Iran cảnh báo phương án quân sự với nước này sẽ gây hậu quả thảm khốc
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định Tehran “đã sẵn sàng cho hòa bình” và theo đuổi giải pháp ngoại giao với Mỹ, cho rằng một thỏa thuận giữa hai nước vẫn trong tầm tay bất chấp các cảnh báo cứng rắn từ Washington và sự gia tăng hiện diện quân sự của Mỹ tại Trung Đông, Al Jazeera đưa tin.
Phát biểu trên kênh truyền hình Mỹ MS NOW ngày 20/1 (giờ địa phương), ông Araghchi nhấn mạnh chương trình hạt nhân của Iran “không có giải pháp quân sự”. “Một giải pháp ngoại giao nằm trong tầm với; chúng ta hoàn toàn có thể đạt được điều đó”, ông nói, đồng thời cho biết ông có hơn 20 năm kinh nghiệm đàm phán và tin tưởng một thỏa thuận “công bằng, dựa trên nguyên tắc cùng có lợi” là khả thi.
Bình luận về việc Mỹ triển khai hai tàu sân bay cùng hàng chục chiến đấu cơ tới khu vực, ông Araghchi cho rằng động thái này “không cần thiết và không hữu ích”, cảnh báo lựa chọn quân sự sẽ chỉ “làm tình hình phức tạp hơn” và có thể gây “hậu quả thảm khốc không chỉ cho Iran mà cho cả khu vực và cộng đồng quốc tế”.
Chỉ vài giờ sau cuộc phỏng vấn, Tổng thống Mỹ Donald Trump được hỏi về khả năng tiến hành các cuộc không kích hạn chế nhằm tăng đòn bẩy đàm phán với Tehran. Ông trả lời: “Tôi có thể nói là tôi đang cân nhắc điều đó.”
Tuy nhiên, Ngoại trưởng Iran cảnh báo người Iran là “một dân tộc tự hào” và chỉ đáp lại “ngôn ngữ của sự tôn trọng”. Ông cho rằng các biện pháp trước đây của Washington – từ chiến tranh, trừng phạt” – đều không đạt được mục tiêu.
Trong tháng qua, Mỹ và Iran đã tiến hành hai vòng đàm phán, quan chức hai bên mô tả là tích cực. Dù vậy, chính quyền ông Trump tiếp tục điều động thêm khí tài quanh Iran.
Theo dữ liệu từ các trang theo dõi hàng hải, tàu sân bay USS Gerald R. Ford – được xem là lớn nhất thế giới – đã đi qua eo biển Gibraltar để vào Địa Trung Hải, trên hành trình hướng tới Vùng Vịnh.
Ông Trump gần đây đặt thời hạn 10 ngày để Tehran đạt được thỏa thuận, sau đó nới lên tối đa 15 ngày, và từng nói một thỏa thuận nên được hoàn tất trong vòng một tháng. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng thường xuyên đưa ra cảnh báo về những hậu quả “rất cứng rắn” và “mang tính chấn động” nếu Iran không nhượng bộ.
Căng thẳng song phương từng leo thang mạnh vào tháng 6 năm ngoái, khi Mỹ tham gia các cuộc tấn công của Israel nhằm vào Iran và không kích ba cơ sở hạt nhân chủ chốt của nước này. Ông Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố các đòn đánh đã “xóa sổ” chương trình hạt nhân Iran. Tuy nhiên, tình trạng thực tế của chương trình này chưa được các cơ quan giám sát quốc tế xác nhận công khai, và vị trí lượng uranium làm giàu ở mức cao của Iran vẫn chưa được tiết lộ.
Tehran khẳng định quyền làm giàu uranium của mình không vi phạm nghĩa vụ theo Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT). Làm giàu uranium là quá trình tách đồng vị hiếm có khả năng tạo phản ứng phân hạch hạt nhân. Ở mức thấp, uranium làm giàu có thể dùng cho nhà máy điện; nếu đạt khoảng 90%, vật liệu này có thể được sử dụng để chế tạo vũ khí hạt nhân. Iran phủ nhận việc theo đuổi bom nguyên tử.
Theo Ngoại trưởng Iran, bước tiếp theo là Tehran sẽ trình một đề xuất bằng văn bản cho phía Mỹ, do đặc phái viên của Tổng thống Trump là Steve Witkoff dẫn đầu đoàn đàm phán. Hai bên sau đó sẽ thương lượng chi tiết nhằm đi đến thỏa thuận cuối cùng.
“Chúng tôi đã thống nhất một bộ nguyên tắc định hướng cho đàm phán và khung của một thỏa thuận. Chúng tôi được đề nghị chuẩn bị bản dự thảo. Lần gặp tới, hai bên có thể đi sâu vào văn bản đó và hy vọng đi đến kết luận”, ông Araghchi nói.