Đảm bảo an ninh toàn cầu năm 2025

Những nguy cơ 

Theo giới phân tích chính trị, thế giới vẫn đang đứng trước 5 nguy cơ chính đe dọa an ninh:
Thứ nhất, xung đột địa chính trị và quân sự. Căng thẳng ở Đông Âu với cuộc xung đột tại Ukraine tiếp tục gây bất ổn trong khu vực và đe dọa an ninh năng lượng toàn cầu. Ở Biển Đông và khu vực châu Á - Thái Bình Dương, các tranh chấp lãnh thổ và sự gia tăng hoạt động quân sự hóa gây lo ngại về nguy cơ đối đầu giữa các cường quốc. Căng thẳng tại Trung Đông trước sự leo thang xung đột ở Israel, Gaza và các vùng lân cận có nguy cơ kích hoạt các cuộc tấn công khủng bố và bạo lực.

Thứ hai, khủng bố và bạo lực cực đoan. Các cuộc tấn công của các nhóm cực đoan, trong đó có các tổ chức khủng bố như IS và Al-Qaeda tiếp tục hoạt động ngầm, lợi dụng các sự kiện đông người để thực hiện tấn công. Nhiều quốc gia đối mặt với các vụ tấn công từ các nhóm cực đoan nội địa hoặc các cá nhân bị cực đoan hóa.

Thứ ba, thảm họa tự nhiên và biến đổi khí hậu. Thiên tai, bão lũ và động đất tại các khu vực như Đông Nam Á, Nam Á và Mỹ Latinh có nguy cơ cao gây thiệt hại lớn về người và của. Biến đổi khí hậu, các hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán và cháy rừng ngày càng trầm trọng, đe dọa sinh kế và an ninh lương thực.

Thứ tư, tấn công mạng và an ninh thông tin. Tội phạm mạng gia tăng chóng mặt trong thời gian gần đây gây ra nhiều hệ luỵ to lớn cho các các tổ chức và cá nhân. Các cuộc tấn công ransomware và lừa đảo trực tuyến nhằm vào cá nhân, tổ chức và cơ quan chính phủ tăng mạnh vào dịp cuối năm. Bên cạnh đó, hoạt động gián điệp mạng cũng tinh vi hơn, các quốc gia và tổ chức phi nhà nước tiến hành các cuộc tấn công nhằm đánh cắp thông tin nhạy cảm hoặc làm gián đoạn hệ thống mạng.

Thứ năm, bất ổn kinh tế - xã hội. Khủng hoảng kinh tế toàn cầu với các vấn đề như lạm phát, suy giảm kinh tế, đứt gãy chuỗi cung ứng gây áp lực lớn đối với các quốc gia đang phát triển. Trong khi các cuộc biểu tình và bất ổn xã hội vẫn diễn ra bởi sự bất mãn với chính sách kinh tế, xã hội dẫn đến các cuộc biểu tình, đình công tại nhiều quốc gia.

Ngoài ra, nguy cơ từ các đại dịch và dịch bệnh mới cũng gây mối lo ngại cho an ninh toàn cầu. Sự xuất hiện của các biến thể virus mới: Dịch bệnh COVID-19 vẫn tiềm ẩn rủi ro với các biến thể mới, bệnh đậu mùa khỉ, bệnh lạ ở Congo, Đài Loan làm hàng trăm người chết. Trong khi nguy cơ từ các bệnh truyền nhiễm khác như sốt xuất huyết, cúm gia cầm gia tăng trong bối cảnh một số nước không đủ năng lực y tế để đối phó với các đợt bùng phát dịch bệnh. 

Các nguy cơ này đòi hỏi sự phối hợp, hợp tác quốc tế chặt chẽ, tăng cường đầu tư vào công nghệ an ninh hiện đại và nâng cao nhận thức cộng đồng để đối phó hiệu quả. Sự cảnh giác và chuẩn bị kỹ lưỡng sẽ là yếu tố quan trọng giúp đảm bảo an ninh và ổn định trong thời điểm chuyển giao sang năm mới 2025.

