Ông Trump nêu điều kiện tái gia nhập WHO sau 5 ngày ký lệnh rút lui
Trong bối cảnh Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đang đóng băng tuyển dụng và cắt giảm đi lại để ứng phó với việc Mỹ - nhà tài trợ lớn nhất, rút khỏi tổ chức hôm 20/1, thì chỉ 5 ngày sau đó, Tổng thống Donald Trump tuyên bố ông có thể cân nhắc việc đưa Mỹ tái gia nhập WHO.
CNN ngày 26/1 đưa tin, trong phát biểu tại một cuộc mít tinh ở thành phố Las Vegas, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tiếp tục nhấn mạnh rằng ông không hài lòng khi Washington đóng góp cho WHO nhiều hơn Trung Quốc - quốc gia có dân số lớn hơn nhiều.
Tuy vậy, ông Trump để ngỏ cơ hội tái gia nhập WHO bằng việc nêu điều kiện: "Có lẽ chúng ta sẽ cân nhắc làm lại, tôi không biết. Có thể chúng ta sẽ làm điều này và họ sẽ phải dọn dẹp tổ chức". Theo giới quan sát, việc "dọn dẹp tổ chức" mà ông Trump nhắc tới có thể bao gồm cắt gỉam những khoản đầu tư không cần thiết và hơn hết là cơ cấu lại đóng góp về tài chính.
Hôm 20/1, ngay sau khi nhậm chức Tổng thống, ông Trump đã ký sắc lệnh rút Mỹ khỏi WHO, cáo buộc tổ chức này có những xử lý sai lầm trong đại dịch COVID-19 và các cuộc khủng hoảng y tế quốc tế khác. Với sắc lệnh này, Mỹ dự kiến sẽ rời WHO vào ngày 22/1/2026.
Washington cho đến nay là nhà tài trợ tài chính lớn nhất của WHO, đóng góp khoảng 18% tổng kinh phí. Ngân sách của WHO cho giai đoạn 2024-2025 là khoảng 6,8 tỉ USD. Các nhà tài trợ lớn tiếp theo là Đức, quỹ Bill và Melinda Gates, liên minh vaccine Gavi, và Ủy ban châu Âu.
Theo quy định, với việc nước Mỹ rời WHO, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) của Mỹ sẽ không còn quyền truy cập hệ thống dữ liệu toàn cầu do WHO cung cấp.
Các chuyên gia y tế cảnh báo rằng việc mất đi sự hỗ trợ của WHO sẽ làm giảm khả năng giám sát và phản ứng của CDC Mỹ đối với các mối đe dọa y tế ở nước ngoài. Bên cạnh đó, ngành dược phẩm Mỹ cũng đối mặt với nguy cơ mất đi sự hỗ trợ từ WHO trong việc chứng nhận các loại thuốc, vaccine và thiết bị y tế để sử dụng tại các nước đang phát triển.
Về phía WHO, Politico mới đây cũng cho biết, để ứng phó việc Mỹ rút lui, cơ quan y tế này đang đóng băng việc tuyển dụng, ngoại trừ ở những khu vực quan trọng nhất và giảm đáng kể chi phí đi lại.
Một số chuyên gia trong ngành nhận định, sự rời đi của Mỹ có thể sẽ khiến các chương trình của tổ chức gặp rủi ro, đặc biệt là những chương trình giải quyết bệnh lao - bệnh truyền nhiễm gây chết người nguy hiểm nhất thế giới, cũng như HIV/AIDS và các trường hợp khẩn cấp về sức khỏe khác.