Ba tàu sân bay Mỹ cùng 15.000 binh sĩ dàn trận tại Trung Đông
Lần đầu tiên sau nhiều thập niên, Mỹ đồng loạt điều động ba tàu sân bay cùng hơn 200 máy bay và khoảng 15.000 binh sĩ hoạt động tại Trung Đông, đánh dấu mức độ hiện diện quân sự hiếm thấy của Washington trong khu vực.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) hôm 24/4 (giờ địa phương) xác nhận, lần đầu tiên sau nhiều thập niên, ba tàu sân bay Mỹ, bao gồm USS Abraham Lincoln (CVN 72), USS Gerald R. Ford (CVN 78) và USS George H.W. Bush (CVN 77) với tổng cộng hơn 200 máy bay và 15.000 binh sĩ, đồng thời hoạt động tại Trung Đông.
Theo truyền thông Mỹ, Washington có thể đang triển khai các kế hoạch tấn công mới vào hàng loạt mục tiêu của Iran ở eo biển Hormuz, trong trường hợp thỏa thuận ngừng bắn hiện tại đổ vỡ.
Trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth khẳng định, Tehran đang có một cánh cửa mở để đàm phán với Mỹ, nhưng thời gian không đứng về phía họ. Được biết, phái đoàn Mỹ do đặc phái viên Steve Witkoff và cố vấn Jared Kushner dẫn đầu đã có mặt tại Islamabad (Pakistan) để tham gia các cuộc trao đổi.
Về phần mình, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cũng có mặt tại đây, song nhấn mạnh chỉ làm việc với phía Pakistan, không có kế hoạch gặp trực tiếp phái đoàn Mỹ. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei nhấn mạnh: “Chưa có quyết định nào về việc nối lại đàm phán. Điều quan trọng là các cuộc trao đổi phải hướng tới chấm dứt chiến tranh, dỡ bỏ trừng phạt và đảm bảo lợi ích của Iran”.
Giới chuyên gia nhận định, những khác biệt này khiến tiến trình đối thoại hiện vẫn dừng ở mức gián tiếp, thông qua trung gian, thay vì một bàn đàm phán thực chất. Và chừng nào những khác biệt cốt lõi chưa được tháo gỡ, thì không chỉ triển vọng đàm phán còn bỏ ngỏ, mà những biến động từ Trung Đông vẫn sẽ tiếp tục lan rộng, tác động trực tiếp tới kinh tế toàn cầu.
Theo Reuters, tình hình thực địa tại khu vực vùng Vịnh đang diễn biến hết sức phức tạp. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm 24/4 đã bắt giữ tàu container Epaminondas, treo cờ Liberia, được cho là có liên hệ với quân đội Mỹ. Lần cuối cùng con tàu được ghi nhận là ở vịnh Oman, phía Tây thành phố Kuhestak của Iran.
Hãng tin Tasnim cho biết, Epaminondas đã nhiều lần cập các cảng của Mỹ trong sáu tháng qua và bị IRGC tạm giữ với lý do "đe dọa an toàn hàng hải, không có các giấy phép cần thiết và can thiệp vào hệ thống định hướng". Một tàu khác cũng bị IRGC bắt là MSC-Francesca, được cho là có liên quan đến Israel.
40 nước ủng hộ kế hoạch sơ tán tàu khỏi vùng Vịnh
Trong một diễn biến có liên quan, theo báo Izvestia, 40 quốc gia thành viên Hội đồng Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), bao gồm Mỹ, Trung Quốc, Anh và Thổ Nhĩ Kỳ, đã ủng hộ kế hoạch do họ xây dựng và đề xuất nhằm sơ tán các tàu thương mại và thủy thủ đoàn khỏi vùng Vịnh. Các chi tiết về cơ chế sơ tán đang được hoàn thiện, nhưng các chuyên gia tin rằng kế hoạch này chỉ có thể được kích hoạt nếu có những dấu hiệu hạ nhiệt căng thẳng và các đảm bảo về an toàn hàng hải.
Đại diện chính thức của IMO Natasha Brown nêu rõ, IMO sẽ điều phối quy trình và lập danh sách các tàu cần rời khỏi khu vực. IMO đang phối hợp chặt chẽ với các quốc gia liên quan và các đối tác trong ngành để chuẩn bị danh sách các tàu bị ảnh hưởng. Kế hoạch được đề xuất không bao gồm bất kỳ biện pháp cưỡng chế hay vũ lực nào mà hoàn toàn mang tính chất điều phối.
Theo các hệ thống giám sát chuyên ngành, khoảng 2.000 tàu thương mại cùng 20.000 thủy thủ đang bị mắc kẹt ở vùng Vịnh sau khi xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran nổ ra. Trong số đó có khoảng 150 siêu tàu chở dầu (VLCC), vốn cung cấp một phần đáng kể nguồn cung dầu thô toàn cầu.