Giá dầu lao dốc, chứng khoán bùng nổ sau thỏa thuận ngừng bắn Mỹ - Iran
Trong một diễn biến đầy bất ngờ, Tổng thống Donald Trump tuyên bố đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần với Iran, mở ra hy vọng giải tỏa điểm nóng eo biển Hormuz và hạ nhiệt cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu.
Đăng tải trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump cho biết: "Trong các cuộc trao đổi với Thủ tướng Shehbaz Sharif và Tổng tham mưu trưởng quân đội Asim Munir của Pakistan, họ đã đề nghị tôi hoãn triển khai lực lượng hủy diệt dự kiến nhằm vào Iran tối nay, với điều kiện Iran đồng ý mở lại eo biển Hormuz một cách hoàn toàn, lập tức và an toàn. Tôi đã đồng ý tạm dừng các cuộc ném bom và tấn công Iran trong thời hạn hai tuần. Đây sẽ là lệnh ngừng bắn hai chiều".
Theo Tổng thống Mỹ, lý do ông đưa ra quyết định như vậy là Mỹ đã đạt được mọi mục tiêu quân sự, đồng thời đang tiến rất gần tới thỏa thuận dứt điểm về hòa bình lâu dài với Iran, cũng như hòa bình tại Trung Đông. Ngoài ra, Tổng thống Mỹ cũng đăng tải: "Chúng tôi đã nhận được đề xuất 10 điểm từ phía Iran và tin rằng đây là cơ sở khả thi để đàm phán". Ông nhấn mạnh rằng mấu chốt của thỏa thuận nằm ở việc mở lại eo biển Hormuz, nơi khoảng 20% lượng dầu thế giới đi qua.
Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cho biết họ đã chấp thuận lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần. "Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng điều này không đồng nghĩa với việc chiến sự đã chấm dứt. Chúng tôi vẫn luôn trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu. Chỉ cần đối phương mắc sai lầm dù là nhỏ nhất, họ sẽ phải đối mặt với toàn bộ sức mạnh đáp trả của chúng tôi", hội đồng cho hay.
Ngoại trưởng Abbas Araghchi thông báo Iran sẽ mở cửa eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn. "Trong hai tuần này, việc đi lại an toàn qua eo biển Hormuz sẽ được đảm bảo thông qua sự điều phối với Lực lượng Vũ trang Iran, có tính đến các hạn chế kỹ thuật", ông nói.
Ngay sau thông báo về thỏa thuận ngừng bắn, thị trường tài chính toàn cầu đã chứng kiến những biến động cực mạnh. Giá dầu thô Mỹ (WTI) giao sau giảm hơn 15%, xuống dưới mức $95/thùng. Tương tự, dầu Brent – chuẩn mực toàn cầu – cũng lao dốc 12,88% xuống còn $95,12/thùng. Mặc dù đây là mức giảm đáng kể, nhưng giá dầu vẫn cao hơn nhiều so với mức $67,02 ghi nhận vào ngày 27/2, thời điểm trước khi xung đột bùng phát.
Trái ngược với đà giảm của năng lượng, thị trường chứng khoán đồng loạt khởi sắc. Tại Mỹ, chỉ số Dow Jones tương lai tăng hơn 900 điểm (tương đương 2%), S&P 500 tăng 2,1% và Nasdaq tăng khoảng 2,5%. Tại châu Á, chỉ số Nikkei 225 (Nhật Bản) tăng mạnh 4,9%, Kospi (Hàn Quốc) tăng 5,7% và Hang Seng (Hồng Kông) tăng 2,8% trong phiên giao dịch sáng thứ Tư.
Thỏa thuận này được Tổng thống Trump đưa ra chưa đầy hai giờ trước thời hạn chót 8 giờ tối 7/4 (giờ Bờ Đông của Mỹ) – thời điểm ông từng đe dọa sẽ có hành động quân sự xóa sổ "cả một nền văn minh".
Giới phân tích cảnh báo rằng lệnh ngừng bắn mới chỉ là bước đầu và chưa giải quyết được tận gốc vấn đề quyền kiểm soát eo biển. Hội đồng An ninh Quốc gia Iran tuyên bố quân đội của họ sẽ tiếp tục điều phối việc qua lại tại eo biển này để duy trì "vị thế địa chính trị và kinh tế độc tôn". Trong khi đó, cuộc chiến đã gây ra cú sốc cung dầu lớn nhất lịch sử, làm gián đoạn từ 12 đến 15 triệu thùng dầu mỗi ngày.
Ông Bob McNally, Chủ tịch Rapidan Energy Group, nhận định với CNN: “Thị trường đang khao khát tin tốt, nhưng liệu eo biển có thực sự mở cửa hoàn toàn hay không vẫn là một dấu hỏi lớn”.
Trong khi đó, ông Karl Schamotta từ trung tâm nghiên cứu Corpay Currency Research nhận xét rằng, ngoài những tác động ngắn hạn, Iran đã chứng minh được khả năng khiến thị trường dầu khí toàn cầu "phải quỳ gối", một đòn bẩy chính trị cực kỳ nguy hiểm trong tương lai.