Cơ hội mong manh giữa những khác biệt sâu sắc
Các nhà trung gian hòa giải đang đẩy mạnh nỗ lực nhằm đưa Nga và Ukraine trở lại bàn đàm phán, song những khác biệt sâu sắc giữa hai bên tiếp tục là trở ngại lớn.
Moscow khẳng định, vẫn có lý do để duy trì sự lạc quan thận trọng về triển vọng hòa bình. Theo Điện Kremlin, Tổng thống Vladimir Putin đã thể hiện sự ủng hộ về nguyên tắc đối với đề xuất ngừng bắn 30 ngày do Mỹ đưa ra. Tuy nhiên, lập trường của Nga vẫn rất cứng rắn: lệnh ngừng bắn chỉ có thể khả thi nếu Ukraine đồng ý từ bỏ tham vọng gia nhập NATO và chấp nhận nhượng bộ về lãnh thổ.
Trong bối cảnh đó, chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang có cách tiếp cận khác so với chính sách đối đầu của người tiền nhiệm Joe Biden. Washington hiện tìm cách cải thiện quan hệ với Moscow, thúc đẩy đối thoại nhằm thu hẹp bất đồng và tháo gỡ rào cản, với mục tiêu chấm dứt xung đột tại Ukraine sớm nhất có thể.
Tuy nhiên, động thái này vấp phải sự lo ngại từ phía Ukraine và các nước châu Âu, khi họ cảm thấy có nguy cơ bị gạt ra ngoài tiến trình đàm phán. Về phần mình, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã lên tiếng chỉ trích việc Moscow đưa ra nhiều điều kiện tiên quyết, khiến lệnh ngừng bắn bị trì hoãn. Ông Zelensky đồng thời kêu gọi phương Tây có lập trường rõ ràng hơn về các cam kết an ninh, bao gồm cả khả năng triển khai lực lượng quân sự nước ngoài tại Ukraine với sự hỗ trợ của Mỹ.
Tại hội nghị trực tuyến ngày 14/3 (giờ địa phương) cùng các đồng minh châu Âu, Thủ tướng Anh Keir Starmer - người chủ trì sự kiện - nhấn mạnh tầm quan trọng của việc củng cố sức mạnh cho Ukraine, bảo vệ thỏa thuận ngừng bắn và tiếp tục gây áp lực lên Nga. Ông tuyên bố sẽ có "các kế hoạch thực tế" để hỗ trợ quân sự cho Ukraine. Theo ông, vào ngày 20/3, các nhà lãnh đạo quân sự phương Tây sẽ nhóm họp tại London để đưa ra những kế hoạch vững chắc nhằm bảo đảm an ninh lâu dài cho Ukraine và thúc đẩy tiến trình hòa bình.
"Chúng tôi - các nước châu Âu và đồng minh phương Tây - nhất trí sẽ tiếp tục gia tăng áp lực lên Nga, duy trì viện trợ quân sự cho Ukraine và siết chặt các biện pháp trừng phạt nhằm buộc ông Putin phải ngồi vào bàn đàm phán. Đây là thời điểm để hướng tới một kết quả khả quan, mang lại hòa bình công bằng và bền vững cho Ukraine, đồng thời đảm bảo an ninh lâu dài cho toàn khu vực", ông nhấn mạnh.
Dù châu Âu đang tích cực thúc đẩy các giải pháp hòa bình, nhưng nội bộ khối này vẫn tồn tại khác biệt đáng kể về cách tiếp cận. Đảm bảo an ninh dài hạn cho Ukraine vẫn là một bài toán đầy thách thức, khi các bên chưa đạt được sự thống nhất về khái niệm "hòa bình" và "an ninh" trong bối cảnh xung đột còn nhiều diễn biến phức tạp.
\