Gay cấn “đường đua” tới Điện Elysee

Các cuộc thăm dò dư luận cho thấy, đến thời điểm này, ông Emmanuel Macron vẫn dẫn đầu, nhưng với khoảng cách khá sít sao so với bà Marine Le Pen. Điều này báo trước một cuộc chạy đua quyết liệt có thể xảy ra giữa hai nhân vật này.Nếu câu hỏi này được đặt ra cách đây khoảng 3 tuần, có lẽ hầu như tất cả sẽ không ngần ngại trả lời rằng cuộc bầu cử Tổng thống Pháp năm nay sẽ không thể có bất ngờ.

Vào thời điểm đó, do tác động của cuộc chiến tại Ukraine, uy tín của ông Emmanuel lên rất cao. Dù các nỗ lực ngoại giao dồn dập mà ông thực hiện với người đồng cấp Nga Vladimir Putin không giúp ngăn chặn được cuộc chiến nhưng trong con mắt nhiều người dân Pháp, đương kim Tổng thống Pháp vẫn thể hiện được vai trò của mình là một nhà lãnh đạo châu Âu hiếm hoi có vị thế đối thoại được phía Nga coi trọng.

Ngoài ra, khi chiến tranh quay trở lại giữa trung tâm châu Âu sau nhiều thập kỷ hoà bình, người dân Pháp có xu hướng tin tưởng nhiều hơn vào một nguyên thủ quốc gia có kinh nghiệm về đối ngoại và quốc phòng và ở khía cạnh này, ông Emmanuel Macron vượt trội các ứng cử viên khác bởi tất cả các đối thủ của ông, từ bà Marine Le Pen, ông Jean-Luc Mélenchon, ông Eric Zemmour đến bà Valerie Pécresse đều chưa từng có kinh nghiệm làm lãnh đạo cấp cao, càng không có lịch sử đối ngoại quốc tế nào. Do đó, cách đây 3-4 tuần, số phiếu mà ông Emmanuel Macron dự kiến nhận được tại vòng 1 cuộc bầu cử ngày 10/4 lên đến 30-31%, cao gần gấp đôi người đứng thứ hai là bà Marine Le Pen, chỉ dự kiến được khoảng 16-16,5%.

Nhưng, tình hình đang biến đổi rất nhanh. Cuộc chiến tại Ukraine diễn ra dai dẳng và gần như chắc chắn sẽ còn kéo dài. Sự quan tâm của người dân Pháp đến cuộc chiến này đang nguội dần. Trong các cuộc thăm dò dư luận mới nhất tại Pháp, cuộc chiến tại Ukraine giờ chỉ là chủ đề được quan tâm thứ 4 của người dân Pháp, sau vấn đề sức mua, y tế và an ninh.

Cùng lúc này, các khó khăn thường nhật của người dân Pháp gia tăng. Giá nhiên liệu, giá thực phẩm tăng mạnh, lạm phát hiện ở mức 4,5%, cao nhất trong hơn 2 thập niên qua, dịch COVID-19 cũng có dấu hiệu tăng mạnh trở lại. Sự đoàn kết với Ukraine, sự bất mãn với nước Nga, mối lo về an ninh châu Âu giờ đây đã bị thay thế bởi các âu lo dân sinh thường nhật. Và đây lại không phải tin tốt cho ông Emmanuel Macron bởi trong thời gian qua, phần vì tốn quá nhiều thời gian cho cuộc chiến Ukraine, phần vì tâm lý tự tin sẽ thắng nên chỉ đến 10 ngày cuối cùng trước khi bầu cử ông Emmanuel Macron mới thực sự tiến hành các chiến dịch tranh cử, trong khi các đối thủ khác như bà Marine Le Pen hay ông Jean-Luc Mélenchon đã đi khắp nước Pháp trong 2-3 tháng qua để nói về việc cải thiện sức mua, về việc cắt giảm thuế VAT hay tăng trợ cấp cho người lao động Pháp đối phó với việc chi phí cuộc sống gia tăng.

