Pha "quay xe" quan trọng

"Một chiến thắng cho người dân Mỹ"

Dự luật mới được thông qua do Chủ tịch Hạ viện Mỹ Kevin McCarthy thuộc đảng Cộng hòa đề xuất nhằm cấp ngân sách cho chính phủ trong vòng 45 ngày, bao gồm 16 tỷ USD hỗ trợ các nạn nhân thảm họa thiên tai nhưng không bao gồm khoản hỗ trợ bổ sung cho Ukraine. Dự luật đã được thông qua với 335 phiếu ủng hộ và 91 phiếu chống tại Hạ viện và 88 phiếu ủng hộ so với 9 phiếu chống tại Thượng viện. Tổng thống Mỹ Joe Biden cho biết đây là "tin tốt cho người dân Mỹ".

Ông nhấn mạnh: "Lẽ ra ngay từ đầu chúng ta không bao giờ nên rơi vào tình thế như vậy. Chỉ vài tháng trước, Chủ tịch Hạ viện Kevin McCarthy và tôi đã đạt được thỏa thuận ngân sách để tránh chính xác kiểu khủng hoảng này". Ông chỉ trích "trong nhiều tuần, các đảng viên đảng Cộng hòa cực đoan tại Hạ viện đã tìm cách ngăn chặn thỏa thuận đó bằng cách yêu cầu cắt giảm mạnh mẽ, điều có thể gây thiệt hại cho hàng triệu người Mỹ. Nhưng họ đã thất bại". Lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện thuộc đảng Dân chủ Chuck Schumer nhận định: "Đảng Dân chủ đã tuyên bố từ đầu rằng giải pháp duy nhất để tránh việc đóng cửa chính phủ là sự hợp tác lưỡng đảng, và chúng tôi rất vui vì Chủ tịch Hạ viện McCarthy cuối cùng đã chú ý đến thông điệp của chúng tôi".

Trong khi đó, nhấn mạnh đây là "một chiến thắng cho người dân Mỹ", lãnh đạo phe Dân chủ tại Hạ viện Hakeem Jeffries cho hay: "Chúng ta đã thoát khỏi nguy cơ những đợt cắt giảm tài chính nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến sức khoẻ, sự an toàn và kinh tế của người dân Mỹ với một thoả thuận chi tiêu đáp ứng được nhu cầu của người dân Mỹ về mọi mặt. Trong tương lai, chúng tôi sẽ tiếp tục làm việc theo phương thức lưỡng đảng để thảo luận về một thoả thuận chi tiêu cuối năm phù hợp với các giá trị của chúng ta, đáp ứng được nhu cầu của người dân Mỹ, thay mặt họ giải quyết các vấn đề và đặt người dân lên trên các lợi ích chính trị".

Về phần mình, nghị sĩ đảng Cộng hoà Mike Lawler cho rằng: "Việc đóng cửa chính phủ sẽ là thảm họa đối với người dân Mỹ, quân đội và nền kinh tế của chúng ta. Đã đến lúc mọi người đặt lợi ích của người dân Mỹ lên trên hết và tiếp tục thực hiện công việc của mình với tư cách là những nhà lập pháp có trách nhiệm, hợp lý và nghiêm túc".

Sau khi cố gắng thông qua một biện pháp của đảng Cộng hoà nhằm cắt giảm chi tiêu phi quốc phòng và ban hành các chính sách nhập cư nghiêm ngặt nhưng không thành công, ông Kevin McCarthy sáng qua đã đảo ngược hướng đi và đưa ra một dự luật tài trợ tạm thời tương tự phiên bản lưỡng đảng của Thượng viện, trong đó không bao gồm 6 tỷ USD viện trợ cho Ukraine. Điều này đảm bảo quân đội và nhân viên Bộ Quốc phòng sẽ tiếp tục nhận được tiền lương của họ và tránh cho hàng trăm nghìn nhân viên dân sự của bộ này phải nghỉ việc tạm thời. Tuy nhiên, cũng vì quyết định trên mà những nhân vật theo đường lối cứng rắn của đảng Cộng hòa bắt đầu chĩa mũi dùi vào vai trò của ông Kevin McCarthy với tư cách là Chủ tịch Hạ viện.

Nghị sĩ đảng Cộng hòa Andy Biggs viết trên mạng xã hội X (trước đây gọi là Twitter): "Ông ấy có nên tiếp tục làm Chủ tịch Hạ viện hay không?". Nghị sĩ đảng Cộng hòa Matt Gaetz cũng lên tiếng: "Một điều tôi biết. Nếu Kevin McCarthy sử dụng phiếu bầu của đảng Dân chủ tại Hạ viện để thúc đẩy các ưu tiên chi tiêu của Tổng thống Joe Biden thì ông ấy không thể là Chủ tịch Hạ viện nữa".