Cần một giải pháp tổng thể 

Trong bối cảnh thế giới đối mặt với những nguy cơ như vậy, nhiều quốc gia đã triển khai những giải pháp quyết liệt để bảo đảm an toàn cho người dân cũng như các cơ sở hạ tầng quan trọng, trong đó chú trọng vào công tác phòng, chống khủng bố và bạo động. Các hệ thống giám sát tự động được triển khai để theo dõi các hoạt động đáng ngờ. Một số quốc gia triển khai đội đặc nhiệm và lực lượng phản ứng nhanh đến các khu vực nhạy cảm, bảo đảm khả năng xử lý tình huống trong vòng vài phút.

Đảm bảo an ninh mạng là một trong những giải pháp không thể thiếu. Thời đại số hóa kéo theo nguy cơ tấn công mạng tăng cao, nhất là vào thời điểm cuối năm khi nhiều giao dịch tài chính diễn ra. Vì vậy, các quốc gia tăng cường các biện pháp bảo vệ hệ thống thông tin. Các cơ quan chính phủ và tổ chức tài chính tăng cường các biện pháp bảo mật, bao gồm mã hoá dữ liệu và giám sát lưu lượng mạng. Đồng thời nâng cao nhận thức cho người dân nhằm cảnh giác khi sử dụng mạng xã hội và thực hiện các giao dịch trực tuyến.

Bên cạnh đó, các nước còn triển khai các hoạt động hỗ trợ khẩn cấp và y tế nhằm đáp ứng kịp thời các tình huống khẩn cấp cho người dân. Một biện pháp không thể thiếu đối với các nước có những nguy cơ mất an ninh cao đó là hợp tác quốc tế, trong đó chia sẻ thông tin tình báo và tham gia các sự kiện diễn tập cũng như tập trận chung đảm bảo an ninh ở quy mô khu vực. Các cuộc tập trận quốc tế giúp nâng cao khả năng phối hợp trong tình huống khẩn cấp.

Các nước triển khai đảm bảo an ninh như thế nào?

Mỹ tăng cường an ninh cả trong nước và quốc tế. Biện pháp trong nước, hệ thống giám sát và tình báo trong nội địa với hàng trăm camera và thiết bị nhận diện khuôn mặt được triển khai tại các khu vực đông người như Quảng trường Thời Đại (Times Square) và sân bay. Chính quyền Mỹ đã triển khai Chiến dịch "Safe New Year", đảm bảo an ninh cho các sự kiện đông người tại New York và Los Angeles, ngăn chặn mối đe dọa khủng bố. Tăng cường hợp tác với các công ty công nghệ lớn như Microsoft và Google để bảo vệ hạ tầng mạng, giảm thiểu từ nguy cơ tấn công ransomware đến hệ thống tài chính và các dịch vụ thiết yếu.  

Nga đặt trọng tâm đảm bảo an ninh trong nước và khu vực, trong đó chú trọng bảo vệ biên giới. Đặc biệt, Nga tăng cường đội ngũ biên phòng để ngăn chặn các nguy cơ xâm nhập từ các khu vực xung đột như Ukraine và khu vực Nam Caucasus. Trong năm 2024, Nga triển khai các cuộc tập trận quân sự quy mô lớn dọc biên giới phía tây để tăng cường sự hiện diện trước áp lực từ NATO. Bên cạnh đó, Nga cũng đẩy mạnh kiểm soát thông tin, kiểm soát không gian mạng, đặc biệt là các mạng xã hội nhằm ngăn chặn tác động từ các thông tin chính trị đối nghịch.

Trung Quốc đẩy mạnh các biện pháp giám sát và độc lập công nghệ. Ở trong nước, Trung Quốc sử dụng hệ thống camera giám sát và công nghệ AI nhận diện khuôn mặt để bảo đảm an ninh tại các sự kiện quan trọng, đặc biệt là khu vực nhạy cảm như Tân Cương và Hồng Kông. 

