Biểu tình bùng phát tại Mỹ sau vụ người phụ nữ bị đặc vụ bắn chết
Căng thẳng giữa chính quyền bang Minnesota và các cơ quan liên bang Mỹ tiếp tục leo thang nghiêm trọng sau vụ một đặc vụ Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) nổ súng bắn chết một phụ nữ 37 tuổi tại thành phố Minneapolis, bang Minnesota. Vụ việc đã làm dấy lên làn sóng phản đối mạnh mẽ từ chính quyền địa phương, giới hoạt động xã hội và người dân, đồng thời thổi bùng các cuộc biểu tình quy mô lớn trên toàn nước Mỹ.
Nạn nhân được xác định là bà Renee Nicole Good, công dân Mỹ, mẹ của ba người con. Bà bị bắn chết hôm 7/1 tại một khu dân cư ở Minneapolis trong bối cảnh đang tham gia một hoạt động “tuần tra khu phố” do các nhà hoạt động địa phương tổ chức nhằm theo dõi, ghi hình và giám sát hoạt động của lực lượng ICE.
Ngay sau vụ việc, các cơ quan chức năng cấp bang và liên bang đã đưa ra những thông tin trái ngược nhau về diễn biến vụ nổ súng. Trong khi Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) khẳng định đặc vụ ICE hành động để tự vệ, thì các quan chức Minnesota và nhiều nhân chứng cho rằng việc sử dụng vũ lực chết người là không có cơ sở.
Cơ quan Điều tra Tội phạm bang Minnesota (BCA) cho biết ban đầu đã đạt được thỏa thuận với Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) để tiến hành điều tra chung. Tuy nhiên, FBI sau đó “đảo ngược quyết định” và tiếp quản toàn bộ cuộc điều tra, loại bỏ vai trò của phía bang.
Theo Giám đốc BCA Drew Evans, quyết định này khiến cơ quan bang không còn quyền tiếp cận hiện trường, tang vật, hồ sơ vụ án hay các cuộc thẩm vấn nhân chứng. “Do đó, BCA buộc phải rút khỏi cuộc điều tra trong sự miễn cưỡng”, ông Evans tuyên bố.
Tổng chưởng lý bang Minnesota, ông Keith Ellison, gọi động thái của FBI là “đáng lo ngại sâu sắc”, đồng thời nhấn mạnh bang có thể tiến hành điều tra độc lập, kể cả khi không có sự hợp tác của liên bang. Ông cho biết các bằng chứng ban đầu, bao gồm cả những tài liệu chưa công bố, cho thấy khả năng truy cứu trách nhiệm hình sự theo luật bang là có thể xảy ra.
Trái lại, Bộ trưởng An ninh Nội địa Mỹ Kristi Noem khẳng định BCA không bị “gạt ra ngoài”, mà đơn giản là không có thẩm quyền pháp lý trong vụ việc này.
Thống đốc Minnesota Tim Walz cảnh báo bất kỳ cuộc điều tra nào của liên bang mà thiếu sự tham gia của bang đều có nguy cơ bị coi là “tẩy trắng sự thật”. Ông cáo buộc các quan chức cấp cao liên bang, từ Tổng thống, Phó Tổng thống cho tới Bộ trưởng An ninh Nội địa, đã đưa ra những nhận định “có thể được kiểm chứng là sai sự thật”.
FBI hiện từ chối bình luận về cáo buộc của BCA.
Theo các đoạn video do người dân ghi lại và lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội, hai đặc vụ đeo mặt nạ tiếp cận chiếc xe của bà Good khi xe đang dừng vuông góc trên một con phố ở Minneapolis. Một đặc vụ ra lệnh yêu cầu bà Good rời khỏi xe và giật tay nắm cửa. Chiếc xe sau đó lùi nhẹ rồi tiến lên phía trước, rẽ sang phải, dường như nhằm rời khỏi hiện trường.
Một đặc vụ khác, đứng phía trước đầu xe và đang quay phim, rút súng bắn ba phát trong khi lùi lại. Phát súng cuối cùng được bắn xuyên qua cửa kính bên ghế lái, khi phần đầu xe dường như đã vượt qua vị trí của đặc vụ. Sau vụ nổ súng, người này vẫn đứng vững và có thể đi lại bình thường.
Bộ trưởng Noem cho biết đặc vụ đã được đưa tới bệnh viện và xuất viện trong ngày, trong khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố trên mạng xã hội rằng bà Good đã “lái xe đâm vào đặc vụ ICE”.
Các quan chức DHS cáo buộc bà Good có hành vi “khủng bố nội địa” khi tìm cách tông xe vào lực lượng hành pháp. Tuy nhiên, Thị trưởng Minneapolis Jacob Frey bác bỏ hoàn toàn cáo buộc này, gọi đó là “vô lý” và cho rằng video hiện trường mâu thuẫn với tường thuật của chính phủ liên bang.
Vụ việc diễn ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Trump triển khai khoảng 2.000 sĩ quan liên bang tới khu vực Minneapolis, trong chiến dịch mà DHS mô tả là “lớn nhất từ trước tới nay”. Sau vụ nổ súng, truyền thông Mỹ cho biết hơn 100 nhân viên Hải quan và Biên phòng Mỹ tiếp tục được điều động bổ sung.
Cái chết của bà Good đã khiến hàng nghìn người xuống đường biểu tình tại Minneapolis và nhiều thành phố lớn khác như New York, Chicago, Seattle, Los Angeles và Philadelphia. Tại Minneapolis, hàng trăm người tập trung trước một tòa nhà liên bang có trụ sở tòa án di trú, hô vang các khẩu hiệu phản đối và chỉ trích lực lượng liên bang. Một số đặc vụ đã sử dụng hơi cay và đạn tiêu cay để giải tán đám đông.
Thống đốc Walz đã đặt Lực lượng Vệ binh Quốc gia bang Minnesota trong tình trạng sẵn sàng. Hệ thống trường công lập Minneapolis phải đóng cửa trong hai ngày để đảm bảo an toàn.
Vụ việc tiếp tục làm sâu sắc thêm sự chia rẽ giữa chính quyền liên bang và các bang do Đảng Dân chủ lãnh đạo, đồng thời đặt ra những câu hỏi nghiêm trọng về việc sử dụng vũ lực của lực lượng liên bang, quyền giám sát của các bang và giới hạn pháp lý trong các chiến dịch thực thi luật nhập cư tại Mỹ.