Giá dầu và cước vận tải tăng vọt bất chấp nỗ lực của chính quyền ông Trump
Chi phí vận tải biển và giá năng lượng tại Mỹ tiếp tục leo thang trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, bất chấp việc chính quyền Tổng thống Donald Trump ban hành miễn trừ tạm thời đối với Đạo luật Jones nhằm giảm áp lực nguồn cung trong nước.
Miễn trừ kéo dài 60 ngày, có hiệu lực từ ngày 18/3, được đưa ra khi hoạt động vận chuyển năng lượng qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu – bị gián đoạn nghiêm trọng do xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran, theo Al Jazeera.
Theo quy định của Đạo luật Jones, hàng hóa vận chuyển giữa các cảng của Mỹ phải sử dụng tàu được đóng, đăng ký và phần lớn thuộc sở hữu của Mỹ. Điều này làm hạn chế số lượng tàu chở dầu phục vụ nhu cầu nội địa. Chính quyền Washington kỳ vọng việc nới lỏng tạm thời quy định sẽ góp phần hạ nhiệt giá năng lượng.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định tác động của biện pháp này là rất hạn chế. Bà Usha Haley, giáo sư quản trị tại Đại học Wichita (Kansas, Mỹ), cho rằng mức giảm giá chỉ ở quy mô rất nhỏ, không đủ bù đắp đà tăng mạnh của giá dầu toàn cầu. Theo bà, mức thay đổi chỉ khoảng vài cent mỗi gallon tại một số khu vực, trong khi giá dầu vẫn tiếp tục leo thang.
Thực tế, giá dầu thế giới đã tăng đáng kể trong bối cảnh căng thẳng leo thang. Giá dầu Brent có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng, trước khi ổn định quanh mức 98,91 USD/thùng, tăng khoảng 4% trong ngày. Trong khi đó, dầu thô ngọt nhẹ Mỹ (WTI) cũng tăng 2,6%, lên mức 99,10 USD/thùng.
Đà tăng này diễn ra sau khi Hải quân Mỹ triển khai phong tỏa các cảng của Iran nhằm hạn chế dòng chảy dầu mỏ, sau khi các cuộc đàm phán giữa hai bên không đạt được thỏa thuận. Diễn biến này tiếp tục làm gián đoạn lưu thông qua eo biển Hormuz, từ đó gây áp lực lên nguồn cung toàn cầu.
Tại thị trường nội địa Mỹ, người tiêu dùng cũng đang chịu tác động rõ rệt. Theo Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá xăng trung bình đã tăng lên 4,125 USD/gallon, so với mức 3,63 USD/gallon cùng kỳ tháng trước. Mỗi gallon tương đương 3,78 lít.
Trong lĩnh vực vận tải biển, các hãng tàu đã phải điều chỉnh tuyến đường để tránh khu vực rủi ro. Hơn 34.000 tàu đã chuyển hướng khỏi eo biển Hormuz trong tháng qua. Chỉ số Containerized Freight Index – thước đo chi phí vận chuyển container – tăng hơn 10% trong tháng và cao hơn 35% so với cùng kỳ năm trước.
Một số hãng vận tải lớn như Maersk và Hapag-Lloyd đã tạm dừng các tuyến đi qua eo biển Hormuz từ tháng 3. Đồng thời, nhiều công ty bảo hiểm hàng hải lớn, bao gồm Gard, Skuld và NorthStandard, cũng đã ngừng cung cấp bảo hiểm rủi ro chiến tranh cho các tàu hoạt động tại khu vực này, khiến chủ tàu càng thận trọng hơn.
Mặc dù bảo hiểm hàng hải hiện đã được khôi phục, chi phí đã tăng gấp 10 lần so với trước khi xung đột nổ ra. Các chuyên gia nhận định giá nhiên liệu và chi phí vận tải chỉ có thể dần ổn định khi lưu lượng vận chuyển qua eo biển Hormuz trở lại mức trước xung đột.