Những giọt nước mắt mừng vui đã rơi trên Dải Gaza

Bước đột phá ý nghĩa

Sáng sớm 16/1 (theo giờ Việt Nam), hãng Reuters đưa tin, Israel và phong trào Hồi giáo Hamas đã đạt thỏa thuận ngừng bắn và trao trả con tin tại Dải Gaza. Thỏa thuận được công bố sau nhiều tháng đàm phán gian nan, không liên tục do các nhà trung gian Ai Cập và Qatar tiến hành, với sự hậu thuẫn của Mỹ, và diễn ra ngay trước thềm lễ nhậm chức Tổng thống của ông Donald Trump. Các nhà trung gian cho biết, thỏa thuận ngừng bắn bao gồm ba giai đoạn và sẽ có hiệu lực vào Chủ nhật, 19/1/2025.

Thỏa thuận nêu rõ, giai đoạn ngừng bắn ban đầu kéo dài sáu tuần, các lực lượng Israel sẽ dần rút quân khỏi Dải Gaza. Đồng thời, 33 con tin người Israel bị Hamas bắt giữ, bao gồm tất cả phụ nữ, trẻ em và đàn ông trên 50 tuổi sẽ được trả tự do, đổi lấy các tù nhân Palestine bị Israel giam giữ. Một nguồn thạo tin cho hay, hai con tin người Mỹ là Keith Siegel và Sagui Dekel-Chen, nằm trong số những người được thả trong giai đoạn đầu tiên và phía Israel cũng thả khoảng vài trăm tù nhân, bao gồm cả những người lĩnh án tù dài. Ngoài ra, thỏa thuận còn kêu gọi tăng cường viện trợ nhân đạo tại khu vực này. 

Trong một tuyên bố trên mạng xã hội thông báo về lệnh ngừng bắn, Hamas gọi thỏa thuận này là một thành tựu cho người dân và là một bước ngoặt. Về phía Israel, Tổng thống Isaac Herzog có bài phát biểu trên truyền hình và nhấn mạnh đây là bước đi đúng đắn. Thủ tướng Benjamin Netanyahu cũng đã điện đàm với Tổng thống Mỹ Joe Biden và Tổng thống đắc cử Donald Trump để gửi lời cảm ơn vì sự hỗ trợ của Washington trong quá trình đàm phán.

Theo truyền thông quốc tế, người dân Palestine đã đổ ra đường ở Gaza để ăn mừng, trong bối cảnh họ phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt trầm trọng về thực phẩm, nước, nơi trú ẩn và nhiên liệu. Tại thành phố Khan Younis ở phía Nam Dải Gaza, đám đông đã làm tắc nghẽn đường phố khi họ reo hò, vẫy cờ Palestine và nhảy múa.

"Tôi không biết phải nói gì. Tôi đang khóc nhưng đó là những giọt nước mắt mừng vui", Ghada - một bà mẹ năm con người Palestine sinh sống tại Gaza chia sẻ với Reuters. Abed Radwan, một ông bố có ba con cho hay: "Đây là ngày tuyệt vời nhất trong cuộc đời tôi và người dân Gaza. Xin cảm tạ thánh thần". Theo Reuters, Radwan phải sơ tán khỏi vùng Beit Lahiya thuộc Dải Gaza hơn một năm trước. Anh hy vọng sớm được quay về và xây lại nhà cửa. "Mọi người đều khóc. Không ai tin rằng đây là sự thật", anh nói. Tại Tel Aviv, nhiều gia đình của các con tin người Israel và bạn bè của họ đều òa khóc. Trong một tuyên bố, những người này cho biết họ cảm thấy vui và nhẹ nhõm ngập tràn khi những người thân yêu sắp trở về nhà.

Cộng đồng quốc tế hoan nghênh

Thỏa thuận ngừng bắn và trao trả con tin giữa Israel và Hamas cũng nhận được sự hoan nghênh của nhiều quốc gia và tổ chức trên thế giới, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc Israel và Hamas tuân thủ các điều khoản.

