Hỗ trợ Trung Đông đối phó UAV Iran, Ukraine muốn nhận lại tài chính và công nghệ
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Kiev đang kỳ vọng nhận được nguồn tài chính và chuyển giao công nghệ từ các quốc gia Trung Đông sau khi cử các chuyên gia quân sự tới khu vực này hỗ trợ đối phó máy bay không người lái (UAV) của Iran trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran leo thang.
Phát biểu với báo giới ngày 15/3, ông Zelensky cho biết Ukraine đã triển khai ba nhóm chuyên gia đến Trung Đông để đánh giá tình hình và giới thiệu các giải pháp phòng thủ chống UAV – loại vũ khí mà Iran được cho là đang sử dụng để tấn công các mục tiêu liên quan tới Mỹ trong khu vực.
“Đây không phải là việc tham gia vào các chiến dịch quân sự. Chúng tôi không ở trong tình trạng chiến tranh với Iran”, nhà lãnh đạo Ukraine nhấn mạnh.
Trước đó trong tuần, Kiev thông báo đã cử các nhóm quân sự đến Qatar, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Arab Saudi và một căn cứ quân sự của Mỹ tại Jordan.
Theo ông Zelensky, việc hỗ trợ kỹ thuật có thể mở ra cơ hội cho các thỏa thuận dài hạn về công nghệ UAV giữa Ukraine và các quốc gia vùng Vịnh. Tuy nhiên, hình thức “đền đáp” cụ thể dành cho Kiev vẫn đang được thảo luận. “Đối với chúng tôi hiện nay, cả công nghệ lẫn nguồn tài chính đều rất quan trọng”, ông nói.
Trong suốt hơn bốn năm xung đột, Ukraine đã tích lũy nhiều kinh nghiệm trong việc đối phó với UAV tự sát Shahed-136 do Iran sản xuất – loại khí tài mà Nga được cho là thường xuyên sử dụng trong các cuộc tấn công vào hạ tầng Ukraine.
Nhờ kinh nghiệm thực chiến này, Kiev đã phát triển nhiều biện pháp phòng thủ hiệu quả, bao gồm UAV đánh chặn giá rẻ, hệ thống gây nhiễu điện tử và các tổ hợp phòng không tầm ngắn.
Tuy vậy, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington không cần sự hỗ trợ của Ukraine trong việc đánh chặn UAV Iran nhằm vào các mục tiêu của Mỹ.
Ông Zelensky cũng bày tỏ quan ngại rằng cuộc chiến đang leo thang ở Trung Đông có thể làm ảnh hưởng đến nguồn cung tên lửa phòng không dành cho Ukraine. “Chúng tôi không mong muốn Mỹ rời xa vấn đề Ukraine vì những diễn biến ở Trung Đông”, ông nói.
Nhà lãnh đạo Ukraine tiết lộ rằng Kiev từng đề xuất một thỏa thuận hợp tác UAV với Washington trị giá từ 35–50 tỷ USD, nhưng đến nay vẫn chưa đạt được tiến triển.
Trước sự quan tâm ngày càng lớn của nhiều quốc gia đối với công nghệ UAV đánh chặn của Ukraine, ông Zelensky cho biết Kiev sẽ thắt chặt quy định trong việc bán các hệ thống này.
Theo đó, các chính phủ hoặc doanh nghiệp nước ngoài sẽ không thể trực tiếp làm việc với các nhà sản xuất Ukraine để mua thiết bị quân sự mà phải thông qua kênh chính phủ.
“Thật không may, đại diện của một số chính phủ hoặc công ty muốn bỏ qua chính phủ Ukraine để mua thiết bị trực tiếp từ nhà sản xuất”, ông Zelensky nói.
Ông nhấn mạnh rằng các hợp đồng quốc phòng cần được thiết lập thông qua kênh chính trị trước, sau đó khu vực tư nhân mới tiến hành các cuộc đàm phán kỹ thuật và thương mại.
Động thái này được cho là nhằm bảo đảm kiểm soát chặt chẽ các công nghệ quân sự nhạy cảm, đồng thời giúp Kiev tận dụng tốt hơn cơ hội hợp tác quốc phòng trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu về các hệ thống chống UAV ngày càng tăng.