Mỹ bắt giữ tàu hàng treo cờ Iran gần Hormuz, Tehran khẳng định đáp trả
Căng thẳng Mỹ – Iran tiếp tục leo thang sau khi Washington xác nhận đã nổ súng và bắt giữ một tàu hàng treo cờ Iran gần eo biển Hormuz. Tehran ngay lập tức lên tiếng phản ứng mạnh mẽ, cảnh báo sẽ có biện pháp đáp trả, đồng thời cáo buộc hành động của Mỹ đe dọa tiến trình đàm phán mong manh giữa hai bên.
Hôm 19/4 (giờ địa phương), lực lượng hải quân Mỹ tuyên bố đã chặn bắt tàu hàng treo cờ Iran mang tên Touska, khi con tàu được cho là tìm cách vượt qua lệnh phong tỏa tại khu vực eo biển Hormuz. Sau 6 giờ tiến hành cảnh báo nhưng không được đáp lại, tàu khu trục Mỹ đã nổ súng vào khu vực phòng máy nhằm vô hiệu hóa con tàu, trước khi lính thủy quân lục chiến Mỹ từ đơn vị viễn chinh số 31 đổ bộ lên tàu để kiểm soát.
Thông báo của Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) trên mạng xã hội X cho hay: “Các lực lượng Mỹ đã đưa ra nhiều lời cảnh báo và thông báo cho con tàu treo cờ Iran rằng họ đang vi phạm lệnh phong tỏa của Mỹ. Sau khi thủy thủ đoàn trên tàu Touska không tuân thủ các cảnh báo lặp đi lặp lại trong khoảng 6 giờ, tàu USS Spruance đã yêu cầu thuỷ thủ trên tàu Touska sơ tán khỏi buồng máy. Tàu Spruance sau đó đã vô hiệu hóa hệ thống đẩy của tàu Touska bằng cách bắn nhiều loạt đạn từ pháo MK 45 cỡ 127mm từ tàu khu trục vào buồng máy của Touska”.
Tàu hàng Touska dài 270 mét và có trọng tải gần bằng một tàu sân bay. Một số nguồn thạo tin còn cho biết, tàu Touska đã khởi hành từ Malaysia và khoảng 6 giờ trước khi xảy ra vụ bắt giữ, tàu Touska ở vị trí cách bờ biển phía nam Iran khoảng 45km, gần thành phố Chabahar.
Theo truyền thông quốc tế, Washington cho rằng con tàu có liên quan đến các hoạt động bị trừng phạt và nằm trong danh sách theo dõi của Bộ Tài chính Mỹ. Đây cũng là vụ bắt giữ đầu tiên kể từ khi Mỹ triển khai phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran từ giữa tháng 4, nhằm gia tăng sức ép trong bối cảnh đàm phán chưa đạt kết quả.
Về phần mình, hãng thông tấn Mehr dẫn thông tin từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) khẳng định, lực lượng Mỹ tại biển Oman phải rút lui và rời khu vực sau khi nổ súng vào một tàu thương mại của Iran nhằm ép buộc con tàu phải quay trở lại lãnh hải Iran. Bài viết nhấn mạnh: "Lực lượng Mỹ phải rời đi sau sự hiện diện kịp thời và phản ứng nhanh chóng" từ các đơn vị hải quân thuộc IRGC".
Ngay sau đó, Đài Phát thanh - Truyền hình Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRIB) cũng dẫn lời quân đội nước này cáo buộc, Mỹ đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn và thực hiện hành vi vi phạm trên tuyến hàng hải quốc tế khi tấn công một tàu thương mại của Iran tại vùng biển Oman. Tuyên bố khẳng định, Lực lượng Vũ trang Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ sớm phản ứng và tiến hành đáp trả đối với hành vi của Mỹ.
Trong một diễn biến có liên quan, bất chấp tuyên bố của Tổng thống Donald Trump về vòng đàm phán mới Mỹ - Iran diễn ra hôm nay (20/4) tại Pakistan, truyền thông Iran hiện khẳng định, nước này chưa có kế hoạch đối thoại với Mỹ.
Về phía Pakistan, trong bài viết đăng trên mạng xã hội X tối 19/4, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif thông báo vừa tiến hành điện đàm với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian, khẳng định Islamabad vẫn đang nỗ lực thúc đẩy giải pháp ngoại giao, nhưng không đề cập tới thời điểm tổ chức cuộc đàm phán mới.
Trong khi đó về phía Israel - quốc gia liên minh với Mỹ tiến hành chiến dịch quân sự tại Trung Đông, Thủ tướng Benjamin Netanyahu khẳng định chiến dịch nhằm vào Tehran vẫn chưa kết thúc. Ông Netanyahu cảnh báo, mọi chuyện đều có thể xảy ra và không ai biết trước được ngày mai sẽ diễn ra như thế nào.
Hôm 13/4, Mỹ đã công bố một lệnh phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran sau khi hòa đàm không đạt kết quả. Động thái này diễn ra nhằm đáp trả việc Iran áp đặt hạn chế đối với việc vận chuyển qua eo biển Hormuz. Hôm 17/4, Iran đã tạm thời nới lỏng các hạn chế đối với việc di chuyển của tàu thuyền thương mại không thù địch qua eo biển này. Tuy nhiên, Tehran đảo ngược quyết định sau chưa đầy 24 giờ với lý do Mỹ không dỡ bỏ phong tỏa hàng hải.