Nobel Hoá học 2025 vinh danh phát minh khung kim loại hữu cơ

17:33 08/10/2025

Giải Nobel Hóa học năm 2025 đã thuộc về ba nhà khoa học đến từ Nhật Bản, Australia và Mỹ với công trình về Metal-organic frameworks (MOFs), còn được gọi là Khung kim loại - hữu cơ.

Giải Nobel Hóa học năm 2025 đã thuộc về ba nhà khoa học đến từ Nhật Bản, Australia và Mỹ. Ảnh: Nobel Prize

Sau hai giải Nobel được công bố về Vật lý và Y sinh, chiều 8/10 (theo giờ Việt Nam), Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển tại Stockholm đã công bố giải Nobel Hóa học năm 2025 thuộc về ba nhà khoa học Susumu Kitagawa (Đại học Tokyo, Nhật Bản), nhà khoa học Richard Robson (Đại học Melbourne, Australia) và nhà khoa học Omar M. Yaghi (Đại học California, bang Berkeley, Mỹ).

Nghiên cứu được tôn vinh năm nay là công trình về Metal-organic frameworks (MOFs), còn được gọi là khung kim loại - hữu cơ. Cấu trúc này có thể sử dụng để thu thập nước từ không khí trên sa mạc, thu giữ carbon dioxide, lưu trữ khí độc hoặc xúc tác phản ứng hóa học.

Theo thông cáo báo chí của Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển, 3 nhà khoa học đã phát triển một dạng cấu trúc phân tử hoàn toàn mới. Trong cấu trúc này, các ion kim loại đóng vai trò như phần quan trọng nhất được liên kết với nhau bởi các phân tử hữu cơ dài (có nền tảng carbon). Sự kết hợp giữa các ion kim loại và phân tử hữu cơ này tạo nên các tinh thể có những khoang lớn. Những vật liệu xốp như vậy được gọi là khung kim loại-hữu cơ (MOF).

"Bộ khung kim loại - hữu cơ có tiềm năng khổng lồ, mang đến nhiều cơ hội chưa từng thấy để tùy chỉnh vật liệu với chức năng mới", Heiner Linke, chủ tịch Hội đồng Nobel về Hóa học, nhận xét.

Giải Nobel Hóa học đã được trao 116 lần cho 197 nhà khoa học, từ năm 1901 - 2024. Năm ngoái, giải Nobel Hóa học thuộc về nhà khoa học David Baker thuộc Đại học Washington (Mỹ) và 2 nhà khoa học Anh là Demis Hassabis, John M. Jumper, để ghi nhận đóng góp họ trong giải mã cấu trúc protein. 

Tuần lễ Nobel 2025 sẽ tiếp tục với các giải: Văn học (chiều 9/10), Hòa bình (chiều 10/10) và Kinh tế (chiều 13/10). Mỗi giải thưởng bao gồm Huy chương Vàng, bằng chứng nhận và  11 triệu krona Thụy Điển (gần 1,2 triệu USD).

Linh San

Sau phản ánh của báo chí về việc hàng loạt căn nhà dọc tuyến ĐT753, đoạn qua xã Tân Lợi, tỉnh Đồng Nai bỗng chênh vênh bên mép taluy do hạ cốt nền, Sở Xây dựng tỉnh đã đề xuất tạm dừng thi công đoạn tuyến có nguy cơ sạt lở, đồng thời yêu cầu khẩn trương di dời dân, hoàn thiện pháp lý và rà soát toàn bộ thiết kế.

Chỉ trong 2 ngày, giá vàng đã rơi từ đỉnh gần 191 triệu đồng/lượng xuống còn 184 triệu đồng/lượng, giảm 7 - 8 triệu đồng/lượng.

Trong những ngày cuối năm Ất Tỵ, khi đất nước đang rạo rực chuyển mình chuẩn bị bước sang mùa xuân mới Bính Ngọ 2026, tôi có dịp ngồi lại cùng Thượng tá Lê Khắc Minh, Trưởng Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an tỉnh Thanh Hóa.

Sáng 4/3, trong khí thế Ngày hội tòng quân cả nước, các thanh niên hăng hái lên đường nhập ngũ, thực hiện nghĩa vụ thiêng liêng với Tổ quốc. Công tác giao nhận quân năm nay có nhiều điểm mới sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và sáp nhập hành chính cấp tỉnh.

Chỉ ít ngày trước khi cử tri đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử sơ bộ tại Mỹ, chiến sự ở Trung Đông đã khiến hàng trăm người thiệt mạng, trong đó có ít nhất 787 người tại Iran, 6 binh sĩ Mỹ và nhiều dân thường tại các quốc gia vùng Vịnh, theo Al Jazeera. Sự kiện này ngay lập tức phủ bóng lên chiến dịch bầu cử, buộc các ứng viên và đảng phái phải định hình thông điệp của mình trước một vấn đề an ninh quốc gia nóng bỏng.

Với nền tảng chuyên môn được đào tạo bài bản trong lực lượng vũ trang và kinh nghiệm thực tiễn từ nhiệm kỳ đại biểu Quốc hội (ĐBQH) khóa XV, Đại tá Trần Thị Thu Phước, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy Công an tỉnh, Phó Giám đốc Công an tỉnh Quảng Ngãi, ứng cử viên ĐBQH khóa XVI, ý thức sâu sắc rằng ĐBQH là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân.

Chính phủ Anh thông báo triển khai tàu chiến và trực thăng tới Cyprus (Đảo Síp) ở Địa Trung Hải trong bối cảnh lo ngại toàn cầu gia tăng sau các cuộc không kích chết người của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, kéo theo làn sóng trả đũa bằng tên lửa và máy bay không người lái của Tehran trên khắp khu vực.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文