Dự báo thay đổi chiến lược đối ngoại của Mỹ từ cách tiếp cận của ông Donald Trump
Chuyên gia Wang Zaibang từ Viện Thái Hòa (Trung Quốc) ngày 12/1 nhận định, các tuyên bố gần đây của Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump về Kênh đào Panama và Greenland thể hiện sự điều chỉnh trong chiến lược đối ngoại của Washington, nhằm thích ứng với cục diện địa chính trị mới.
Kênh đào Panama, tuyến giao thông chiến lược kết nối Đại Tây Dương và Thái Bình Dương, đóng vai trò quan trọng trong thương mại toàn cầu và cạnh tranh ảnh hưởng giữa các cường quốc. Trong khi đó, Greenland, với vị trí giữa Bắc Mỹ và châu Âu cùng tài nguyên thiên nhiên phong phú, ngày càng được chú ý khi Bắc Cực trở thành tâm điểm khai thác và tranh giành quyền kiểm soát do biến đổi môi trường. Những khu vực này minh họa rõ ý định của Mỹ trong việc củng cố vị thế tại các điểm địa chiến lược quan trọng nhằm đối phó với sự mở rộng ảnh hưởng của Trung Quốc và Nga.
Theo ông Wang Zaibang, chính quyền mới của Mỹ nhiều khả năng sẽ áp dụng cách tiếp cận mạnh mẽ hơn, đồng thời tiếp tục duy trì Học thuyết Monroe - nguyên tắc nhằm khẳng định vai trò thống trị của Mỹ tại Tây Bán cầu và ngăn chặn sự can thiệp từ bên ngoài. Tuy nhiên, thực tế cho thấy sự thay đổi trong quan hệ quốc tế, với các nước trong khu vực ngày càng theo đuổi chính sách độc lập hơn, đòi hỏi Washington phải linh hoạt hơn trong cách tiếp cận để vừa duy trì ảnh hưởng, vừa thích ứng với sự đa cực hóa trên trường quốc tế. Các tuyên bố của ông Donald Trump không chỉ phản ánh ý đồ chiến lược mà còn mang tính chiến thuật, nhằm định hình dư luận và ưu tiên chính sách. Một mặt, ông muốn tạo dấu ấn rõ nét trong nhiệm kỳ, củng cố vị thế Mỹ tại các khu vực chiến lược. Mặt khác, những phát biểu này có thể nhằm duy trì sự ủng hộ của cử tri trong bối cảnh chuyển giao quyền lực.
Tuy nhiên, động thái này đã vấp phải phản ứng từ Canada, Đan Mạch và Greenland, khi các quốc gia này nhấn mạnh tôn trọng chủ quyền và nguyên tắc hợp tác quốc tế. Greenland khẳng định, mọi thảo luận liên quan đến lãnh thổ phải dựa trên nền tảng đối thoại và sự đồng thuận, thay vì tuyên bố đơn phương. Việc ông Donald Trump tập trung vào Panama, Greenland và các khu vực chiến lược khác thể hiện mong muốn tái định hình chính sách đối ngoại Mỹ trong bối cảnh cạnh tranh quyền lực toàn cầu ngày càng gay gắt. Điều này không chỉ đặt ra thách thức về cách Mỹ cân bằng lợi ích quốc gia với cam kết quốc tế mà còn mở ra những cơ hội nhằm duy trì vị thế dẫn đầu trong bối cảnh thế giới thay đổi.
Khi chính quyền mới chính thức đi vào hoạt động, những bước đi cụ thể trong hiện thực hóa cam kết sẽ đóng vai trò quan trọng, ảnh hưởng không chỉ đến chiến lược ngoại giao mà còn định hình quan hệ giữa Mỹ với đồng minh và đối thủ.