Iran nêu 2 điều kiện then chốt với Mỹ trước "giờ G"
Phái đoàn Iran đã đến thủ đô Islamabad của Pakistan, nơi dự kiến diễn ra các cuộc đàm phán hòa bình với Mỹ, nhưng cảnh báo sẽ rút khỏi đối thoại nếu không được đáp ứng các "điều kiện tiên quyết".
IndiaToday sáng nay (11/4) dẫn thông báo của truyền thông Iran xác nhận phái đoàn đàm phán của Tehran do Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf dẫn đầu, đã đến thủ đô Islamabad của Pakistan từ ngày 10/4 để chuẩn bị cho các cuộc đàm phán hòa bình với Mỹ.
Tháp tùng ông Qalibaf là Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi, Thư ký Hội đồng Quốc phòng Tối cao Ali Akbar Ahmadian, Thống đốc ngân hàng trung ương Abdolnaser Hemmati và cựu thành viên Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran Mohammad Bagher Zolghadr.
Theo Reuters, nhóm đàm phán của Mỹ, dẫn đầu bởi Phó Tổng thống JD Vance, cũng đã lên đường đến Islamabad và dự kiến đến nơi trong ngày 11/4.
Tuy nhiên, ngay trước khi các bên bắt đầu thương lượng, Iran đã bất ngờ nêu 2 "điều kiện tiên quyết" để đàm phán đạt kết quả, một là Israel phải dừng các cuộc tấn công nhắm vào Hezbollah ở Lebanon và hai là dỡ bỏ lệnh phong tỏa đối với tài sản Iran hiện đang bị phương Tây đóng băng.
Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội X, Chủ tịch Quốc hội Iran Qalibaf nêu rõ 2 điều kiện nói trên "đã được các bên thống nhất nhưng vẫn chưa được thực hiện".
Mỹ chưa bình luận về điều kiện của Iran, nhưng sau khi Mỹ và Iran tạm ngừng bắn, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho hay vấn đề Lebanon không nằm trong thỏa thuận ngừng bắn và cảnh báo Iran gánh hậu quả nghiêm trọng nếu phá vỡ cam kết.
Tuyên bố trên của Iran được đưa ra trong bối cảnh thủ lĩnh Hezbollah Naim Qassem cùng ngày kêu gọi chính phủ Lebanon chấm dứt các "nhượng bộ vô điều kiện" đối với Israel, đồng thời khẳng định các hoạt động quân sự sẽ tiếp diễn cho tới khi "hành vi gây hấn" của Israel và Mỹ đối với Lebanon chấm dứt.
Trong khi đó, Israel cũng có những động thái ngoại giao đáng chú ý khi tuyên bố không chấp nhận vai trò trung gian của Pháp trong các cuộc đàm phán với Lebanon dù trước đó ngỏ ý sẵn sàng đàm phán về chiến dịch của Tel Aviv trên lãnh thổ quốc gia láng giềng.
Hiện chưa rõ cách thức diễn ra đàm phán Mỹ-Iran. Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cho biết các cuộc đàm phán có thể kéo dài tới 15 ngày. Giới quan sát cho hay, Mỹ và Iran đang có những khác biệt đáng kể về phương hướng chấm dứt xung đột.
Trong đó, Iran đã đưa ra đề xuất hòa bình 10 điểm, bao gồm các yêu cầu như quyền giám sát eo biển Hormuz, Mỹ rút lực lượng chiến đấu khỏi Trung Đông, và chấm dứt chiến dịch nhằm vào những nhóm vũ trang đồng minh của Tehran cùng nhiều điều khoản khác. Mỹ chưa chính thức chấp nhận các điều kiện này, dù Tổng thống Donald Trump từng mô tả kế hoạch 10 điểm là "có thể đàm phán được".
Washington trước đó đã chuyển đề xuất 15 điểm cho Tehran. Trong số các điều khoản có yêu cầu Iran phải từ bỏ toàn bộ năng lực hạt nhân hiện có, chấm dứt làm giàu uranium và cam kết vĩnh viễn không theo đuổi vũ khí hạt nhân, đảm bảo eo biển Hormuz luôn thông suốt. Đổi lại, Washington đề xuất dỡ bỏ tất cả lệnh trừng phạt Iran, hỗ trợ phát triển chương trình hạt nhân dân sự.
Cựu đại sứ Pakistan tại Trung Quốc Masood Khalid cho rằng bầu không khí trước thềm đàm phán đang trở nên không thuận lợi. Ông cảnh báo các diễn biến quân sự, đặc biệt tại Lebanon, có thể khiến lập trường của các bên trở nên cứng rắn hơn và làm gia tăng thách thức cho tiến trình đối thoại.
Nhà phân tích Sahar Khan tại Washington cho rằng trở ngại lớn nhất là sự thiếu lòng tin giữa các bên. "Hiện tại, cả Washington và Tehran đều tìm cách thể hiện lợi thế của mình thông qua các yêu cầu ở mức cao", bà Khan nói với Al Jazeera. "Tuy nhiên, nếu lệnh ngừng bắn được duy trì và hai bên có thể gặp trực tiếp, đó sẽ là bước tiến đáng kể".