Mỹ – Đan Mạch tiếp tục bất đồng sâu sắc về tương lai Greenland
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 14/1 (giờ địa phương, tức 15/1 giờ Việt Nam) tiếp tục tái khẳng định quan điểm rằng Washington “cần Greenland” vì lý do an ninh quốc gia, đồng thời cho rằng Đan Mạch không đủ năng lực bảo vệ hòn đảo này trước các nguy cơ từ Nga và Trung Quốc.
Phát biểu được đưa ra sau cuộc gặp cấp cao giữa quan chức Mỹ, Đan Mạch và Greenland tại Nhà Trắng, cho thấy những khác biệt căn bản – thậm chí khó dung hòa – giữa Washington, Copenhagen và Nuuk về tương lai chính trị của Greenland.
“Greenland có ý nghĩa sống còn đối với an ninh quốc gia, không chỉ của Mỹ mà cả của Đan Mạch”, Tổng thống Trump nói với báo giới tại Phòng Bầu dục, Reuters đưa tin. Ông lập luận rằng nếu Nga hoặc Trung Quốc muốn chiếm đóng Greenland, Đan Mạch “không thể làm gì”, trong khi Mỹ thì “có thể làm tất cả”. Ông cũng nhắc lại ví dụ Venezuela để minh họa cho lập luận của mình.
Trước đó cùng ngày, Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen và người đứng đầu cơ quan đối ngoại của Greenland Vivian Motzfeldt đã có cuộc gặp với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và Phó Tổng thống JD Vance tại Nhà Trắng. Sau cuộc họp kéo dài khoảng hai giờ, hai bên nhất trí thành lập một nhóm công tác chung Mỹ – Đan Mạch nhằm thảo luận nhiều vấn đề liên quan đến Greenland, dự kiến có thể họp trong vài tuần tới.
Tuy nhiên, cả ông Rasmussen và bà Motzfeldt đều thẳng thắn cho biết phía Mỹ không thay đổi lập trường cốt lõi về việc phải “mua lại” hoặc kiểm soát Greenland – điều mà Đan Mạch và Greenland coi là hành vi xâm phạm chủ quyền không thể chấp nhận.
“Chúng tôi đã không thể thay đổi quan điểm của phía Mỹ”, Ngoại trưởng Rasmussen nói với phóng viên bên ngoài Đại sứ quán Đan Mạch tại Washington. “Rõ ràng là Tổng thống Mỹ vẫn giữ mong muốn chiếm quyền kiểm soát Greenland”.
Trước thềm cuộc gặp, Tổng thống Trump viết trên mạng xã hội rằng NATO sẽ trở nên “mạnh mẽ và hiệu quả hơn rất nhiều” nếu Greenland thuộc về Mỹ, đồng thời nhấn mạnh rằng “bất kỳ phương án nào ít tham vọng hơn điều đó đều không thể chấp nhận”.
Trong những tuần gần đây, ông Trump liên tục lặp lại lập luận rằng việc sở hữu Greenland là yêu cầu bắt buộc về an ninh quốc gia, và cáo buộc Đan Mạch không đủ khả năng ngăn chặn ảnh hưởng của Nga và Trung Quốc tại khu vực Bắc Cực.
Về phía mình, Đan Mạch và Greenland khẳng định hòn đảo “không phải để bán”, cho rằng những lời đe dọa sử dụng vũ lực là thiếu trách nhiệm và các lo ngại an ninh cần được giải quyết thông qua hợp tác giữa các đồng minh. Nhiều quốc gia chủ chốt trong Liên minh châu Âu đã công khai ủng hộ lập trường của Đan Mạch – một thành viên NATO.
Copenhagen và Nuuk cũng cho biết đang tăng cường hiện diện quân sự tại Greenland và các khu vực lân cận, phối hợp chặt chẽ với NATO nhằm củng cố năng lực phòng thủ Bắc Cực. Theo Bộ Quốc phòng Đan Mạch, các hoạt động này sẽ bao gồm nhiều cuộc tập trận kéo dài trong suốt năm 2026.
Tại cuộc họp báo, ông Rasmussen và bà Motzfeldt đánh giá cuộc gặp với phía Mỹ diễn ra “tôn trọng”, đồng thời thừa nhận Đan Mạch chia sẻ mối quan tâm của Washington về an ninh Bắc Cực. Tuy nhiên, họ kiên quyết bác bỏ khả năng Greenland trở thành lãnh thổ của Mỹ.
Đáp lại tuyên bố của ông Trump rằng Greenland đang bị “bao vây” bởi tàu chiến Nga và Trung Quốc, Ngoại trưởng Rasmussen nhấn mạnh: “Đó không phải là một câu chuyện đúng sự thật. Không có chuyện tàu chiến Trung Quốc xuất hiện khắp nơi”.
Theo tiết lộ của Ngoại trưởng Rasmussen, ban đầu Đan Mạch và Greenland chỉ mong muốn làm việc với Ngoại trưởng Rubio, nhưng Phó Tổng thống Vance cũng yêu cầu tham dự và trực tiếp chủ trì cuộc gặp tại Nhà Trắng. Đây cũng là cuộc tiếp xúc cấp cao đầu tiên giữa Mỹ và Đan Mạch về vấn đề Greenland, sau nhiều tháng Washington bị cho là né tránh các nỗ lực đối thoại từ Copenhagen.