Đáp lại, ông Kevin McCarthy đã bác bỏ những lo ngại rằng những người theo đường lối cứng rắn của đảng Cộng hòa có thể cố gắng lật đổ ông khỏi vị trí lãnh đạo Hạ viện. Ông khẳng định: "Nếu tôi phải mạo hiểm công việc của mình vì người dân Mỹ, tôi sẵn sàng làm điều đó".

… nhưng là tin buồn đối với Ukraine

Mặc dù khoản viện trợ tăng cường cho Ukraine đã bị loại khỏi gói tài trợ cho Chính phủ Mỹ, song Tổng thống Joe Biden nhấn mạnh rằng, nước Mỹ "trong bất kỳ trường hợp nào cũng không thể cho phép sự hỗ trợ của mình dành cho Ukraine bị gián đoạn".

Trong tuyên bố ngay sau khi dự luật được Quốc hội Mỹ thông qua, ông cũng bày tỏ hi vọng khoản viện trợ bổ sung cho Kiev sẽ sớm được thông qua. Những những người ủng hộ Ukraine trong Quốc hội Mỹ nói rằng, họ sẽ không bỏ cuộc sau khi luật mới đã loại trừ yêu cầu của Tổng thống Joe Biden về việc cung cấp thêm hỗ trợ an ninh cho quốc gia đang bị xung đột tàn phá này. Tuy nhiên, nhiều nhà lập pháp Mỹ thừa nhận rằng việc giành được sự chấp thuận về sự hỗ trợ cho Ukraine tại Quốc hội Mỹ ngày càng khó khăn hơn khi cuộc xung đột Nga - Ukraine vẫn tiếp diễn. Sự phản đối của đảng Cộng hòa đối với viện trợ đã và đang có động lực trong Quốc hội nước này. Việc bỏ phiếu tại Hạ viện vào tuần trước đã chỉ ra những rắc rối tiềm ẩn phía trước. Gần một nửa số thành viên đảng Cộng hòa tại Hạ viện đã bỏ phiếu loại bỏ 300 triệu USD khỏi dự luật chi tiêu quốc phòng để huấn luyện binh sĩ Ukraine và mua vũ khí. Số tiền sau đó đã được phê duyệt riêng, nhưng điều đó cho thấy có sự gia tăng những người phản đối tiếp tục ủng hộ của Ukraine.

Sau đó vào ngày 30/9, Chủ tịch Hạ viện Kevin McCarthy đã loại bỏ viện trợ bổ sung cho Ukraine khỏi một biện pháp nhằm duy trì chính phủ hoạt động cho đến ngày 17/11. Khi làm như vậy, ông Kevin McCarthy đã "đóng băng" đối với gói của Thượng viện lẽ ra sẽ chuyển 6 tỷ USD cho Ukraine, vốn chỉ gần bằng 1/3 con số mà Nhà Trắng yêu cầu. Lưỡng viện trong Quốc hội Mỹ chấp thuận áp đảo biện pháp tạm thời, với việc các thành viên của cả hai đảng từ bỏ việc tăng cường viện trợ cho Ukraine để tránh việc chính phủ phải đóng cửa tốn kém. Sau cuộc bỏ phiếu về việc tài trợ của chính phủ, ông Kevin McCarthy từ chối cho biết liệu có đưa vấn đề viện trợ cho Ukraine ra bỏ phiếu tại Hạ viện trong những tuần tới hay không.

Về phần mình, ông Chuck Schumer nói sau khi dự luật được thông qua: "Chúng tôi sẽ không ngừng đấu tranh để có thêm hỗ trợ kinh tế và an ninh cho Ukraine. Đa số ở cả hai đảng đều ủng hộ viện trợ cho Ukraine và việc làm nhiều hơn nữa là điều quan trọng đối với an ninh của Mỹ và nền dân chủ trên toàn thế giới".

Theo kênh CNN, trang bị vũ khí và tài trợ cho Ukraine trong cuộc xung đột của nước này với Nga là một kế hoạch chính sách quan trọng đối với chính quyền của Tổng thống Joe Biden, nhưng giải pháp ngăn chặn chính phủ Mỹ đóng cửa chỉ là tạm thời và nó đặt ra câu hỏi về quyết tâm chính trị của việc đổi mới dòng viện trợ trị giá hàng tỷ USD cho Kiev.