Chiến dịch tấn công Venezuela: CIA có "tay trong" từ nhiều tháng
Rạng sáng 3/1 (theo giờ địa phương), Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ tuyên bố Washington đã tiến hành một chiến dịch quân sự đặc biệt nhằm bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và phu nhân, gây chấn động dư luận quốc tế và làm dấy lên lo ngại về nguy cơ leo thang căng thẳng tại khu vực Mỹ Latinh.
Theo các nguồn thạo tin được Reuters và CNN dẫn lại, chiến dịch này – được đặt tên là “Operation Absolute Resolve” (Chiến dịch quyết tâm tuyệt đối) – là một trong những hoạt động quân sự phức tạp nhất của Mỹ trong nhiều năm gần đây, với quá trình chuẩn bị kéo dài hàng tháng và được tổ chức hết sức công phu.
Chuẩn bị bí mật trong nhiều tháng
Các nguồn tin cho biết, lực lượng đặc nhiệm tinh nhuệ của Mỹ, trong đó có Đơn vị Delta Force của Lục quân, đã dựng một bản sao chính xác nơi ở được bảo vệ an ninh cao của Tổng thống Maduro để luyện tập phương án đột nhập. Song song với đó, Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đã triển khai một nhóm nhỏ hoạt động bí mật tại Venezuela từ tháng 8, nhằm theo dõi quy luật sinh hoạt và di chuyển của nhà lãnh đạo nước này.
Hai nguồn tin khác tiết lộ CIA còn có một “nguồn tin chiến lược” tiếp cận gần Tổng thống Maduro, có nhiệm vụ theo dõi và xác định chính xác vị trí của ông trong suốt thời gian chiến dịch diễn ra, tạo điều kiện để lực lượng Mỹ hành động nhanh chóng và chính xác.
Khi mọi điều kiện được đánh giá là thuận lợi, Tổng thống Trump đã phê chuẩn chiến dịch bốn ngày trước thời điểm thực hiện. Tuy nhiên, theo Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, Tướng Dan Caine, các nhà hoạch định quân sự và tình báo đề xuất chờ thời điểm tốt hơn. Đến 22h46 tối 2/1 (giờ miền Đông nước Mỹ), ông Trump đã đưa ra lệnh cuối cùng cho chiến dịch.
Huy động lực lượng quân sự lớn chưa từng có
Lầu Năm Góc trước đó đã tiến hành một đợt tăng cường quân sự quy mô lớn tại khu vực Caribe, điều động một tàu sân bay, 11 tàu chiến, hơn một chục tiêm kích tàng hình F-35 cùng tổng cộng trên 15.000 binh sĩ với danh nghĩa các hoạt động chống buôn bán ma túy.
Theo Tướng Dan Caine, chiến dịch huy động hơn 150 máy bay xuất phát từ 20 căn cứ trên khắp Tây bán cầu, bao gồm tiêm kích F-35, F-22 và máy bay ném bom chiến lược B-1. Mỹ cũng triển khai máy bay tiếp dầu, máy bay không người lái và các phương tiện tác chiến điện tử để gây nhiễu hệ thống phòng không Venezuela.
Trong đêm 2 rạng sáng 3/1, các máy bay Mỹ đã tiến hành không kích nhằm vào nhiều mục tiêu quân sự tại và xung quanh thủ đô Caracas, trong đó có các hệ thống phòng không. Hình ảnh do Reuters ghi nhận tại căn cứ không quân La Carlota cho thấy nhiều phương tiện quân sự của Venezuela bị cháy đen sau các đợt tấn công.
Được biết, cố vấn Stephen Miller, Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth và Giám đốc CIA John Ratcliffe là những quan chức chủ chốt trong chiến dịch này, thường xuyên trao đổi trực tiếp hoặc qua điện thoại.
Tổng thống Trump cùng các cố vấn hàng đầu đã theo dõi trực tiếp chiến dịch này từ khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago ở Florida.
Đột kích vào Caracas, bắt giữ Tổng thống Maduro
Khoảng 1h sáng 3/1 (giờ Mỹ), lực lượng đặc nhiệm Mỹ, cùng các đặc vụ FBI, đã đổ bộ vào trung tâm Caracas bằng trực thăng trong điều kiện bị hỏa lực bắn trả. Một trực thăng bị trúng đạn nhưng vẫn có thể tiếp tục bay. Các đoạn video do người dân đăng tải trên mạng xã hội cho thấy đoàn trực thăng bay thấp qua bầu trời thành phố trong đêm.
Khi tiếp cận nơi ở của Tổng thống Maduro – được mô tả là một “pháo đài được canh gác nghiêm ngặt” – lực lượng Mỹ đã sử dụng thiết bị chuyên dụng, bao gồm cả đèn khò cắt thép, để phá cửa và đột nhập. Theo lời ông Trump, các binh sĩ đã khống chế các vị trí bảo vệ chỉ trong vài giây.
Tướng Caine cho biết, sau khi lực lượng Mỹ vào được bên trong, Tổng thống Maduro và phu nhân đã đầu hàng. Ông Trump tiết lộ nhà lãnh đạo Venezuela tìm cách vào phòng an toàn nhưng không kịp đóng cửa. Một số binh sĩ Mỹ bị thương trong quá trình giao tranh, song không có trường hợp tử vong.
Trong khi chiến dịch đang diễn ra, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã bắt đầu thông báo cho một số nghị sĩ Quốc hội, dù việc thông báo chỉ được thực hiện sau khi chiến dịch đã khởi động, khác với thông lệ giám sát của Quốc hội Mỹ.
Khi rút khỏi lãnh thổ Venezuela, lực lượng Mỹ tiếp tục vướng vào nhiều tình huống tự vệ. Đến khoảng 3h20 sáng, các trực thăng đã bay ra vùng biển Caribe, mang theo Tổng thống Maduro và phu nhân.
Gần bảy giờ sau tuyên bố đầu tiên, Tổng thống Trump tiếp tục đăng tải hình ảnh ông Maduro bị bịt mắt, còng tay, mặc quần thể thao màu xám, kèm dòng chú thích cho biết nhà lãnh đạo Venezuela đang ở trên tàu đổ bộ USS Iwo Jima của Hải quân Mỹ.
Chiến dịch bắt giữ Tổng thống Venezuela được đánh giá là bước đi chưa từng có tiền lệ trong quan hệ quốc tế hiện đại, làm dấy lên những tranh cãi gay gắt về chủ quyền quốc gia, luật pháp quốc tế và nguy cơ bất ổn khu vực.
Diễn biến tiếp theo của vụ việc, cũng như phản ứng từ chính quyền và người dân Venezuela, đang được cộng đồng quốc tế theo dõi sát sao.