nợ. Nhận tiền người nợ chỉ nhận được một phần tiền, còn lại sau khi đã trừ tiền lãi và tiền phí, nhưng khi trả nợ thì phải trả toàn bộ số tiền đã vay. Đối với các em học sinh, công nhân, người lao động có thể cầm cố giấy tờ tùy thân, thẻ ATM trả lương...

Tuy nhiên, khi không đủ khả năng trả nợ thì các đối tượng siết nợ khiến người thân, gia đình phải trả nợ thay, nếu không sẽ bị đe dọa, chửi bới, ném chất bẩn, chất thải...

Thứ 2, khi cho vay, các đối tượng thường lập các hợp đồng như: hợp đồng bán xe máy sau đó bắt người vay phải thuê lại xe máy đó để sử dụng, nếu không trả đủ tiền lãi, các đối tượng sẽ chiếm đoạt xe máy đó. Biến tướng việc cho vay bằng việc yêu cầu người nợ viết giấy biên nhận tiền để lo xin việc, chạy chức chạy quyền, nếu người nợ không trả đủ tiền thì sẽ bị các đối tượng tố cáo với Công an là…lừa đảo. Hoặc trong hợp đồng, nội dung cho vay với lãi suất rất thấp, nhưng các đối tượng thu thêm các khoản phí (phí hợp đồng, phí xác minh, phí liên lạc...) với mức rất cao, thực ra là tiền lãi suất biến tướng...

Thứ 3, cho vay dưới hình thức cho người nợ tham gia vào “chơi họ”, “chơi hụi” (trong miền Nam gọi là “biểu”, “phường”), trong đó người nợ sẽ phải trả lãi cho người vay và chỉ nhận được số tiền vay đã bị trừ tiền lãi ngay từ đầu.

 Thứ 4, sử dụng ứng dụng điện thoại, mạng xã hội Zalo, Facebook, website để mời chào cho vay với lãi suất thấp, nhưng thực tế cũng bắt người nợ phải trả tiền phí rất cao như những trường hợp bên trên.

Thứ 5, các đối tượng lừa đảo có thể sử dụng thủ đoạn đi vay với lãi suất rất cao so với lãi suất ngân hàng, hoặc kêu gọi đầu tư vốn cho các dự án bất động sản, kinh doanh đa cấp tài chính, kinh doanh tiền ảo, tham gia “hụi”, “họ”... với mức sinh lời, lãi suất rất cao. Từ đó kéo theo nhiều người vì hám lợi đi vay người thân, bạn bè rồi đi cho vay lại. Các đối tượng có thể trả lãi 1-3 tháng để lấy lòng tin, nhưng sau đó có thể ôm tiền bỏ trốn, dẫn đến nhiều trường hợp “bể hụi”, “họ”, vỡ nợ quy mô lớn trong thời gian vừa qua.

Thứ 6, khi người nợ không đủ tiền trả, các đối tượng lại tiếp tục gợi ý cho người nợ lại đi vay của các đối tượng khác, các ứng dụng cho vay khác nhằm đáo nợ. Tuy nhiên, sau đấy các khoản vay, tiền lãi cộng dồn lại lên đến hàng chục, hàng trăm triệu đồng. Thực chất, các đối tượng, ứng dụng cho vay này đều là một, do các đối tượng lập ra để giăng bẫy người nợ...

Thứ 7, khi người nợ không trả lãi theo đúng hạn định, các đối tượng sẽ gửi hình ảnh ghép các thông tin bôi nhọ đến nhiều người thân, gia đình, đồng nghiệp, bạn bè của người nợ, hoặc thậm chí nhắn tin, gọi điện chửi bới, đe dọa, giả làm Công an, Viện Kiểm sát, Tòa án dọa truy tố, xét xử trước pháp luật...

Để tránh bị rơi vào “bẫy” “tín dụng đen” khiến bản thân “tiền mất tật mang”, Cục Cảnh sát hình sự cũng khuyến cáo, người dân nên tìm đến các tổ chức tín dụng chính thống. Trong trường hợp tiếp cận với các kênh cho vay khác, phải tìm hiểu rõ các quy định về trả lãi, phạt trả lãi chậm, trả nợ gốc chậm. Trong đó, đặc biệt lưu ý nếu cộng cả tiền lãi và tiền phí khác chia trên số tiền gốc mà quá cao (20%) thì cần thận trọng.

Ngoài ra, khi vay không nên ký các hợp đồng không đúng bản chất như bán tài sản - thuê lại chính tài sản đó, giấy biên nhận tiền để xin việc, xin học... hoặc hợp đồng phản ánh lãi suất không đúng với lãi suất thực tế phải trả. Người dùng cũng cần cẩn thận trước các ứng dụng, website cho vay trên mạng, cần đọc kỹ các thông tin để tránh bị các đối tượng lừa. Không cho các ứng dụng, website này được quyền truy cập vào danh bạ, các tài khoản mạng xã hội cá nhân...

Khi phát hiện các đối tượng cho vay lãi nặng, cần sớm trả các khoản nợ. Nếu thấy các đối tượng có dấu hiệu tội phạm cho vay nặng lãi trong giao dịch dân sự, báo ngay cho cơ quan Công an. Còn khi bị các đối tượng đe dọa, đập phá đồ đạc, gây tương tích, bắt cóc, bắt giữ người trái pháp luật để đòi nợ thì lập tức báo cho cơ quan Công an nơi gần nhất để giải quyết (có thể làm đơn tố cáo hoặc điện thoại để tố cáo).

Bên cạnh đó, khi tham gia vào các app, phải tìm hiểu xem các app đó có thuộc các công ty cho vay tài chính được Ngân hàng Nhà nước cấp phép hay không; đồng thời cảnh giác trước những trường hợp có người đi vay, huy động vốn với lãi suất rất cao, sinh lời nhanh, vì có thể đây là những đối tượng lừa đảo; cảnh giác trường hợp các đối tượng giả làm Công an, Viện Kiểm sát, Tòa án để đe dọa việc trả nợ, vì trên thực tế không có cơ quan Công an, Viện kiểm sát, Tòa án nào nhắn tin thông báo yêu cầu trả nợ.