Mỹ áp trừng phạt lớn nhất từ trước đến nay với Iran
Bộ Tài chính Mỹ ngày 30/7 đã công bố một loạt lệnh trừng phạt mới nhằm vào hơn 100 cá nhân, công ty và tàu biển liên quan đến Iran, trong động thái được đánh giá là hành động trừng phạt lớn nhất kể từ chiến dịch “gây áp lực tối đa” dưới thời chính quyền Tổng thống Donald Trump năm 2018.
Theo hãng tin Al Jazeera, trọng tâm của các lệnh trừng phạt là một “đế chế vận tải biển khổng lồ” do Mohammad Hossein Shamkhani, con trai của cố vấn cấp cao cho Lãnh tụ Tối cao Iran, Đại giáo chủ Ali Khamenei, điều hành. Bộ Tài chính Mỹ cho biết mạng lưới này vận chuyển dầu mỏ và các sản phẩm từ Iran và Nga đến người mua toàn cầu, mang lại hàng chục tỷ USD lợi nhuận cho giới tinh hoa Iran.
“Gia tộc Shamkhani là ví dụ điển hình về cách giới lãnh đạo Iran khai thác địa vị để tích lũy tài sản và tài trợ cho các hoạt động gây bất ổn”, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tuyên bố. Ông cũng nhấn mạnh: “Đây là gói trừng phạt lớn nhất từng được áp dụng kể từ năm 2018”.
Lệnh trừng phạt bao gồm loạt mục tiêu: 15 công ty vận tải biển, 52 tàu, 12 cá nhân và 53 tổ chức trải rộng tại 17 quốc gia, từ Panama, Italy đến Hồng Kông.
Bộ Tài chính Mỹ cáo buộc gia tộc Shamkhani kiểm soát phần lớn lượng dầu thô xuất khẩu của Iran. Mặc dù Ali Shamkhani, cha của Mohammad Hossein Shamkhani, đã bị trừng phạt từ năm 2020, gia đình này vẫn sở hữu nhiều bất động sản cao cấp trên thế giới và mang hộ chiếu nước ngoài, cho phép hoạt động kinh doanh xuyên quốc gia mà không bị phát hiện.
Đáp lại, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran gọi các biện pháp trừng phạt mới là “minh chứng cho sự thù địch lâu dài của Mỹ với Iran”, theo Mạng lưới Tin tức Sinh viên Iran (ISNA).
Căng thẳng gia tăng trong bối cảnh Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cảnh báo rằng bất kỳ hành động xâm lược nào nhắm vào Iran sẽ nhận được phản ứng mạnh mẽ.
“Iran, một quốc gia với 7.000 năm văn minh, sẽ không cúi đầu trước bất kỳ mối đe dọa nào”, ông Araghchi viết trên mạng xã hội X hồi đầu tuần, đồng thời phản bác những tuyên bố gần đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump về khả năng tấn công Iran nếu nước này nối lại chương trình hạt nhân.
Ông nhấn mạnh thêm: “Nếu hành động xâm lược lặp lại, Iran sẽ đáp trả quyết liệt và theo cách không thể che giấu.”
Hiện tại, Trung Quốc vẫn là khách hàng mua dầu lớn nhất của Iran. Trong khi đó, một quan chức Mỹ cho biết các biện pháp trừng phạt mới có thể khiến Tehran gặp khó khăn hơn trong việc bán dầu, song sẽ không gây gián đoạn đáng kể tới thị trường năng lượng toàn cầu.