Đan Mạch đề nghị NATO trinh sát Greenland trước sức ép từ Mỹ
Trước sức ép địa chính trị ngày càng lớn tại Bắc Cực, Đan Mạch cùng các đồng minh chủ chốt trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang thảo luận về việc thiết lập một phái bộ trinh sát và giám sát đa quốc gia tại Greenland. Động thái này được xem là bước đi chiến lược nhằm bảo vệ chủ quyền của Copenhagen và củng cố hệ thống phòng thủ của liên minh trước những biến động mới.
Reuters hôm 19/1 dẫn lời Bộ trưởng Quốc phòng Đan Mạch Troels Lund Poulsen nêu rõ: "Chúng tôi đã đề xuất NATO triển khai các hoạt động trinh sát tại Greenland. Tổng thư ký Mark Rutte đã ghi nhận, tôi nghĩ giờ đây chúng ta có thể hy vọng xác định một khuôn khổ để biến đề xuất này thành hiện thực".
Theo Reuters, đề xuất được đưa ra sau cuộc thảo luận tại Brussels giữa ông Poulsen cùng quan chức phụ trách đối ngoại Greenland Vivian Motzfeldt và Tổng thư ký NATO Mark Rutte. Giới chức Đan Mạch nhấn mạnh, đây là bước đi nhằm củng cố phối hợp đồng minh ở Bắc Cực trước môi trường an ninh thay đổi nhanh chóng.
Về phía NATO, Tổng thư ký Mark Rutte xác nhận đã trao đổi với phía Đan Mạch và Greenland về “tầm quan trọng của Bắc Cực, bao gồm Greenland, đối với an ninh chung”, đồng thời khẳng định NATO sẽ tiếp tục hợp tác với tư cách đồng minh trong các vấn đề liên quan.
Đề xuất tăng hiện diện trinh sát, an ninh tại Greenland diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump những ngày gần đây tiếp tục gia tăng áp lực về vấn đề kiểm soát Greenland, khiến căng thẳng chính trị – ngoại giao giữa Washington và một số nước châu Âu leo thang.
Theo Bộ trưởng Quốc phòng Thụy Điển Pal Jonson, chiến dịch của NATO "có thể là hướng đi phù hợp nhất để đóng góp cho nỗ lực tăng cường hiện diện của liên minh tại khu vực Bắc Cực". Còn giới phân tích thì nhận định, đề xuất của Đan Mạch nhằm thúc đẩy NATO tăng cường hiện diện trinh sát ở Greenland trước hết là một động thái mang tính phòng ngừa và răn đe, trong bối cảnh Bắc Cực ngày càng trở thành không gian cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc.
Một số chuyên gia an ninh châu Âu lưu ý, việc đẩy mạnh năng lực trinh sát giúp liên minh nâng cao nhận thức tình huống, đặc biệt đối với các hoạt động quân sự và hàng hải ở khu vực có điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, khoảng cách xa và hạ tầng hạn chế.
Ở góc độ liên minh, các nhà quan sát cho rằng đề xuất này cũng phản ánh nỗ lực của Copenhagen và Nuuk (Greenland) trong việc đưa vấn đề Greenland trở lại khuôn khổ an ninh tập thể của NATO, thay vì để câu chuyện bị kéo vào đối đầu song phương với Washington. Một số ý kiến đánh giá cách tiếp cận “NATO hóa” hoạt động giám sát có thể giúp giảm áp lực trực tiếp lên Đan Mạch, đồng thời tạo ra cơ chế phối hợp minh bạch hơn giữa các đồng minh.
Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan tuần trước triển khai quân đến Greenland trong khuôn khổ cuộc diễn tập "Arctic Endurance". Các nước sau đó ra tuyên bố chung nhấn mạnh cuộc diễn tập được lên kế hoạch từ trước và không gây ra mối đe dọa cho bất kỳ ai. Trong khi đó, Nhà Trắng tuyên bố lực lượng châu Âu tại Greenland không thể ngăn Mỹ thực hiện kế hoạch kiểm soát vùng lãnh thổ.