Nga và Mỹ lên tiếng khi New START chính thức hết hiệu lực
Hôm nay (5/2), Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Chiến lược mới hay còn gọi là New START giữa Nga và Mỹ chính thức hết hiệu lực. Theo Reuters, cả Nga và Mỹ đều đã đưa ra những thông báo quan trọng liên quan đến vấn đề này.
TASS dẫn thông cáo hôm 4/2 từ Bộ Ngoại giao Nga nhấn mạnh, Moscow sẵn sàng có những biện pháp đáp trả cứng rắn trước các mối đe dọa tiềm tàng, song vẫn sẽ sẵn sàng tìm kiếm các giải pháp chính trị và ngoại giao nhằm “ổn định toàn diện tình hình chiến lược trên cơ sở đối thoại bình đẳng và cùng có lợi”.
Thông cáo có đoạn: "Moscow sẽ hành động một cách có trách nhiệm và cân bằng, xây dựng chính sách trong lĩnh vực vũ khí tấn công chiến lược dựa trên việc phân tích kỹ lưỡng chính sách quân sự của Mỹ cũng như tình hình chiến lược tổng thể".
Trước đó, vào tháng 9/2025, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã công khai đề xuất một biện pháp tạm thời, theo đó hai bên tiếp tục tuân thủ các giới hạn vũ khí của Hiệp ước New START thêm một năm sau thời điểm hết hạn, với điều kiện Mỹ có động thái đáp lại tương ứng.
Trong khi đó, cùng ngày, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết hiện chưa có thông báo mới liên quan đến Hiệp ước New START, nhấn mạnh Tổng thống Mỹ từ lâu đã khẳng định rằng bất kỳ khuôn khổ kiểm soát vũ khí hiệu quả nào trong thế kỷ XXI cũng cần có sự tham gia của Trung Quốc.
“Hiện tại tôi chưa có thông báo nào về Hiệp ước New START. Tôi nghĩ Tổng thống sẽ đưa ra ý kiến về vấn đề này sau. Tổng thống đã từng nói rõ rằng để có được sự kiểm soát vũ khí thực sự trong thế kỷ XXI, không thể thực hiện điều gì mà không bao gồm Trung Quốc vì kho vũ khí khổng lồ và đang tăng nhanh của họ”, ông Marco Rubio nói.
Hiệp ước New START (Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Chiến lược Mới) là thỏa thuận kiểm soát vũ khí hạt nhân cuối cùng còn hiệu lực giữa Mỹ và Nga, được ký năm 2010 và có hiệu lực từ 2011. Hiệp ước giới hạn mỗi bên tối đa 1.550 đầu đạn hạt nhân triển khai, 700 phương tiện phóng triển khai cùng cơ chế kiểm chứng và thanh sát lẫn nhau.
Việc Hiệp ước New START hết hiệu lực đồng nghĩa rằng hai cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới không còn bất kỳ giới hạn pháp lý nào đối với kho vũ khí hạt nhân chiến lược của họ. Nhiều chuyên gia cảnh báo nguy cơ bùng phát một cuộc chạy đua vũ trang toàn diện giữa các cường quốc hàng đầu thế giới.