NASA chi 20 tỷ USD xây căn cứ Mặt Trăng
Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) ngày 24/3 công bố điều chỉnh lớn trong chiến lược thám hiểm không gian, với kế hoạch đầu tư khoảng 20 tỷ USD trong 7 năm tới để xây dựng căn cứ trên bề mặt Mặt Trăng, đồng thời phát triển tàu vũ trụ chạy bằng năng lượng hạt nhân phục vụ các sứ mệnh Sao Hỏa.
Phát biểu tại cuộc họp ở Washington với các đối tác, nhà thầu và quan chức chính phủ tham gia chương trình Artemis, Giám đốc NASA Jared Isaacman cho biết cơ quan này sẽ tăng cường các sứ mệnh robot lên Mặt Trăng, tạo nền tảng cho việc sử dụng năng lượng hạt nhân trên bề mặt thiên thể này.
Theo ông Isaacman, người được Tổng thống Mỹ Donald Trump bổ nhiệm và nhậm chức từ tháng 12 vừa qua, những điều chỉnh trên nằm trong kế hoạch cải tổ toàn diện chiến lược “từ Mặt Trăng tới Sao Hỏa” của NASA.
Kế hoạch xây dựng căn cứ Mặt Trăng nhằm hỗ trợ sự hiện diện lâu dài của con người trên bề mặt thiên thể này. Các sứ mệnh robot sẽ đóng vai trò chuẩn bị địa điểm, thử nghiệm công nghệ và từng bước xây dựng cơ sở hạ tầng trước khi các phi hành gia quay trở lại Mặt Trăng vào cuối thập niên này.
Bên cạnh đó, NASA dự kiến phóng tàu vũ trụ mang tên Space Reactor 1 Freedom trước cuối năm 2028 nhằm thử nghiệm công nghệ đẩy điện hạt nhân trong không gian sâu trên hành trình tới Sao Hỏa. Con tàu sẽ mang theo các trực thăng thăm dò, tương tự thiết bị Ingenuity từng hoạt động cùng xe tự hành Perseverance, qua đó thúc đẩy việc đưa công nghệ động cơ hạt nhân từ giai đoạn thử nghiệm sang vận hành thực tế.
Trực thăng Ingenuity trước đó đã đi vào lịch sử khi trở thành phương tiện đầu tiên thực hiện chuyến bay có kiểm soát trên một hành tinh khác, sau khi được đưa lên Sao Hỏa cùng tàu Perseverance và hạ cánh vào tháng 2/2021.
Trong một thay đổi đáng chú ý, NASA quyết định tạm dừng kế hoạch xây dựng trạm vũ trụ quỹ đạo Mặt Trăng Lunar Gateway – dự án hợp tác với các đối tác quốc tế và các nhà thầu như Northrop Grumman. Một số cấu phần của trạm này sẽ được chuyển đổi mục đích sử dụng để phục vụ việc xây dựng căn cứ trên bề mặt Mặt Trăng.
Động thái trên khiến vai trò tương lai của các đối tác quan trọng trong chương trình Artemis như Nhật Bản, Canada và Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) trở nên chưa rõ ràng, do các bên này trước đó đã cam kết cung cấp các thành phần cho trạm quỹ đạo.
Ông Isaacman cho rằng việc tạm dừng dự án Gateway “không gây bất ngờ”, khi NASA đang ưu tiên phát triển hạ tầng phục vụ các hoạt động lâu dài trên bề mặt Mặt Trăng.
Những điều chỉnh trong chương trình Artemis – dự án không gian trọng điểm của NASA – đang làm thay đổi các hợp đồng trị giá hàng tỷ USD, trong bối cảnh Mỹ đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng gia tăng từ Trung Quốc, quốc gia đặt mục tiêu đưa phi hành gia lên Mặt Trăng vào năm 2030.
Chương trình Artemis, được khởi động năm 2017 trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Donald Trump, hướng tới việc thiết lập các sứ mệnh thường xuyên lên Mặt Trăng, đánh dấu bước tiếp nối các chuyến thám hiểm thuộc chương trình Apollo kết thúc vào năm 1972.