Chờ đợi gì từ cuộc gặp giữa lãnh đạo Mỹ-Israel?
Những tuyên bố đầy lạc quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump trước thềm cuộc gặp với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại Nhà Trắng hôm 29/9 liệu có thắp lên tia hi vọng thực sự về việc đạt được thoả thuận chấm dứt xung đột, mang lại một giải pháp hoà bình bền vững cho Dải Gaza?
Trong cuộc phỏng vấn với báo chí ngày 28/9 (giờ địa phương), Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các cuộc đàm phán về kế hoạch hoà bình cho Dải Gaza đang bước vào giai đoạn cuối cùng và dự kiến một thông báo quan trọng có thể được đưa ra trong 2 ngày tới, sau cuộc gặp với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Nhà lãnh đạo Mỹ bày tỏ sự lạc quan và đặt kỳ vọng sau cuộc gặp này, kế hoạch hòa bình mới cho Dải Gaza sẽ được hoàn thiện, với một thỏa thuận đang ở “rất gần”.
“Nếu chúng ta hoàn thành được điều này, đó sẽ là một ngày trọng đại đối với Israel và khu vực Trung Đông. Đây sẽ là cơ hội đầu tiên cho hòa bình thật sự ở Trung Đông. Nhưng chúng ta vẫn cần hoàn thành bản kế hoạch”, Tổng thống Mỹ nhấn mạnh.
Cũng theo Tổng thống Trump, các bên liên quan đã thể hiện thiện chí rõ rệt trong việc hướng tới một giải pháp hòa bình. Ông đặc biệt đánh giá cao vai trò của các quốc gia Arab trong tiến trình đàm phán, đồng thời ghi nhận thái độ tích cực của Hamas trong việc tôn trọng lập trường của khối Arab.
Trước đó, ngày 23/9, Tổng thống Trump đã trình bày kế hoạch 21 điểm tại New York với sự tham gia của lãnh đạo 8 quốc gia Arab và Hồi giáo, bao gồm Arab Saudi, UAE, Qatar, Ai Cập, Jordan, Thổ Nhĩ Kỳ, Indonesia và Pakistan.
Kế hoạch này đánh dấu bước chuyển đổi quan trọng trong chính sách của chính quyền ông Trump về vấn đề Trung Đông, khi cân bằng được các yếu tố an ninh của Israel, nhu cầu nhân đạo của người Palestine và chiến lược dài hạn cho hòa bình khu vực.
Theo nguồn tin ngoại giao, kế hoạch này bao gồm ngừng bắn vĩnh viễn, thả con tin, Israel rút quân khỏi Gaza và tăng cường viện trợ nhân đạo. Tuy nhiên, một số điểm trong kế hoạch có thể gây khó khăn cho ông Netanyahu, đặc biệt là việc đưa Chính quyền Palestine (PA) trở lại quản lý Gaza - điều mà các đối tác cánh hữu trong liên minh của ông phản đối quyết liệt.
Trong một diễn biến có liên quan, cũng trong ngày 28/9, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết nước này đang phối hợp chặt chẽ với chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump để thúc đẩy kế hoạch 21 điểm nhằm chấm dứt xung đột tại Gaza, trong bối cảnh ông phải đối mặt với áp lực ngày càng tăng cả từ trong nước lẫn quốc tế.
Trong cuộc phỏng vấn với Fox News, ông Netanyahu thừa nhận kế hoạch này vẫn chưa hoàn tất nhưng khẳng định hai bên đang tích cực làm việc. Ông bày tỏ hy vọng có thể biến kế hoạch thành hiện thực, với mục tiêu giải cứu con tin, chấm dứt sự kiểm soát của Hamas, giải giáp lực lượng này và phi quân sự hóa Gaza.
Phát biểu trên được đưa ra trong bối cảnh hàng chục nghìn người biểu tình tại Israel đã gây sức ép buộc ông Netanyahu phải đồng ý ngừng bắn. Các chuyên gia nhận định Thủ tướng Netanyahu đang bị dồn vào thế khó khi phải đối mặt với sự cô lập ngày càng tăng trên trường quốc tế, khi nhiều nước như Anh, Pháp, Canada và Australia đã chính thức công nhận nhà nước Palestine.
Theo kênh truyền hình 12 Israel, Thủ tướng Netanyahu đã quyết định giữ kín các cuộc thảo luận về kế hoạch chấm dứt xung đột tại Gaza do Tổng thống Trump đề xuất. Đáng chú ý, trả lời phỏng vấn trên truyền hình Fox News Mỹ, Thủ tướng Israel để ngỏ khả năng “đặc xá” cho các nhà lãnh đạo Hamas, được ghi vào các điều khoản thỏa thuận, nếu họ chịu thả con tin, rời khỏi Gaza và kết thúc xung đột.
Về phần mình, phong trào Hamas cùng ngày khẳng định chưa nhận được bất kỳ đề xuất mới nào về lệnh ngừng bắn. Trong một tuyên bố, Hamas nhắc lại sự sẵn sàng xem xét mọi đề xuất nhận được từ các nước trung gian theo cách tích cực và có trách nhiệm, đồng thời bảo vệ các quyền của người dân.
Trong khi đó, lữ đoàn al-Qassam, cánh vũ trang của Hamas, liên tục kêu gọi Israel ngừng không kích và rút quân khỏi thành phố Gaza để tìm kiếm hai con tin mất tích. Nhóm vũ trang Hamas trước đó cho biết các cuộc tấn công dồn dập của Israel vào cuối tuần qua, tập trung ở hai khu dân cư phía nam Gaza City, khiến họ đã mất liên lạc với vị trí giam giữ hai con tin.
Khi những tia hi vọng vẫn đang le lói trên bàn đàm phán thì tại Dải Gaza, quân đội Israel vẫn tiếp tục chiến dịch tấn công thành phố Gaza trong ngày 28/9 và số người chết vẫn gia tăng. Giới chức Y tế Gaza ngày 28/9 nêu rõ, tổng thương vong trong các cuộc tấn công của quân đội Israeltại Gaza trong gần 2 năm qua đã lên tới hơn 234.000 người, phần lớn là trẻ em và phụ nữ. Trong đó có hơn 66.000 người thiệt mạng.
Cơ quan y tế Palestine khẳng định số liệu trên là đáng tin cậy, được thu thập dựa trên tính toán của Liên Hợp Quốc và nhiều chuyên gia độc lập. Một kế hoạch hoà bình cho Dải Gaza đang là điều cần được thực hiện ngay lúc này, trong bối cảnh Gaza đang phải gồng mình trước những đợt tấn công khốc liệt nhất.