Phép thử đầu tiên cho chính phủ mới ở Nhật Bản
Đồng yên Nhật Bản (JPY) tiếp tục suy yếu mạnh trong tuần qua, chạm mức thấp nhất kể từ tháng 2/2025 khi tỷ giá giao dịch vượt mốc 150 JPY/USD, làm dấy lên lo ngại về khả năng can thiệp của Chính phủ Nhật Bản nhằm ổn định thị trường tiền tệ.
Theo Reuters, JPY đã mất gần 3% giá trị trong vòng một tháng qua, đánh dấu chuỗi giảm dài nhất kể từ đầu năm. Diễn biến này diễn ra ngay sau khi bà Sanae Takaichi giành chiến thắng trong cuộc bầu chọn lãnh đạo đảng cầm quyền, mở đường trở thành Thủ tướng tiếp theo của Nhật Bản. Giới đầu tư dự đoán chính phủ mới sẽ theo đuổi chính sách tài khóa mở rộng, tăng chi tiêu công và kích thích đầu tư - yếu tố có thể làm gia tăng thâm hụt ngân sách và khiến đồng nội tệ chịu áp lực.
Cùng thời điểm, chênh lệch lãi suất giữa Nhật Bản và Mỹ tiếp tục nới rộng khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) duy trì mức lãi suất cao, trong khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) vẫn giữ chính sách tiền tệ siêu nới lỏng. Sự chênh lệch lợi suất này khiến dòng vốn quốc tế chuyển hướng sang đồng USD, làm yên thêm suy yếu.
Trước tình hình đó, Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Shunichi Suzuki cảnh báo sẽ "hành động quyết đoán" nếu thị trường tiếp tục biến động bất thường. Một số chuyên gia nhận định, Tokyo có thể can thiệp ngoại hối khi tỷ giá tiến gần ngưỡng 160 JPY/USD, tương tự biện pháp từng được thực hiện năm 2022. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng, hiệu quả của can thiệp đơn lẻ là hạn chế nếu không có thay đổi trong chính sách tiền tệ.
Sự suy yếu của JPY đang tạo ra tác động hai chiều. Ở mặt tích cực, doanh nghiệp xuất khẩu - đặc biệt trong lĩnh vực ôtô, điện tử và máy móc - được hưởng lợi nhờ giá hàng hóa tính bằng ngoại tệ trở nên cạnh tranh hơn. Ngược lại, các doanh nghiệp nhập khẩu năng lượng, nguyên liệu, cùng người tiêu dùng trong nước lại chịu thiệt khi chi phí nhập khẩu tăng cao, đẩy giá sinh hoạt và lạm phát lên mức mới.
Các cố vấn kinh tế trong nhóm chính sách của bà Sanae Takaichi cho rằng, JPY yếu "không hẳn tiêu cực", nếu chính phủ tận dụng nó để thúc đẩy sản xuất, du lịch và thu hút đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, giới quan sát quốc tế cảnh báo, việc đồng yên trượt sâu có thể khiến Nhật Bản - nền kinh tế lớn thứ ba thế giới - đối mặt nguy cơ mất cân đối tài chính và tạo ra biến động dây chuyền đối với thị trường tiền tệ toàn cầu.
Tính đến sáng 12/10 (giờ Tokyo), JPY giao dịch quanh mức 151,2 JPY/USD, mức yếu nhất trong vòng 8 tháng. Bộ Tài chính và BOJ đều khẳng định đang "theo dõi chặt chẽ diễn biến thị trường", trong khi các nhà đầu tư quốc tế chờ đợi tín hiệu rõ ràng hơn về định hướng chính sách của chính phủ mới.