Reuters dẫn lời Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nêu rõ: "Liên hợp quốc sẵn sàng hỗ trợ thực hiện thỏa thuận này và mở rộng quy mô cung cấp viện trợ nhân đạo liên tục cho vô số người Palestine đang phải chịu đựng thống khổ. Điều cấp bách là lệnh ngừng bắn này phải loại bỏ những trở ngại đáng kể về an ninh và chính trị đối với việc cung cấp viện trợ trên khắp Gaza".

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen thì gọi lệnh ngừng bắn là hy vọng của toàn bộ khu vực, là bàn đạp hướng tới sự ổn định lâu dài tại Trung Đông, giải quyết xung đột thông qua biện pháp ngoại giao. Chủ tịch Ủy ban Chữ thập Đỏ Quốc tế Mirjana Spoljaric cũng đồng quan điểm với bà Ursula von der Leyen, gọi thỏa thuận là bước khởi đầu mới tích cực.

Theo The Guardian, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Đức Olaf Schoz, Thủ tướng Anh Keir Starmer, Thủ tướng Italia Giorgia Meloni, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez, Thủ tướng Na Uy Jonas Stoere, Thủ tướng Bỉ Alexander De Croo, đều khẳng định sẵn sàng đóng góp cùng các đối tác châu Âu và quốc tế để ổn định và tái thiết Gaza, củng cố lâu dài lệnh ngừng bắn, đồng thời tái khởi động tiến trình chính trị hướng tới nền hòa bình công bằng và lâu dài ở Trung Đông dựa trên giải pháp hai nhà nước. Trong khi đó, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan bày tỏ hy vọng những con tin còn lại sẽ được thả và sự chết chóc ở Gaza sẽ chấm dứt. Theo Ngoại trưởng Fidan, những người chịu trách nhiệm phải đảm bảo cơ hội này được tận dụng.

Được biết, các nhà đàm phán đang làm việc với phía Israel và Hamas về các bước thực hiện thỏa thuận. Theo Times of Israel, thỏa thuận dự kiến sẽ được Israel phê duyệt bất chấp sự phản đối của một số người theo đường lối cứng rắn trong chính phủ liên minh của Thủ tướng Benjamin Netanyahu, bao gồm Bộ trưởng Tài chính Bezalel Smotrich, người đã lặp lại lời lên án thỏa thuận hôm 15/1.

Giới chuyên gia nhận định, nếu thành công, lệnh ngừng bắn sẽ ngăn chặn cuộc giao tranh đã san phẳng phần lớn Gaza và di dời phần lớn dân số 2,3 triệu người ở thời điểm trước chiến tranh của vùng đất nhỏ bé này. Lệnh ngừng bắn đồng thời làm hạ nhiệt căng thẳng trên khắp Trung Đông, nơi cuộc chiến đã gây ra xung đột ở Bờ Tây, Lebanon, Syria, Yemen, Iraq và làm dấy lên lo ngại về một cuộc chiến tranh toàn diện giữa hai nước trong khu vực là Israel và Iran.

Trước đó, Tổng thống Joe Biden nhấn mạnh: "Cuộc chiến ở Gaza sẽ chấm dứt, các con tin sẽ sớm trở về nhà với gia đình. Đối với người dân Palestine, thỏa thuận là con đường đáng tin cậy để họ có nhà nước của riêng họ. Và đối với khu vực này, thỏa thuận sẽ mang đến tương lai bình thường hóa, hội nhập của Israel và tất cả nước láng giềng Arab, trong đó có Arab Saudi". Ông Biden cũng bày tỏ sự tự hào khi nước này sẽ tham gia vào việc giám sát thỏa thuận, đồng thời cho biết các yếu tố của thỏa thuận là những gì ông đã nêu chi tiết hồi tháng 5/2024, thêm rằng trong vòng 6 tuần của giai đoạn đầu, các đàm phán liên quan sẽ vẫn tiếp diễn nhằm hướng tới thực thi kế hoạch của giai đoạn hai.

Về phía Tổng thống đắc cử Donald Trump, ông bày tỏ sự hoan nghênh trên mạng xã hội Truth Social, khẳng định đội ngũ an ninh quốc gia sắp tới sẽ tiếp tục phối hợp với Israel và các đồng minh của Mỹ để đảm bảo Gaza không bao giờ trở thành nơi trú ẩn an toàn cho các phần tử khủng bố.