Sinh viên vướng "tín dụng đen", làm thế nào để hạn chế?
Thời gian vừa qua, liên tục xảy ra 2 vụ việc liên quan đến các sinh viên gặp khó khăn do đại dịch COVID 19, tìm đến các app vay tiền và bị vướng vào bẫy của “tín dụng đen”. Có vụ, người cho vay theo kiểu “tín dụng đen” cũng là sinh viên. Vậy, làm thế nào để sinh viên nói riêng, thanh niên nói chung không tham gia “tín dụng đen” cả ở vai trò vay hay cho vay?
Giữa tháng 11 vừa qua, dư luận xôn xao về trường hợp của một nữ sinh trường Đại học Công nghiệp thực phẩm TP Hồ Chí Minh mắc bẫy “tín dụng đen”. Do đánh mất tiền học phí nên nữ sinh T. đã tự xoay xở bằng cách vay tiền qua app “tín dụng đen” với lãi suất cao. Khi đến hạn trả, không có tiền, bị nhân viên của app khủng bố tinh thần, T. đã phải vay của hàng chục app khác để trả nợ, cuối cùng số tiền nợ lên đến khoảng 300 triệu đồng.
Tiếp đó, đầu tháng 12, lại xảy ra vụ nữ sinh P.L.K.N (20 tuổi, trú tại phường Quang Trung, TP Quy Nhơn, tỉnh Bình Định) đã gửi đơn đến Công an TP. Quy Nhơn tố cáo nam sinh viên N.H.A (đều 20 tuổi; cùng thường trú tại phường Quang Trung, TP. Quy Nhơn) có hành vi cho vay nặng lãi trong giao dịch dân sự. Theo lời kể của N, trong quá trình học tại TP.Hồ Chí Minh, đến giữa tháng 3 năm nay, do ảnh hưởng bởi đại dịch COVID-19, N không thể làm thêm được nữa nên không có tiền sinh hoạt, trả tiền thuê nhà… nên đã vay của bạn là N.H.A 12 triệu đồng.
Tuy nhiên, việc N.H.A cho N vay tiền là cho vay kiểu "tín dụng đen" với lãi suất tương ứng 720%/năm. Thêm vào đó, cứ nộp lãi chậm lại bị "phạt" theo cấp số nhân nên khoản tiền vay ban đầu của N tăng lên chóng mặt.
Đến tháng 9, vì không có tiền trả, N và gia đình ở TP. Quy Nhơn liên tục bị A dẫn theo nhiều người đến hăm dọa, đòi nợ với số tiền 120 triệu đồng đã viết giấy vay. Không chỉ vậy, A còn đưa hình ảnh của N lên mạng xã hội Facebook nhằm bôi nhọ, gây áp lực để trả nợ. Cũng trong thời gian này, gia đình N liên tục bị tạt sơn, mắm thối, chất bẩn…
Việc các bạn sinh viên vay tiền, vướng vào “tín dụng đen”, cũng như việc sinh viên tham gia vào hoạt động cho vay lãi nặng theo kiểu “tín dụng đen” nói trên là lời cảnh báo về nhận thức pháp luật và lối sống lệch lạc của một bộ phận lớp trẻ.
Để ngăn chặn tình trạng trên, thực hiện Chỉ thị 12/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến hoạt động “tín dụng đen”, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã hướng dẫn Đoàn TNCS Hồ Chí Minh các cấp phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an củng cố các câu lạc bộ, tổ, đội, nhóm xung kích, tình nguyện tuyên truyền phổ biến, giáo dục pháp luật và đấu tranh phòng chống tội phạm; xây dựng kênh thông tin tổng hợp, tiếp nhận thông tin tố giác tội phạm và tệ nạn xã hội trong thanh thiếu niên tại địa phương; phối hợp với lực lượng Công an, biên phòng, hải quan trong việc cung cấp thông tin tố giác để kịp thời ngăn chặn các hoạt động “tín dụng đen”; xây dựng, duy trì đội thanh niên xung kích, đội thanh niên tự quản giữ gìn trật tự an toàn xã hội (TTATXH); phối hợp giáo dục, cảm hóa, phòng ngừa thanh thiếu niên có nguy cơ phạm tội, thanh niên sau cai nghiện …
Phối hợp các bộ, ngành, tổ chức các chương trình hỗ trợ đoàn viên, thanh niên, thực hiện hiệu quả các đề án, chương trình đào tạo nghề, giải quyết việc làm đối với thanh niên, duy trì, phát triển các mô hình dạy nghề tại chỗ, chuyển giao tiến bộ khoa học; tuyên truyền các chương trình tín dụng cho vay hộ mới thoát nghèo, hỗ trợ thanh niên phát triển kinh tế.
Hiện cả nước có 4.500 câu lạc bộ thanh niên làm kinh tế với hơn 43.600 thành viên, hơn 85.000 hộ thanh niên nghèo, cận nghèo được hỗ trợ vươn lên thoát nghèo (đến năm 2020, đã giảm 55% hộ nghèo, cận nghèo do thanh niên làm chủ so với năm 2018). Nhiều tỉnh đoàn, thành đoàn đã huy động nguồn lực thành lập quỹ để tăng cường vốn vay cho thanh niên lập nghiệp, khởi nghiệp, hiện dư nợ của Đoàn thông qua Chương trình ủy thác với Ngân hàng Chính sách xã hội đạt 29.539.017 triệu đồng qua 24.652 tổ tiết kiệm và vay vốn, đã cho 892.808 hộ gia đình chính sách và thanh niên vay vốn phát triển kinh tế, giải quyết việc làm. Nguồn vốn vay từ Quỹ quốc gia về việc làm qua Trung ương Đoàn với 75 tỷ đồng đã giải ngân cho 923 dự án, giải quyết việc làm cho 2.369 thanh niên (tăng 3 tỷ so với đầu nhiệm kỳ).
Các cấp cán bộ Đoàn tập trung hướng dẫn học sinh, sinh viên vay vốn tín dụng học tập từ Chương trình tín dụng học sinh, sinh viên của Ngân hàng Chính sách xã hội với hơn 323.200 học sinh, sinh viên được vay vốn tín dụng với tổng dư nợ trên 5.590 tỷ đồng.