Nga-Mỹ đàm phán nhiều giờ chưa xong, Biển Đen là chủ đề chính
Cuộc đối thoại giữa phái đoàn hai nước Nga-Mỹ ở Arab Saudi bắt đầu cách đây hơn 5 giờ đồng hồ và vẫn đang diễn ra, với một trong những đề chính là Sáng kiến Biển Đen.
Interfax tối nay (24/3, giờ Hà Nội) dẫn lời ông Grigory Karasin, thành viên phái đoàn đàm phán của Nga với Mỹ ở Arab Saudi, xác nhận, cuộc đối thoại Nga-Mỹ về khả năng đạt thoả thuận ngừng bắn Nga-Ukraine diễn ra một cách “sáng tạo và sôi nổi”. Hai bên bắt đầu vào phòng đàm phán từ khoảng 14h30 (giờ Hà Nội) và đến 19h30 chưa có tin kết thúc.
Khi được hỏi về việc liệu hai bên có đạt thỏa thuận nào không, ông Karasin đáp: "Không phải mọi cuộc đàm phán đều nhất thiết kết thúc bằng một số văn bản và thỏa thuận quy mô lớn. Điều quan trọng là phải duy trì liên lạc mọi lúc và hiểu quan điểm của nhau. Điều này thì khả thi".
Nga và Mỹ chưa tiết lộ toàn bộ chương trình nghị sự. Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitri Peskov trước đó cùng ngày thông báo Nga và Mỹ tập trung tham vấn về Sáng kiến Biển Đen.
Sáng kiến Biển Đen là tập hợp các văn kiện được Nga và Ukraine hồi tháng 7/2022 kí kết riêng rẽ với Liên hợp quốc (LHQ) và Thổ Nhĩ Kỳ để mở đường cho Kiev nối lại xuất khẩu ngũ cốc qua Biển Đen. Ở chiều ngược lại, LHQ cam kết vận động phương Tây dỡ bỏ các rào cản để Nga cũng được xuất khẩu ngũ cốc và phân bón.
Đến khi Nga tuyên bố dừng gia hạn thỏa thuận vào tháng 7/2023, Ukraine đã xuất khẩu được hàng chục triệu tấn ngũ cốc các loại, nhưng các biện pháp hạn chế của phương Tây nhắm vào hoạt động xuất khẩu nông sản và phân bón của Nga chưa được dỡ bỏ.
Trong khi đó, Guardian dẫn nguồn tin Nhà Trắng khẳng định Mỹ muốn làm rõ với Nga về cách thức Moscow-Kiev dừng tấn công tầm xa vào các cơ sở năng lượng, cơ sở hạ tầng dân sự và dừng giao tranh trên Biển Đen, nhằm nối lại các hoạt động giao thương trên tuyến hàng hải tấp nập này.
Các bên được cho là chưa thống nhất về danh sách các cơ sở được coi là hạ tầng năng lượng của Nga-Ukraine. Ukraine rất muốn đưa hạ tầng đường sắt và cảng biển vào danh sách được bảo vệ, nhưng Nga chưa nhất trí.
PravaUkraine đưa tin, ngay sau đàm phán Nga-Mỹ, phái đoàn Mỹ sẽ gặp lại phái đoàn Ukraine để trao đổi thêm. Các quan chức hai nước đã thương lượng nhiều giờ vào ngày 23/3. Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Rustem Umerov khẳng định vòng đàm phán Kiev-Washington ngày 23/3 diễn ra "hữu ích".
Sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trong hai ngày 18 và 19/3, lãnh đạo Nga và Ukraine đã đạt đồng thuận về việc chấm dứt các cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng của nước kia trong vòng 30 ngày để mở đường tìm kiếm một thoả thuận ngừng bắn rộng hơn.
New York Times dẫn lời phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitri Peskov nói rằng, Tổng thống Putin đã đích thân lựa chọn các nhà đàm phán của nước này, nổi bật là nhà ngoại giao Grigory Karasin và quan chức Cơ quan An ninh Liên bang (FSB) Sergei Beseda.
Trong đó, ông Beseda năm nay 70 tuổi, là cố vấn của Giám đốc FSB Alexander Bortnikov. Từ 2009-2024, ông phụ trách “các điệp viên ở các nước thuộc Liên Xô cũ”, theo AlJazeera. Còn ông Karasin là thành viên Thượng viện Nga, từng giữ chức Thứ trưởng Ngoại giao Nga. Cả hai ông đều trong danh sách trừng phạt của phương Tây.
Mỹ chưa công khai danh tính thành viên phái đoàn tham gia thương lượng ở Arab Saudi. Nguồn tin của Reuters tiết lộ phái đoàn Mỹ có hai ông Andrew Peek, quan chức cấp cao tại Hội đồng An ninh Quốc gia, và Michael Anton, quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Mỹ.