Sự thay đổi tâm lý cử tri Pháp đã lập tức được phản ánh qua xu hướng bỏ phiếu.Số lượng cử tri sẽ đi bầu cũng sẽ cao hơn dự đoán trước đó, ở mức 72-73% (so với dự kiến 69% cách đây 3 tuần).Khi các cử tri đi bầu càng đông, những ứng cử viên đã có nền tảng cử tri vững chắc sẽ có lợi thế.Ở điểm này, bà Marine Le Pen đang dẫn đầu khi 85% cử tri ủng hộ bà cho biết sẽ đi bỏ phiếu. Con số này với Tổng thống Emmanuel Macron là 77%.

Trong cuộc thăm dò dư luận mới nhất do Ipsos Sopra Steria thực hiện ngày 7/4, cách biệt giữa ông Emmanuel Macron và bà Marine Le Pen đã bị thu hẹp đáng kể. Đương kim Tổng thống Pháp hiện chỉ còn được dự đoán sẽ giành khoảng 26% phiếu bầu vòng 1, trong khi bà Marine Le Pen có thể giành 22% phiếu. Ngay cả ông Jean-Luc Mélenchon cũng đã thăng tiến lên mức 17,5%.

Điều đáng nói nhất, đó là xu hướng này được duy trì liên tục cho đến sát ngày bầu cử và với sai số của các cuộc thăm dò, một bất ngờ là điều có thể xảy ra. Nói cách khác, từ chỗ “chắc chắn thắng”, vị thế của ông Emmanuel Macron giờ chỉ là “nhiều khả năng thắng”.Việc bà Marine Le Pen chiến thắng đã không chỉ còn là giả thuyết mà đã là một khả năng.

Tất nhiên, cơ hội dành cho ông Emmanuel Macron vẫn là nhiều nhất. Không chỉ vì ông hiện vẫn đang được đánh giá cao hơn bà Marine Le Pen, ông Jean-Luc Mélenchon, mà còn vì bầu cử Tổng thống Pháp gần như chắc chắn sẽ diễn ra trong 2 vòng và nếu kịch bản tái đấu với bà Marine Le Pen như vòng 2 năm 2017 diễn ra, ông Emmanuel Macron có thể sẽ nhận được sự trợ giúp lớn từ các “lá phiếu có ích” do các thành phần cử tri của các đảng phái khác mang lại.

Nước Pháp có lẽ vẫn chưa sẵn sàng chấp nhận một Tổng thống đến từ một đảng cực hữu. Do đó, cuộc bầu cử Tổng thống Pháp năm nay, dù càng lúc càng khó đoán, nhưng vẫn khó có thể có các bất ngờ động trời. Bất ngờ, nếu có thể gọi là thế, có lẽ sẽ là các kết quả tệ hại chưa từng thấy trong lịch sử của các ứng cử viên đến từ các chính đảng truyền thống lâu đời tại Pháp như đảng Xã hội (PS) hay đảng “Những người Cộng hoà” (LR).

Mối quan tâm lớn nhất hiện nay của người dân Pháp là vấn đề sức mua và vị Tổng thống Pháp kế tiếp, dù đó tiếp tục là ông Emmanuel Macron hay một nhân vật khác, chắc chắn sẽ phải xử lý vấn đề này trước tiên. Chính phủ Pháp hiện đang có chính sách trợ giá 15 cent trên mỗi lít nhiên liệu cho người dân Pháp, nhưng ngoài xăng, dầu, hàng loạt mặt hàng khác như điện, gas, thực phẩm cơ bản (dầu ăn, ngũ cốc…) cũng đang tăng giá mạnh. Vì thế, Tổng thống Pháp sẽ có chính sách về cải thiện sức mua cho người dân Pháp một cách hiệu quả.

Tiếp đến, một bộ phận lớn người dân Pháp cũng đang yêu cầu tăng lương tối thiểu (SMIC) và hầu hết các ứng cử viên, như các ông Jean-Luc Mélenchon, bà Anne Hidalgo, ông Yannick Jadot hay ông Fabien Roussel cũng đã hứa hẹn sẽ lập tức tăng SMIC lên từ 10 đến 18% nếu đắc cử. Tiếp đến là các mối lo về mức đóng góp an sinh xã hội hay lạm phát, khi Ngân hàng Pháp dự báo lạm phát của Pháp năm 2022 sẽ ở mức 5%, cao nhất trong nhiều thập kỷ. Nói chung, các vấn đề đối nội, kinh tế - an sinh xã hội vẫn sẽ là những gì mà các cử tri Pháp trông đợi nhất ở người sẽ giữ cương vị Tổng thống Pháp sắp tới.