Nhiều nước bàn kế phi quân sự để mở lại eo biển Hormuz
Anh đã triệu tập cuộc họp trực tuyến với sự tham gia của ngoại trưởng khoảng 40 quốc gia nhằm thảo luận các phương án khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz – tuyến vận tải chiến lược đang bị gián đoạn nghiêm trọng do xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran.
Al Jazeera đưa tin, Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper cho biết hành động phong tỏa tuyến đường biển của Iran là “thiếu trách nhiệm” và đang “đe dọa an ninh kinh tế toàn cầu”. Phát biểu khai mạc được truyền thông công bố trước khi phiên họp kín diễn ra, bà nhấn mạnh: Iran đang “biến một tuyến vận tải quốc tế thành công cụ gây sức ép đối với nền kinh tế thế giới”.
Eo biển Hormuz giữ vai trò then chốt đối với dòng chảy dầu mỏ toàn cầu. Các cuộc tấn công trả đũa của Iran nhằm vào tàu thương mại, cùng với nguy cơ leo thang, đã khiến gần như toàn bộ hoạt động vận tải qua khu vực này bị đình trệ, đẩy giá dầu thế giới tăng mạnh.
Đáng chú ý, Mỹ không tham dự hội nghị lần này. Trước đó, Tổng thống Donald Trump tuyên bố việc bảo đảm an ninh hàng hải tại Hormuz “không phải trách nhiệm của Mỹ”, đồng thời chỉ trích các đồng minh châu Âu không ủng hộ chiến dịch quân sự và tiếp tục dọa rút Washington khỏi NATO.
Các nước tham gia hội nghị, bao gồm Anh, Pháp, Đức, Italy, Canada, Nhật Bản và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất, đã ra tuyên bố chung yêu cầu Iran chấm dứt nỗ lực phong tỏa eo biển, đồng thời cam kết “đóng góp vào các biện pháp phù hợp nhằm bảo đảm tự do hàng hải”.
Theo giới quan sát, đây mới chỉ là bước đi ban đầu, dự kiến sẽ được tiếp nối bằng các cuộc họp cấp chuyên viên nhằm cụ thể hóa phương án hành động.
Các quốc gia tham dự không sẵn sàng sử dụng biện pháp quân sự để mở lại eo biển trong bối cảnh xung đột vẫn tiếp diễn.
Thủ tướng Anh Keir Starmer đã thể hiện rõ lập trường ưu tiên giải pháp phi quân sự, không muốn bị cuốn vào cuộc chiến. Phần lớn các quốc gia tham gia hội nghị cũng có quan điểm tương tự.
Sau hội nghị, các nhà hoạch định quân sự thuộc Bộ Quốc phòng Anh dự kiến sẽ họp với các đối tác trong tuần tới để thảo luận phương án bảo đảm an ninh hàng hải sau khi chiến sự kết thúc.
Trước đó, Thủ tướng Starmer cảnh báo việc khôi phục vận tải qua Hormuz “sẽ không dễ dàng”, đòi hỏi sự kết hợp giữa sức mạnh quân sự, hoạt động ngoại giao và hợp tác với ngành vận tải biển.
Trong khi đó, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho rằng phương án quân sự nhằm mở lại eo biển là “không khả thi” và tiềm ẩn rủi ro lớn trước các mối đe dọa ven bờ từ lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran. Ông nhấn mạnh giải pháp hiệu quả hơn là đối thoại trực tiếp với Tehran.
Theo dữ liệu của Lloyd’s List Intelligence, kể từ khi chiến sự bùng phát ngày 28/2, đã có 23 vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại tại khu vực Vịnh, khiến 11 thuyền viên thiệt mạng.