Liên minh châu Âu tăng cường hợp tác khu vực và kiểm soát biên giới. Trong đó, kiểm soát nhập cư được Liên minh châu Âu (EU) tăng cường hợp tác nhằm đảm bảo kiểm soát triệt để các hoạt động di cư bất hợp pháp và nguy cơ từ khủng bố. Cùng với kiểm soát nhập cư, EU cũng tiến hành các biện pháp đảm bảo an ninh mạng, đầu tư cho các trung tâm an ninh mạng như ENISA để đối phó với tấn công mạng từ các thế lực bên ngoài. Mới đây, EU đã triển khai "Chương trình An ninh Châu Âu 2025" với mục tiêu bảo vệ hạ tầng tài chính và các dịch vụ thiết yếu.

Khu vực Trung Đông, nơi thường xuyên phải đối phó với các cuộc xung đột và khủng bố cũng đã triển khai các biện pháp hợp tác an ninh hiệu quả giữa các nước. Các quốc gia như Saudi Arabia và UAE gia tăng hợp tác trong việc đối phó với các tổ chức khủng bố như IS. Bên cạnh đó, các biện pháp nhằm bảo vệ các nguồn tài nguyên cũng được tăng cường do nguy cơ từ các cuộc tấn công nhằm vào các cơ sở sản xuất dầu mỏ, cũng như các tuyến hàng hải với hàng trăm ngàn tàu thuyền qua lại đòi hỏi các biện pháp an ninh được thắt chặt tại khu vực này.

Các nước trong khu vực châu Á cũng tăng cường triển khai lực lượng an ninh quy mô lớn tại các sự kiện công cộng, sự kiện đón năm mới như lễ bắn pháo hoa ở Sydney (Úc), Marina Bay (Singapore), và Tokyo (Nhật Bản) thu hút hàng triệu người tham gia. Tại đây, chính phủ đã tăng cường lực lượng cảnh sát, quân đội và đội ngũ bảo vệ để đảm bảo trật tự. Tiến hành kiểm tra an ninh nghiêm ngặt bằng các thiết bị hiện đại như máy quét kim loại, chó nghiệp vụ và công nghệ nhận diện khuôn mặt được triển khai tại các cổng vào sự kiện lớn. Đồng thời ra lệnh cấm mang các vật dụng nguy hiểm. Các vật dụng như pháo, dao, và các loại chất dễ cháy nổ bị cấm tuyệt đối trong các khu vực tổ chức lễ hội.

Tại Nhật Bản, các cơ quan chức năng tăng cường tuần tra tại các khu vực đông đúc như đền chùa, nơi người dân thường đến cầu nguyện đầu năm. Tại Hàn Quốc, chính quyền nước này tập trung vào an toàn đám đông sau bài học từ các sự kiện đông người trong quá khứ, vụ dẫm đạp tại khu phố đông người làm chết và bị thương hàng trăm người năm 2023, đặc biệt là thông qua quản lý số lượng người tham gia tại các khu vực trung tâm. Tại Ấn Độ, các cơ quan cảnh sát và an ninh tăng cường nắm tình hình và bảo vệ tại các điểm nóng du lịch và các khu vực nhạy cảm như Kashmir, nơi thường có nguy cơ bất ổn.

Một số quốc gia tăng cường giám sát và phòng, chống khủng bố, trong đó các cơ quan an ninh tại Indonesia, Philippines, và Ấn Độ tăng cường giám sát các nhóm khủng bố và các tổ chức cực đoan, đặc biệt là tại các khu vực nhạy cảm như miền Nam Thái Lan và Mindanao (Philippines). Đồng thời các nước cũng đẩy mạnh hợp tác an ninh trong khu vực, trong đó ASEAN đã tổ chức các cuộc họp an ninh, chia sẻ thông tin tình báo để ứng phó với nguy cơ khủng bố xuyên biên giới. Với các biện pháp này, các quốc gia châu Á không chỉ bảo vệ an toàn cho người dân mà còn củng cố niềm tin, tạo tiền đề cho một năm mới yên bình và phát triển.