Mỹ xem xét nhiều phương án “sở hữu” Greenland, không loại trừ sử dụng vũ lực
Nhà Trắng ngày 6/1 xác nhận Tổng thống Donald Trump đang thảo luận các phương án nhằm giành quyền kiểm soát đảo Greenland, bao gồm cả khả năng sử dụng lực lượng quân sự, làm dấy lên lo ngại trong cộng đồng quốc tế và phản ứng mạnh mẽ từ các đồng minh châu Âu, Reuters đưa tin.
Trong thông cáo phát đi ngày 6/1, phát ngôn viên Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết ông Trump coi việc tiếp quản Greenland là một “ưu tiên an ninh quốc gia” nhằm “ngăn chặn các đối thủ ở khu vực Bắc Cực”, đồng thời nhấn mạnh việc sử dụng quân đội là một trong những lựa chọn luôn được đặt trên bàn thảo luận.
“Chúng tôi đang xem xét một loạt phương án để theo đuổi mục tiêu đối ngoại quan trọng này, và tất nhiên, việc huy động lực lượng quân sự là một lựa chọn mà Tổng tư lệnh có thể sử dụng”, thông cáo nêu rõ.
Greenland, vùng lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch với khoảng 57.000 dân, nhiều lần khẳng định không mong muốn trở thành một phần của Mỹ. Trong ngày 6/1, lãnh đạo các cường quốc châu Âu cùng Canada đã đồng loạt lên tiếng ủng hộ Greenland, nhấn mạnh hòn đảo này thuộc về người dân Greenland.
Giới phân tích cảnh báo rằng bất kỳ nỗ lực nào của Mỹ nhằm chiếm giữ Greenland bằng biện pháp quân sự từ tay Đan Mạch — một đồng minh lâu năm — sẽ gây chấn động nghiêm trọng trong NATO và làm gia tăng rạn nứt giữa Washington với các đồng minh châu Âu.
Bất chấp sự phản đối mạnh mẽ từ cộng đồng quốc tế, Tổng thống Trump vẫn tiếp tục xem xét các biện pháp biến Greenland thành một trung tâm chiến lược của Mỹ, trong bối cảnh Nga và Trung Quốc ngày càng gia tăng sự quan tâm tại khu vực Bắc Cực. Trước đó, vấn đề Greenland đã bị gác lại trong nhiều tháng.
Ông Trump lần đầu nêu ý tưởng mua lại Greenland vào năm 2019, trong nhiệm kỳ đầu tiên. Vấn đề này được khơi lại trong những ngày gần đây, sau khi Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro. Ngay sau vụ bắt giữ này, ông Trump tuyên bố rằng “sự thống trị của Mỹ tại Tây Bán cầu sẽ không bao giờ bị thách thức”, đồng thời gia tăng sức ép đối với Colombia và Cuba.
Theo một số nguồn tin, Tổng thống Trump và các cố vấn đang xem xét nhiều cách khác nhau để có được Greenland. Các phương án bao gồm việc Mỹ mua đứt Greenland hoặc thiết lập một Hiệp định Liên kết Tự do (Compact of Free Association – COFA) với vùng lãnh thổ này. Tuy nhiên, một thỏa thuận COFA sẽ không đáp ứng hoàn toàn tham vọng biến Greenland thành một phần của Mỹ.
Tờ Wall Street Journal dẫn lời Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói với các nghị sĩ rằng những tuyên bố cứng rắn gần đây của chính quyền đối với Greenland không đồng nghĩa với một cuộc xâm lược sắp xảy ra, và mục tiêu của Washington là mua lại hòn đảo này từ Đan Mạch.
Trong khi đó, Hạ nghị sĩ Don Bacon, thành viên đảng Cộng hòa, kêu gọi chính quyền ông Trump chấm dứt việc công khai thể hiện tham vọng đối với Greenland. “Cách chúng ta đang đối xử với họ thực sự mang tính xúc phạm và không mang lại bất kỳ lợi ích nào”, ông Bacon nói với CNN.
Các quan chức chính quyền Mỹ cho rằng Greenland có vai trò đặc biệt quan trọng đối với Mỹ do sở hữu nhiều khoáng sản có giá trị phục vụ công nghệ cao và quân sự. Tuy nhiên, các nguồn tài nguyên này hiện vẫn chưa được khai thác do thiếu lao động, cơ sở hạ tầng hạn chế và nhiều thách thức khác.