Chính quyền Mỹ mở điều tra hình sự Chủ tịch Fed
Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã mở một cuộc điều tra hình sự nhằm vào Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell, động thái được đánh giá sẽ làm gia tăng những lo ngại sâu sắc về tính độc lập của chính sách tiền tệ tại nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Phát biểu ngày 11/1, ông Powell xác nhận các công tố viên đã gửi trát yêu cầu Fed cung cấp thông tin liên quan đến phần điều trần của ông trước Quốc hội Mỹ về dự án cải tạo trụ sở ngân hàng trung ương tại Washington, DC, với tổng kinh phí ước tính khoảng 2,5 tỷ USD. Nhiệm kỳ Chủ tịch Fed của ông Powell dự kiến sẽ kết thúc vào tháng 5 tới.
Tuy nhiên, người đứng đầu Fed cho rằng những cáo buộc xoay quanh dự án cải tạo trụ sở chỉ là “cái cớ” nhằm làm suy yếu tính độc lập của ngân hàng trung ương trong việc quyết định chính sách lãi suất. Trong một thông điệp video hiếm hoi, ông Powell nhấn mạnh việc bị đe dọa truy cứu trách nhiệm hình sự xuất phát từ việc Fed kiên định đưa ra quyết định dựa trên đánh giá chuyên môn về lợi ích chung của nền kinh tế, thay vì làm theo mong muốn của Tổng thống.
“Đây là câu chuyện về việc Fed có tiếp tục được quyền thiết lập lãi suất dựa trên bằng chứng và điều kiện kinh tế hay không, hay chính sách tiền tệ sẽ bị chi phối bởi áp lực và sự đe dọa chính trị”, ông Powell nói.
Chủ tịch Fed khẳng định ông đã thực thi nhiệm vụ “không sợ hãi hay thiên vị về chính trị”, với mục tiêu duy nhất là bảo vệ sứ mệnh kép của ngân hàng trung ương: ổn định giá cả và tối đa hóa việc làm. “Phục vụ công đôi khi đòi hỏi phải đứng vững trước những lời đe dọa”, ông nói thêm, đồng thời cam kết sẽ tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ mà Thượng viện đã phê chuẩn, với tinh thần liêm chính và trách nhiệm trước người dân Mỹ.
Trong thời gian qua, Tổng thống Trump nhiều lần công khai chỉ trích và đe dọa sa thải ông Powell do Fed không cắt giảm lãi suất nhanh hơn. Bên cạnh đó, Nhà Trắng cũng đang theo đuổi một cuộc chiến pháp lý nhằm loại bỏ Thống đốc Hội đồng Fed Lisa Cook, sau khi ông Trump ban hành lệnh yêu cầu cách chức bà vào tháng 8.
Chiến dịch gây áp lực này đã làm dấy lên quan ngại ngày càng lớn về khả năng duy trì tính độc lập của Fed – yếu tố được coi là then chốt để giữ vững niềm tin của thị trường và sự ổn định của nền kinh tế Mỹ. Theo luật pháp Mỹ, Tổng thống chỉ có thể sa thải Chủ tịch Fed “vì lý do chính đáng”, thường được hiểu là hành vi sai phạm cụ thể, chứ không phải bất đồng về chính sách.
Cuộc điều tra nhằm vào Chủ tịch Fed vì thế không chỉ là một vấn đề pháp lý, mà còn được xem là phép thử quan trọng đối với nguyên tắc độc lập của ngân hàng trung ương Mỹ trong bối cảnh căng thẳng chính trị leo thang.