Điện Kremlin nói gì trước khả năng Mỹ chuyển Tomahawk tới Ukraine?
Ngày 7/10, Điện Kremlin đã lên tiếng yêu cầu Nhà Trắng giải thích rõ tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về khả năng chuyển tên lửa hành trình Tomahawk tới Ukraine - một động thái có thể làm gia tăng căng thẳng giữa Moscow và Washington.
TASS dẫn lời Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov cho hay, Nga theo dõi sát sao phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump và coi đây là vấn đề nghiêm trọng. “Chúng tôi muốn hiểu rõ liệu đó là một tuyên bố chính trị hay là kế hoạch thực sự đang được Mỹ xem xét. Việc cung cấp vũ khí tầm xa như Tomahawk cho Kiev sẽ dẫn đến những hậu quả khôn lường đối với an ninh khu vực", ông Dmitry Peskov nói.
"Đó là loại tên lửa có khả năng mang đầu đạn hạt nhân. Việc chuyển giao Tomahawk có thể làm thay đổi bản chất xung đột và quan hệ Nga - Mỹ”, ông Dmitry Peskov nhấn mạnh, đồng thời lưu ý rằng dưới thời chính quyền cựu Tổng thống Joe Biden, Mỹ thường chỉ công bố viện trợ vũ khí mới cho Ukraine sau khi chúng đã đến tay Kiev.
Trước đó, hôm 6/10, Tổng thống Trump tuyên bố đã đưa ra phần nào quyết định về khả năng chuyển Tomahawk tới Ukraine. Song ông Trump nói muốn biết Ukraine định làm gì với tên lửa này trước chấp nhận chuyển giao, bởi ông không muốn xung đột giữa Kiev và Moscow leo thang.
Phát biểu của ông Trump đã làm dấy lên làn sóng tranh luận trong giới phân tích chính trị quốc tế. Trong khi một số nhà phân tích cho rằng động thái này có thể giúp Kiev tăng cường năng lực tấn công tầm xa, nhiều ý kiến khác cảnh báo nguy cơ leo thang nghiêm trọng trong quan hệ Nga–Mỹ và những thách thức kỹ thuật, hậu cần khiến kế hoạch khó thành hiện thực.
Tên lửa hành trình Tomahawk — phát triển từ những năm 1970 bởi Raytheon — được coi là một trong những vũ khí hành trình tiên tiến. Tổng trọng lượng của tên lửa này khoảng 1.500 kg, trong đó đầu đạn nặng khoảng 450kg. Mỗi đầu đạn có giá từ 1,3 - 2,4 triệu USD, đạt tầm bắn 1.600-2.500 km tùy phiên bản. Điều này đồng nghĩa nếu được phóng từ Ukraine, tên lửa Tomahawk có thể đánh trúng mọi mục tiêu lãnh thổ nằm ở lục địa châu Âu.
Như vậy, Tomahawk đủ sức phá hủy những mục tiêu lớn như nhà máy dầu hoặc căn cứ không quân. Điểm mạnh kỹ thuật của Tomahawk là khả năng bay ở độ cao rất thấp, chỉ khoảng 30–50m và sử dụng hệ thống dẫn đường Tercom để ôm địa hình, giúp giảm khả năng bị phát hiện bởi radar đối phương.
Một vài quan điểm cho rằng khả năng Mỹ chuyển Tomahawk tới Ukraine, thậm chí chỉ là ý định, có thể buộc Nga phải tái bố trí lực lượng phòng ngự, làm thay đổi cách Nga triển khai hệ thống phòng không và khiến Moscow phải sử dụng nhiều khí tài để bảo vệ các vùng sâu, từ đó tạo áp lực chiến lược.
Tuy nhiên, một số nhà phân tích quân sự lưu ý, việc có Tomahawk không đảm bảo thay đổi nhiều về mặt chiến trường nếu Nga tập trung đầu tư vào phòng không, phản pháo và áp dụng chiến thuật khắc chế. Việc cung cấp Tomahawk cũng không chỉ đơn thuần là chuyển giao vũ khí, mà còn đòi hỏi huấn luyện, bảo dưỡng, phụ tùng, chuỗi cung ứng và đặc biệt là phối hợp với hệ thống chỉ điểm - vốn là thách thức lớn trong bối cảnh xung đột.
Theo các nguồn tin từ Lầu Năm Góc mà Reuters dẫn lại, khả năng chuyển Tomahawk tới Ukraine rất khó xảy ra trong ngắn hạn. Một quan chức Mỹ cho biết, phần lớn số tên lửa hiện có đang được phân bổ cho Hải quân Mỹ. Tướng Keith Kellogg, Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ khẳng định: “Quyết định cuối cùng thuộc về Tổng thống Trump, nhưng chúng tôi cũng đang cân nhắc các lựa chọn khác để chuyển tới Ukraine như tên lửa Storm Shadow của Anh”.
Foreign Policy trích lời chuyên gia Daniel Fried từ Atlantic Council nhận định: “Tổng thống Trump muốn thể hiện sức mạnh trước người đồng cấp Putin, nhưng ông ấy cũng tránh các cam kết dài hạn với Ukraine. Tên lửa Tomahawk có thể là "củ cà rốt" để gây sức ép khiến Nga ngồi vào bàn đàm phán, không phải "cây gậy" để chiến đấu”.