Nobel Hoá học 2025 vinh danh phát minh khung kim loại hữu cơ

17:33 08/10/2025

Giải Nobel Hóa học năm 2025 đã thuộc về ba nhà khoa học đến từ Nhật Bản, Australia và Mỹ với công trình về Metal-organic frameworks (MOFs), còn được gọi là Khung kim loại - hữu cơ.

Giải Nobel Hóa học năm 2025 đã thuộc về ba nhà khoa học đến từ Nhật Bản, Australia và Mỹ. Ảnh: Nobel Prize

Sau hai giải Nobel được công bố về Vật lý và Y sinh, chiều 8/10 (theo giờ Việt Nam), Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển tại Stockholm đã công bố giải Nobel Hóa học năm 2025 thuộc về ba nhà khoa học Susumu Kitagawa (Đại học Tokyo, Nhật Bản), nhà khoa học Richard Robson (Đại học Melbourne, Australia) và nhà khoa học Omar M. Yaghi (Đại học California, bang Berkeley, Mỹ).

Nghiên cứu được tôn vinh năm nay là công trình về Metal-organic frameworks (MOFs), còn được gọi là khung kim loại - hữu cơ. Cấu trúc này có thể sử dụng để thu thập nước từ không khí trên sa mạc, thu giữ carbon dioxide, lưu trữ khí độc hoặc xúc tác phản ứng hóa học.

Theo thông cáo báo chí của Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển, 3 nhà khoa học đã phát triển một dạng cấu trúc phân tử hoàn toàn mới. Trong cấu trúc này, các ion kim loại đóng vai trò như phần quan trọng nhất được liên kết với nhau bởi các phân tử hữu cơ dài (có nền tảng carbon). Sự kết hợp giữa các ion kim loại và phân tử hữu cơ này tạo nên các tinh thể có những khoang lớn. Những vật liệu xốp như vậy được gọi là khung kim loại-hữu cơ (MOF).

"Bộ khung kim loại - hữu cơ có tiềm năng khổng lồ, mang đến nhiều cơ hội chưa từng thấy để tùy chỉnh vật liệu với chức năng mới", Heiner Linke, chủ tịch Hội đồng Nobel về Hóa học, nhận xét.

Giải Nobel Hóa học đã được trao 116 lần cho 197 nhà khoa học, từ năm 1901 - 2024. Năm ngoái, giải Nobel Hóa học thuộc về nhà khoa học David Baker thuộc Đại học Washington (Mỹ) và 2 nhà khoa học Anh là Demis Hassabis, John M. Jumper, để ghi nhận đóng góp họ trong giải mã cấu trúc protein. 

Tuần lễ Nobel 2025 sẽ tiếp tục với các giải: Văn học (chiều 9/10), Hòa bình (chiều 10/10) và Kinh tế (chiều 13/10). Mỗi giải thưởng bao gồm Huy chương Vàng, bằng chứng nhận và  11 triệu krona Thụy Điển (gần 1,2 triệu USD).

Linh San

Sau khi Báo CAND đăng tải loạt bài phản ánh, UBND tỉnh Quảng Trị và Công ty TNHH Sơn Hải Thủy điện Quảng Trị đã liên tiếp có các văn bản liên quan đến đề xuất nạo vét, tận thu khoáng sản tại Thủy điện Đakrông 4. Đáng chú ý, doanh nghiệp đề nghị rút hồ sơ để điều chỉnh lại phương án thu hồi cát; còn UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành liên quan rà soát toàn diện về sự cần thiết, quy mô và quy trình thực hiện trước khi xem xét, quyết định.

Song song với những ý niệm về các hệ lụy đã trở nên quen thuộc với bất cứ ai, khi căng thẳng địa chính trị ảnh hưởng trầm trọng đến khả năng vận hành trơn tru của hệ thống kinh tế - xã hội toàn cầu, có một khía cạnh bi thương khó cảm nhận hơn: Sự phác họa và hình thành những cuộc khủng hoảng nhân đạo mới, bên cạnh sự cùng quẫn trong các bi kịch vẫn còn chưa khép lại - điều thường bị che khuất và lãng quên.

Hiện nay, về hệ thống pháp luật, Bộ Chính trị cũng như các cơ quan có thẩm quyền xác định thể chế chính là “điểm nghẽn của điểm nghẽn” và khi chúng ta tháo gỡ được "điểm nghẽn" này thì là “đột phá của đột phá”...

Theo "Báo cáo giám sát giáo dục toàn cầu năm 2026" do Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) công bố ngày 25/3, Việt Nam nằm trong nhóm các quốc gia đạt tiến bộ nổi bật khi giảm ít nhất 80% tỷ lệ thanh thiếu niên không đi học kể từ năm 2000, cho thấy những nỗ lực bền bỉ trong mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục.

Trong vụ án cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến, có 10 cá nhân là Phó Tổng Giám đốc, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Giám đốc các doanh nghiệp và một giảng viên đại học đã làm đơn tố giác hai cấp dưới của cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến ép họ phải “chung chi” 5% tiền dự án.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文